leygardagur 30. november 2002síða 10

Nr. 231 • leygardagur • 30. november 2002 • 76. árgangur • www.sosialurin.fo Seinasti stórdysturin millum VÍF og Kyndil endaði við stórsigri til VÍF, og nú vilja teir í Kyndli ivaleyst hevna seg MANSHONDBÓLTUR Jákup Mørk Niðurtúrurin, sum besta mansliðið hjá Kyndli upp- livir í løtuni, tók sína byrj- an, tá teir fyri knøppum mánaði síðani fingu bank í Vestmanna. Hetta hendi, júst sum Kyndil var í ferð við at prógva, at teir nú aftur skuldu teljast millum styrkisfaktorarnar í før- oyskum manshondbólti. Síðani tapið í Vestmanna hevur Kyndil bert fingið eitt stig, og tað er einki at ivast í, at teir tí fegnir vilja fáa okkurt slag av hevnd, nú VÍF kemur til Havnar á vitjan. Tað verður tó ikki bara sum at siga tað hjá Kyndli. Gaman í fekk VÍF ein fyribils frammaná, tá teir seinasta vikuskifti taptu fyri StÍF, men sum tað hevur gingið seinnu árini, so munnu vestmenningar- nir nú vera vanir við, at StÍF ger teimum fortreð av og á. Hinvegin hevur VÍF í aðrar mátar sýnt sera støðug avrik seinasta mán- aðin ella so, og kunnu teir aftur finna fóttafesti frá teimum dystunum, so er vanliga ikki gott at vera fyri. Tað eru tó ikki bara Kyndil og VÍF, sum spæla hondbólt um vikuskiftið. Burtursæð frá Neistanum, sum hevur frí hetta viku- skiftið, so skulu øll hini liðini í eldin. Á Skála hevur oddaliðið úr StÍF ein á pappírinum lættan dyst, tá hoyvíkingar koma á vitjan. Við sigrinum á VÍF seinasta vikuskifti legði StÍF seg aftur einsa- malt á odda í deildini, og tað er lítið, sum bendir á, at hovyíkingar skulu broyta um hetta. H71 vann teir báðar fyrstu dystirnar á árinum, men síðani hava teir verið púrasta sørir. Hinvegin var støðan eisini hin sama, tá Tjaldur vitjaði StÍF næst seiansta umfar. Tá hevði Tjaldur einki stig, men teir vunnu kortini á oddaliðnum, so hóast strandingar eru greiðir favorittar, so kann ein sensatión ikki útilokast. Í Hoyvíkarhøllini kemur Tjaldur á vitjan hjá KÍF, og nógv bendir á, at hetta kann gerast ein sera spennandi dystur. Fyrstu umførini vóru hesi bæði liðini tey, sum høvdu minstu úrtøk- una, men sum vikurnar hava gingið, er annað skil komið á. KÍF fekk við útlendsku leikarunum neyðuga íblásturin til at kunna hótta hini liðini, og seinastu tvey umførini hevur Tjaldur prógvað, at teir heldur ikki eru so lættir at syfta. Oddaliðið skal hesa ferð vitja á Skála, meðan kappingar- neytarnir úr VÍF hava útidyst móti einum stigasvongum Kyndils-liði KVINNUHONDBÓLTUR Jákup Mørk Eins og hjá monnunum, so verður talan um tríggjar dystir í bestu kvinnudeild- ini í hondbólti hetta viku- skiftið. Størsti spenningurin er kanska um, hvussu tað man fara at tørna út hjá teimum báðum liðunum, sum nú tykjast hava lagt seg ovast í deildini. Har hevur VB hildið til frá fyrsta leikdegi, og enn er einki av mót- støðuliðunum, sum hevur megnað at staðið teimum kurl. Heldur ikki StÍF, hóast VB noyddist at vera ein av týdningarmestu leikarun- um fyriuttan, tá liðini hittust í Vági, og grundað á hetta er VB uttan iva favo- rittur á Skála sunnudagin. Hinvegin hevur StÍF fleiri ferðir í ár sýnt, at um lagið er hitt rætta, so kunnu tær spæla upp við flestu liðini í deildini. Enn hevur neyðugi stabiliteturin ikki verið til staðar, men tað kundi bent á, at