týsdagur 14. juli 1987síða 4

Síða 4 Foroyska filmseftirlitið við fyri fyrstu ferð Harðskapur í videofilmum Í døgunum 25. til 27. mai 1987 luttók Filmseftirlitið fyri fyrstu ferð á norður- lendskari filmseftirlitsráð- stevnu í Oslo. Ráðstevnur- nar, sum Norðurlanda- ráðið hevur fingið í lag, hava higartil verið hildnar annaðhvert ár og uppá skift í teimum ymisku norðurlondunum, men nú tað henda so stórar broyt- ingar á loggåvuøkinum filmseftirlitum viðvíkj- andi, verður tað hildið vera neyðugt við stytri millumbili millum tílíkar kunningarfundir. Tó er fyribils gjørt av at lata tvey ár ganga til næstu ráðstevnu, sum meguliga verður hildin i Føroyum. Ráðstevnan varð hildin í fundarhelum norska films- eftirlitsins við tilsamans 20 umboðum úr øllum teimum seks norðurlond- unum og byrjaði við, at umboð fyri hvert norður- landið sær greiddi frá teirra filmseftirlitslóg- gávu, steðuni í letuni og hvussu gongdin tóktist at fara at verða, serstakliga við atliti til videofilmarnar og samanumtikið hverjar umsitingarligar avleið- ingar alt hetta hevði ella fór at fáa fyri filmseftir- litini. Hesar frágreiðingar vóru háttaðar sum út- greiningar av skrivligum frágreiðingum, sum Filmseftirlitini hvert sær høvdu evnað til framman- undan til ráðstevnuna. Sum hevuðsevni á ráð- stevnuni varð drúgfert men sera áhugavert at fáa kunnleika um, at all norðurlond, undantikið Danmark, hava fingið ella eru um at fáa lóggávu við rættiliga strongum eftir- liti av filmum við serstak- liga harðskapi uppii. Og ikki minni åhugavert er tad, at loggåvan fevnir um bæði videofilmar og bio- graffilmar. Hetta, at Danmark filmseftirliti = viðvíkjandi er í sersteðu í norður- lendskum hepi, samstund- is sum næstan allar films- innflutningur til Feroya kemur haðani, bendir á, at tað var neyðugt og rími- ligt av landsstýrinum í 1976 at seta á stovn egið foroyskt filmseftirlit, sum longu tá frá byrjanini gjørdist so strangt, sum ell hini norðurlondini (undantikið Danmark) nú 10 ár seinni hava fingið ella eru um at fáa. Ávísur ójavni tyktist vera á aldursmerkunum í teimum ymisku lond- unum, men áhugavert var at hoyra finnlendingar greiða frá teirra skipan við at lata børn og ungdómar 3 ár undir galdandi aldurs- Foroyska Petur F. Eyðun Joensen og Sigurd filmseftirlitið: Christiansen, Joense n mark sleppa í biograf saman við vaksnum næstrafólki. Hetta at vaksin eru um bernini til filmssýningar og eru til reiðar at skifta orð um filmsinnihaldið aftaná, verður av sakkenum hildið at vera eitt hitt frægasta at gera, tá bern hyggja at filmi, sum tey intulektuelt og kensluliga kanska ikki eru heilt bugvin til. Onnur ráðstevnuevni fyrsta dagin vóru m.a. ein norsk frágreiðing frá eini kunningarferð hjá tí enska filmseftirlitinum við ser- ligum atliti til vernd móti videofilms-haråskapi og audiovisnellu dålking. Onglendingar høvdu i ti sambnadi hug til strang- ari videofilmseftirlit enn i vanligu biografunum. Seinnapartin fyrsta råd- stevnudagin var annars áhugavert kjak um ójavn- ar í metingum av ymisk- um filmum og grund- gevingar fyri, hví summi filmseftirlit dømdu harðskap og/ella porno- grafi harðari enn onnur filmseftirlit o.s.fr. Um kveldið var norska løgmålarådid vertur við Nr. 78 — 14. juli 1987 $ ein degurða fyri okkum norðurlendsku ráðstevnu- luttakarum og ymiskum menta- og umsitingarfólk- um á staðnum. Annar ráðstevnudag- urin byrjaði við einum kjaki um harðskap í video- fiimum. Norðmenn løgdu fyri, sýndu filmskut við serliga grovum