týsdagur 3. desember 2002síða 6

10 Nr. 232 - 3. desember 2002 Nr. 232 - 3. desember 2002 11 Um vikuskifti var ár- liga jólasølan, sum Føroya Heimavirkis- felag skipar fyri, hild- in í Badmintonhøllini í Havn. Umleið 50 fólk sýndu fram og seldu á ymsu básunum, og nógv fólk vitjaði stevnuna. JÓLASØLA Jón Brian Hvidtfeldt Eitt afturvendandi tiltak, nú tað styttist til jóla, er árliga jólasølan, ið Føroya Heima- virkisfelag skipar fyri. Í ár var 9.ferð, at tiltakið varð sett á skránna. Hesaferð vóru umleið 50 fólk úr øllum landinum í Badmintonhøllini og sýndu fram og seldu sína heima- gjørdu vøru. Áhugin fyri at sleppa at vera við var tó størri enn so, men pláss var ikki fyri fleiri. Umleið 490 limir eru í Føroya Heimavirkisfelag kring landið, og seinnu árini eru eisini fleiri ung komin við í felagið. – Tað tykist, sum um heimagjørt er vorðið mod- ernað aftur, og vit fáa fleiri og fleiri ungfólk sum limir í felagið, sigur Jórun Vang, ið er virkin í Føroya Heima- virkisfelag. Árliga tiltakið í Badmin- tonhøllini er fyrst og fremst ætlað sum ein møguleiki hjá fólki, ið fáast við tílíkt, at sleppa av við sína vøru, eins og endamálið er at skipa fyri tveimum hugnaligum døgum, har fólk kunnu koma saman. Tað kostaði einki at koma inn til jólasøluna, ið var væl vitjað. Serliga sunnudagin var høllin full av fólki. – Eg haldi, at fólk eru glað fyri hetta tiltakið, og hugna sær við at ganga mill- um borðini og hyggja at ymsu heimagjørdu vøruni, kanska fáa sær ein kafffi- munn, og annars práta við fólk. So eingin ivi er um, at jólasølan eisini verður aftur á skránni næsta ár, sigur Jórun Vang. Fyri Føroya Heimavirkis- felag skal tiltakið við jóla- søluni einans hvíla í sær sjálvum, meðan luttakarar- nir fáa tað burturúr, ið tey megna at selja báðar dag- arnar. Jólasølan royndist væl Líkt er til, at brota- sjógvarnir ímóti P/F Vágatunnilin eru um at leggja seg, eftir at felagið fríggjadagin kunngjørdi nýggjar og væl bíligari prísir fyri at nýta fasta sam- bandið undir Vest- mannasund. Nú fer tað at bera til hjá vágafólki og øðrum at koyra ígjøgnum fyri 56 krónur hvønn veg- in, sum er væl bíligari enn prísirnir við Strandferðsluni um sundið. Tó er ynski framvegis um bíligari prísir fyri tey, sum dagliga skulu nýta tunnilin VÁGATUNNILIN Jón Brian Hvidtfeldt Eftir mikið rok og nógvar fundir í góðar tvær vikur gjørdi P/F Vágatunnilin fríggjadagin av at broyta prísirnar fyri at nýta undir- sjóvartunnilin, longu áðr- enn tunnilin verður tikin í nýtslu, týsdagin í næstu viku. Við nýggju og broyttu prísunum verður tað væl bí- ligari at koyra undir Vest- mannasund, enn tað í dag kostar at sigla um sundið. Leiðslan fyri P/F Vágatunn- ilin segði í tíðindaskrivi fríggjadagin, at felagið hev- ur fylgt við í umrøðuni av nýtslugjaldinum í fjølmiðl- unum, og hevur eisini havt samband við einstaklingar, flutningsfyritøkur, tinglim- ir, politiskar flokkar og kommunalpolitikarar í Vág- um. Og m.a. við støði í hes- um hevur P/F Vágatunnilin gjørt av at endurskoða prís- irnar, ið felagið kunngjørdi 14. nov. Nú verður mett, at 400 bilar í meðal fara at nýta tunnilin um samdøgr- ið, og harumframt verður ein royndaravsláttur uppá 15 prosent latin, í fyrstu syftu fram til 31. marts. Eisini sigur felagið seg hava endurskoðað rakstaratølini og er komið til ta niður- støðu, at við at leggja rakst- urin saman við tí hjá P/F Norðoyatunnlinum ber til at lækka rakstarkostnaðin av Vágatunnlinum úr 20 milli- ónum niður í 18,5 milliónir krónur um árið. Tá tunnilin letur upp 10. desember, fer ein túrur við persónbili at kosta 188 krónur aftur og fram, ella 94 krónur hvønn