eitt nýtt stólið er í stoypiskeiðini, og raka tær røttu tangentarnar, so kann væl vera, at VB fær sína kanska truplastu upp- gávu higartil í ár. VÍF má fylgja við Av hinum liðunum í deild- ini tykist tað langt um leingi so, at VÍF hevur átikið sær leiklutin sum kappingarneytin hjá VB. Meistararnir tey bæði seinnu árini hava havt sína tíð um at koma ígongd, men avrikini seinastu vikurnar hava bent á, at gullspælið so spakuliga er um at koma framaftur. Nakað sum eisini er neyðugt, um tær skulu gera sær vónir um at fanga VB-liðið aftur, nú tær longu eru farnar í út Seinasta tapið hjá VÍF var fyri júst Kyndli, men síðani hevur gingið hvør sín veg. Kyndil hevur enn ikki funnið neyðuga støðu- festið til at standa seg yvir longri tíðarskeið, og eitt nú hava tær ikki vunnið síðani dystin í Vestmanna. Avrik- ini hava sveiggja millum nakað av tí besta og nakað av tí vánaligasta spælinum í deildini, og so er spurning- urin, hvussu verður hesa- ferð. Seinasti dysturin verður í Klaksvík, har Tjaldur kem- ur á vitjan. Leingi sá út til, at hesi skuldu gerast tey bæði niðastu liðini í deild- ini, men seinastu vikurnar hevur Stjørnan tó togað seg nakað rætta vegin. Fyri viku síðani lyftu tær seg upp á miðjuna á stigatalv- uni við sigri á júst Tjaldri, og so er spurningurin, hvørt klaksvíkingarnir kunnu endurtaka hetta og koma heilt nær heiðursmerkja- plássunum, ella um Tjaldur hesa ferð er drúgvari, so- leiðis at fjarstøðan úr botn- inum og upp minkar. Kyndil vil hevna seg Spenningur á øllum leikstøðum Kyndil fekk bank, tá tað varð lagt upp til stórdyst í Vestmanna fyri knøppum mánaði síðani, og síðani hava teir ikki vunnið. Ætlanin er tó helst, at vend skal koma í aftur, nú VÍF vitjar í Havn 19 18 Nr. 231 - 30. november 2002 UTTAN ÚR HEIMI Ivast í evruni Júst sum svenski for- sætisráðharrin, Gøran Persson, er farin undir eitt átak, sum skal fáa sviar at taka undir við evruni sum gjaldoyra, vísir tað seg, at altsamt fleiri sviar eru farnir at venda tí fremmanda gjaldoyranum bakið. Fyri einum mánað síð- ani søgdu 45 prosent av svium ja til at fáa evruna til gjaldoyra ístaðin fyri krónuna, og tá vóru 39 prosent ímóti. Nú vísir ein kanning, at 43 pro- sent siga ja, men at onnur 43 prosent siga nei. Í Ríkisdegnum taka allir teir borgarligu flokkarnir uttan Mið- flokkurin undir við evr- uni. Tað sama gera sosialdemokratarnir, meðan stuðulsflokkarnir hjá stjórnini, Umhvørv- isflokkurin og Vinstri- flokkurin, eru ímóti. Hóast sosialdemokrat- iski flokkurin tekur undir við at seta evruna í gildi, eru fleiri limir á vinstravonginum í flokkinum ímóti at skifta gjaldoyra. Biður fólk goyma vápn Bretsku bløðini The Times og The Indepen- dent vilja vera við, at irakski forsetin, Saddam Hussein, hevur biðið fleiri hundrað av sínum embætismonnum og onnur taka lutir av hóp- oyðingarvápnum við sær til hús og fjala teir har. Bløðini siga seg hava fingið tíðindini frá bretskum stjórnarkeld- um. Sambært teimum skal forsetin hava biðið embætismenn, gransk- arar og bøndur fjala týdningarmiklar lutir av ymsum hópoyðingar- vápnum og ymsum kemiskum løgi. Gera teir ikki tað, kunnu teir fáa harða revsing, skriva bløðini. The Times skrivar, at bæði Tony Blair, for- sætisráðharri og George W. Bush, forseti halda