harðskapi og greiddu frá, hvussu teir hevdu lagt norsku >harð- skapslógargreinina< til grund fyri dómi. Seinni henda sama fyrrapartin stóðu danir fyri einum kjaki um, hvussu filmur ávirkaði fólk, bæði vanliga brúk- aran og ikki minst films- sensorarnar sjálvar, sum summir burturav hava til arbeiðis at hyggja at so- vorðnum alt arbeiðslívið. Gingið varð útfrá einum áliti, sum danska kriminalfyribyrgjandi ráð- ið júst hevur latið úr hond- um. Semja tyktist vera um, at roknast kundi við, at filmssensorar vóru fyri ávísari »mentalari slitasju«, um teir høvdu nógv at gera og sóu ov nógvar grovar ogíella harðligar filmar uppá stutta tíð og uttan høvi til at kobla frá við eðrum virksemi. Eisini her varð ójavni í skipanini av teimum ymisku norðurlendsku filmseftirlitunum. Í onkr- um norðurlandum sita filmssensorarnir i heil- tíðarstarvi og uppá livstid, meðan starvid aðrastaðir er sum hjá okkum eykastarv og í av- markað áramál. Niðursteðan varð, at frægasta skipanin helst var at skipa filmseftirlitini sum parttíðararbeiði, men samstundis ikki í ov stutt áramál fyri ikki at órógva arbeiðsgongdina. Stutt áðrenn degurðatíð løgdu finsku umboðini upp til áhugavert kjak, um filmseftirlitini vid teimum nýggju, strongu og umfatandi lóggávunum yvirhevur hevdu nakra meining, eitt nú tá al- mennu sjónvarpskanalir- nar gerast alt fleiri og fleiri, eins og vit skjótt kunnu vænta okkum eitt satt kavarok av myndum niður úr erva frá sjón- varpssatilittum. Nevnt varð, at eftirlitini sum sakkenur stovnur i framtidini kanska heldur åtti at lagt seg eftir at verid upplys- andi og vegleidandi heldur enn at vera eftiransandi. Henda dagin grafsamtøkan kommunu films- var bio- hjå Oslo vertur við ein morgunmat Framman- undan fingu vit hevi til at kunna okkum við biograf- Norðurlendsk umboð fyri filmseftirlit skipanina í .Oslo. Hóast Oslo er víðagitin sum bio- grafbýur, varð henda rundvísing og kunning helst eitt tað, sum gjørdi eitt hitt stersta inn- trykkið á ferðini. Meðan biografarnir víða hvar í fleiri ár hava kent ringar tíðir fyri sínum virksemi, óivað av tí stóru video- gramútbreiðsluni og »stovubiografinum« i heiminum, so ganga byar- biografarnir i Oslo so væl sum ongantíð áður. Orsøk- in tykist vera, at medan biografar sum heild hava repað — seglini, hevur kommunala biografskip- anin i Oslo å ymsan hått spent seg ut, soleidis at biografraksturin hóast stórar menningariløgur nú gevur risastórt yvirskot. Ahugavert var at hoyra biografaðalstjóran í Oslo grundgeva vónir sínar um enn sterri framgongd, tess fleiri satilittsendingar fóru at koma. Morgunmaturin varð etin í stórari matstovu, sum hoyrdi til høvudsbio- grafin, og so sum umstød- urnar og tænasturnar mótvegis teim biograf- vitjandi tóktust vera, tóktist okkum lætt at skilja, at Oslo búgvum dámdi at ganga í biograf og eisini at flest allir gjørdu tað regluliga. Seinnapartin = seinasta ráðstevnudagin varð tikið samanum og stungið út í kortið fyri næsta fund væntand um 2 ár. So sum geografiska raðfylgjan er hátta skuldu Føroyar tá verið vertur, og verður ráðstevnan tá meguliga víðkað úr tveimum upp í dagar av tí at so mikið hendir á ekinum í sum krevur nágreiniligt umhugsni og sínámillum kunning. Samanumtikið er Films- eftirlitið fegið um at vera komið uppá hetta norður- landa samarbeiði, sum afturat øllum longu hevur givið tað ítekiliga úrslit, at allar tjóðirnar senda hver aðrari sensurav- gerðir til kunningar. Filmseftirlitið Eyðun Joensen, form. nogv løtuni,