vegin. Við fimmtúra korti fer tað at kosta 75 krónur hvønn veg- in, meðan kostnaðurin verður 56 krónur, um tú hevur 20-túra kort. Eisini stóru bilarnir sleppa væl bíligari enn upp- runaliga ætlað, og tað kem- ur serliga væl við hjá vinnulívinum í Vágum. Nøgdir tingmenn Vágatingmenninir Jóanis Nielsen og Marjus Dam eru sum heild væl nøgdir við endurskoðaðu prísirnar. Báðir føra teir fram, at ynski hjá vágafólki var at fáa eina generella príslækk- ing, ið ger mun, umframt at vinnan mátti sleppa bíligari. Hesi ynski hevur leiðsla og nevnd fyri P/F Vágatunnilin gingið á møti, og í flestu førum verður tað bíligari hjá vágafólki og øðrum at nýta undirsjóvartunnilin enn at nýta verandi ferju- samband. Harumframt má so havast í huga, at nú slepst undan mangan drúgvu bíði- tíðini báðu megin sundið, føra tingmenninir fram. Hóast P/F Vágatunnilin hevur boðað frá, at talan bara er um ein royndarav- sláttur uppá 15 prosent, hetta til 31. marts, og at prísurin fer at hækka aftur, vísir tað seg at grundarlag ikki er fyri lága prísinum, so eru tingmenninir sannførdir um, at prísirnir fara at halda, tí ferðslan verður í hvussu so er 400 bilar um samdøgrið. Hóast teir eru væl nøgdir, so meta bæði Jóanis Nielsen og Marjus Dam at ein serlig skipan eigur at setast í verk fyri pendlarar, tað eru tey, ið dagliga skulu nýta tunnilin fyri at sleppa til og frá arbeiði. Teir kundu hugsað sær einhvørja skipan við einum mánaðarkorti fyri henda bólk, og vísa á, at hóast prísirnir eru lækkaðir, so skulu fólk, ið koyra við egnum bili gjøgnum tunnil- in hvønn dag til arbeiðis, framvegis gjalda væl yvir 2000 krónur um mánaðin fyri hetta. Og tað er ov mik- ið, meta vágatingmenninir. Broyta ferðastuðulin Ein annar spurningur, ið Jóanis Nielsen og Marjus Dam ætla sær at viðgera við Karsten Hansen, landsstýr- ismann í fíggjarmálum, er at broyta ferðaískoytið, ið verður latið til fólk, ið búgva í einum parti av land- inum, og arbeiða í øðrum parti. Umframt at lands- kassin í dag letur ávíst gjald fyri hvønn kilometur, fólk hava til arbeiðis, er frástøð- an meira enn 15 kilometrar, so fáa fólk eisini nakrar krónur í stuðli til at gjalda fyri ferðaseðilin við skipun- um hjá Strandferðsluni, skulu tey um firðir og sund til arbeiðis. Men nú vágafólk ikki longur skulu um sundið, men í staðin kunnu koyra undir sundið, halda vága- tingmenninir tað vera rími- ligt at broyta ferðastuðulin, so fólk, ið til dømis búgva í Vágum og arbeiða í Havn, eisini fáa stuðul fyri at koyra gjøgnum Vágatunnilin. Marjus leggur upp- skot fyri tingið kortini Seinastu vikurnar hava vágatingmenninir hótt við at leggja uppskot fyri løg- tingið, fór prísurin ikki at broytast munandi. Marjus Dam sigur, at hann framvegis ætlar sær at leggja uppskot fyri tingið, hóast broytta prísin. Marjus Dam førir fram, at fram- vegis metir, at ov stórur partur av kostnaðinum og rakstrinum skal fíggjast við nýtslugjaldinum, tvs. í størsta mun av vágafólki. Tí fer hann at skjóta upp, at 40 krónur verða lagdar omaná ferðaavgjaldið, tá fólk ferð- ast uttanlands umvegis flogvøllin. Hetta gjald er í dag 120 krónur. Hann vísir á, at umleið 80.000 fólk ferðast av landinum um ár- ið, og tí hevði ein hækking uppá 40 krónur givið eina inntøku uppá 3,2 milliónir krónur, ið skuldu farið til P/F Vágatunnilin. Broyting fyri Strandferðsluna Á Strandferðsluni eru tey í løtuni í holt við at rokna av nýggjum, hvat prísbroyting- in hjá P/F Vágatunnilin fer at merkja fyri ferðaseðla- kostnaðin við Bygdaleiðir vestur í Vágar. Reidar Nón- fjall, stjóri á Strandferðsl- uni, væntar, at tey verða klár við nýggjum prísum seinni í