tíðindini vera so álvars- som, at teir hava um- hugsað at mæla iraksku embætismonnunum og granskarunum til at siga S T- v á p n a e f t i r l i t s - monnunum frá, goyma teir slík vápn við hús. Á hvørjum ári fara seks milliónir fólk upp í Eiffeltornið í París, sum sambært býarmyndug- leikunum er tað best umtókta frítíðarstaðið í heiminum. Tornið varð bygt í 1889, og 94 ár seinni høvdu 100 milliónir fólk verið uppi í tí. Men so kom ferð á, og eftir 19 árum høvdu onnur 100 milliónir ferðafólk verið uppi í torninum. Sostatt hava 200 milliónir fólk nú verið uppi í Eiffel- torninum. Varaborgarstjórin í París, Jean-Bernard Bros, sigur, at tey fara ikki at peika á eitt ávíst ferðafólk sum vitjandi nummar 200.000.000. Heldur verður skipað fyri einum felags hátíð- arhaldi fyri øll tey vitjandi sigur hann og leggur afturat, at há- tíðarhaldið verður sam- stundis ein tøkk til ferðavinnuna. Týsdagin fekk norðmað- urin Finn-Erik Vinje eitt bræv frá fastur síni. Tað løgna var, at fastur hans- ara doyði fyri meiri enn 30 árum síðani. Slagorðið hjá norska postverkinum er annars, at posturin kemur fram til ta ásettu tíðina, men hetta má so vera eitt frávik. Brævið, sum Finn-Erik Vinje fekk týsdagin, er stemplað í Oslo tann 29. september í 1968. Á tí eru tvey frímerki, eitt 60 oyru- og eitt fimm oyru- frímerki. Tað sæst á brævinum, at tað kom á posthúsið í Haslum tann 5. oktober í 1968, og at postfólkini síðani hava fingið trupulleikar við at finna móttakaran. Tann 9. oktober í 1968 er tann seinasti bústaðurin skriv- aður uttan á brævið, men síðani hvørva øll spor. Týsdagin lá brævið brádliga í postkassanum hjá Finn-Erik Vinje, og í postverkinum duga tey ikki at skilja, hvat er hent. Tey noyðast í hvussu er at ásanna, at hesaferð kom posturin ikki til ta ásettu Væl vitjað torn Seinur postur Í Iran er Hashem Aghajari dømdur til deyða, tí hann hevur mælt prestastýrinum til at fara undir politiskar nýskipanir. Hann kann skjóta dómin inn fyri hægri rætt, men vil ikki MANNARÆTTINDI Árni Joensen Hashem Aghajari slakar ikki. Hann vil heldur fara í deyðan enn at slaka fyri einari konservativari is- lamskari rættarskipan, sum hevur dømt hann at verða hongdur, tí hann hevur mælt prestastýrinum til at fara undir nýskipanir. Týsdagin kunngjørdi ákæruvaldið, at tað heldur fast um deyðarevsingina, men at Aghajari hevur møguleika at skjóta dómin inn fyri hægri rætt. Tað skal hann gera í seinasta lagi tann 3. desember, men mikudagin segði verji hansara, dómurin verður ikki royndur í einum hægri rætti. Sambært verjanum er Aghajari sannførdur um, at úrskurðurin hjá rættinum er politiskur. Eygleiðarar í Iran siga, at málið um Hashem Aghajari hevur stóran áhuga í land- inum, og at vandi er fyri ófriði í landinum, verður deyðadómurin fullførdur. Tí Hashem Aghajari er ikki hvør sum helst. Hann var hermaður í iranska herinum í krígnum við grannalandið Irak í árunum frá 1980 til 1988, har hann misti annað beinið. Hann er í dag professari á einum læraraskúla í høvuðsstað- num Teheran og limur í einum vinstrasinnaðum po- litiskum felagsskapi, sum hann eisini umboðar í tjóðartinginum. Rættarmálið, sum endaði við deyðadómi, var fyri afturlatnum hurðum og elvdi alt fyri eitt til fleiri mótmæli. Millum teirra, sum mótmæltu, var Nasser Qavvami, sum er formaður í lógarnevndini hjá iranska tjóðartinginum. Hann segði, at professarin hevur ikki gjørt ella sagt nakað, sum kann hava revsing við sær og allarminst deyða- revsing. Teir iransku stu- dentarnir mótmæltu eisini, og fyri fyrstu ferð í trý ár vóru mótmælandi studentar í túsundatali at síggja í gøtunum í Teheran. At enda kendu myndugleikarnir seg noyddar at senda væl- mannað løgreglulið at reka studentarnar úr gøtunum, men tað merkir ikki, at mótmælini eru tagnað. - Myndugleikarnir spæla við eld. Støðan á teimum lærdu háskúlunum er ógvu- liga spent, og hetta kann lættliga enda við ógvusl- igum ófriði, sigur politiski eygleiðarin Saeed Laylaz. Málið um Hashem Aghajari er bert ein liður í valdsstríðnum millum tað konservativa prestastýrið og tann nýskipanarhuga forsetan Khatami. Verður deyðadómurin fullførdur, er vandi fyri, at stríðið í Iran verður av einum øðrum slagi enn nú, siga eygleiðararnir. Tað einasta óvæntaða við yvirgangsatsókn- ini í Kenya var, at tær báðar rakettirnar raktu ikki tað ís- raelska ferðamanna- flogfarið YVIRGANGUR Árni Joensen Tær smáu rakettirnar eru ein álvarssom hóttan ímóti sivilu flogferðsluni, men myndugleikarnir royna at tosa sum minst um vandan, tí tað er at kalla ógjørligt at gera nakað við hann. Serfrøðingar í flog- ferðslutrygd hava leingi bíðað eftir, at yvirgangs- menn fara at skjóta rakettir eftir fullsettum ferða- mannaflogførum. Hósdag- in skutu teir tvær rakettir av sovjetska slagnum SAM-7 eftir ísraelska ferðamanna- flogfarinum í Mombasa, og sambært eygnavitnum fóru rakettirnar bara fáar metrar fram við flogfarinum. Tað eru ikki bara gamlar sov- jetskar rakettir, ið kunnu nýtast til slíkar atsóknir. Bæði USA og Frakland hava gjørt nógvar slíkar rakettir. Tær bera millum tríggjar og fýra kilometrar og flúgva skjótari enn ljóðið. Longu í nítiárunum ávar- aði amerikanska uttan- ríkisráðiðum vandan fyri, at yvirgangsmenn kundu fara at nýta smáar rakettir ímóti ferðamannaflogfør- um, og hósdagin avdúkaðu franskir fjølmiðlar, at umboð fyri 25 tey størstu flogfeløgini í heiminum høvdu havt loyniligan fund í Washinton fyrr í hesum mánaðinum. Evnið var júst vandin fyri rakettálopum. Franski yvirgangsser- frøðingurin, Jean-Luc Marret, sigur, at tað einasta óvæntaða við atsóknini í Mombasa hósdagin var, at rakettirnar raktu ikki tað ísraelska flogfarið. Hann heldur, at annaðhvørt dugdu menninir ikki at fáast við rakettirnar, ella virkaðu rakettirnar ikki, sum tær skuldu. At vandin fyri slíkum álopum er stórur, eru serfrøðingarnir ikki í iva um. Víst verður á, at í Af- ghanistan hava amerikan- ararnir lagt hald á 6.000 tílíkar smáar rakettir, og spurningurin er so bert, hvussu nógvar ikki eru funnar. Samstundis vísa serfrøð- ingarnir á, at tað er trupult at verja seg ímóti slíkum álopum. Trygdin í flog- havnunum dugir ikki, tí yvirgangsmonnunum nýtist ikki at sleppa fram at flogførunum fyri at søkja at teimum. Teir kunnu sita fleiri kilometrar frá flog- havnini við rakettini á økslini. Í deyðan fyri nýskipanir Rakettin – tað nýggja yvirgangsvápnið Tær báðar SAM-7-rakettirnar raktu ikki hetta ísraelska flogfarið, tá tað fór á flog úr Mombasa, og tað var tað einasta óvæntaða við atsóknini Mynd: Reuters C M Y K 18