vikuni. Royndaravslátturin upp á 15 prosent er íroknaður prísin. P/F Vágatunnilin hevur boðað frá, at hesin er fyribils galdandi til 31. marts næsta ár. Vágafólk nøgd við broyttu prísirnar Endurskoðaðu prísirnir fyri at nýta Vágatunnilin. Talan er um prísin annan vegin: 1 túr 5-túra 20-túra kort kort Bilar, styttri enn 6 m 94 kr 75 kr 56 kr Bilar, 6-12,4 m 459 kr 367 kr 275 kr Bilar, yvir 12,4 m 6 89 kr 551 kr 413 kr Fakta Á tíðindafundi 14.november almannakunngjørdi leiðsla og nevnd í P/F Vágatunnilin prísirnar fyri at nýta fasta undir Vestmannasundi. Men eftir hart trýst í góðar tvær vikur varð prísurin fríggjadagin endurskoðaður og lækkaður munandi. Mynd: Jens Kr. Vang Nógv var at fáa á árligu jólasøluni hjá Føroya Heimavirkisfelag í Gundadalshøllini um viku- skifti. Umleið 50 fólk úr øllum landinum sýndu fram og seldu sínar vørur á stevnuni, ið varð væl vitjað. Mynd: Jan Múller Ein kafé, har borðreitt verður við bókum. Soleiðis kann árligi bókadagurin hjá Rit- høvundafelagnum best lýsast. Fólk fingu høvi at práta við rit- høvundar og síggja nýggjastu bøkurnar, sum eru komnar til jóla. BÓKADAGUR Ingi Rasmussen Fólk gingu og kagaðu í bøk- ur, lurtaðu eftir upplestri og samrøðum við rithøvundar ella nýttu høvi at spyrja høvundan, hvat tað í grund- ini var hann meinti við. Tað var leyst og hugna- ligt, tá árligi bókadagurin varð hildin í Norðurlanda- húsinum sunnudagin. Hetta er annað árið, at Rithøv- undafelagið skipar bóka- dagin sum eina kafé, og tað tykist teimum, sum drekka bøkur, at dáma væl. Hetta er kortini eisini ein sølustevna, sum skal skapa ein so frægan áhuga fyri bókunum, at fólk fáa hug at keypa tær. Bókasølan í SMS stendur fyri at seta framsýningina upp, og stjórin Kári Árting heldur, at dagurin eisini hevur týdning fyri handl- arnar. – Fjølmiðlarnir gera ikki nógv burturúr føroyskum bókum. Tað er nærum tøgn, tá ein bók kemur út, og bara hendinga ummæli síggjast. Við einum slíkum bókadegi fáa vit vent bókunum og tikið samanum útgávurnar, sigur Kári Árting. Fleiri fólk í ár Nakað væl fleiri fólk vitjaðu bókadagin í ár, og hetta er eitt frálíkt høvi hjá rithøvundum at gera vart við seg. Skráin var góð og rúgv- usmikil, og barna- og ung- dómsbøkurnar vóru væl umboðaðar. Brynhild Andreasen og Sólrun Michelsen lósu og søgdu frá teirra nýggjastu bókum. Siðsøguligar bøkur hava altíð havt serliga stóran áhuga í Føroyum, og áhugavert var at hoyra Ingrid Sondum práta við systkini Elina og Axel Mortensen um tíðina, tá tey vuksu upp á Tvøroyri. Yrkingasøvnini hava havt eitt gott ár. Á bóka- degnum lósu Niels Uni Dam og Steinbjørn B. Jac- obsen úr sínum nýkomnu yrkingasøvnum, og prátað var við Jóanes Nielsen um hansara skaldskap. Bókin livir Bókasølumaðurin heldur, at føroyska bókin livir væl eftir umstøðunum, men saknur er í einari nýggjari skaldsøgu. – Tað stendur bara væl til. Serliga barnabøkur og siðsøguligar bøkur koma nógvar út. Nøkur yrkinga- søvn eru eisini komin út, men tíverri er ongin rættilig skaldsøga komin út í ár, og sæð burtur frá Harry Potter, sum serliga er til barnsligar sálir, so er heldur ongin týdd. Tað er ikki lætt at skriva skaldsøgur, og før- oyski marknaðurin er næst- an ómøguligur at arbeiða á, tí hann er so lítil, sigur Kári Árting. Á bókadegnum legði Rit- høvundafelagið eina nýggja heimasíðu á inter- netinum fram. Hon er at finna á www.rit.fo. Tey drukku bøkur Kári Árting (vm) fær sær eitt prát um yrkingasavnið hjá Niels Una Dam »Rótleys tøgn« Mynd: Jens K. Vang Tá deyðin er ein drívmegi »Deyðin er drív- kraftin« er heiti á nýggjum greinasavni eftir Jógvan Isaksen. Tittulin sipar í mestan mun til skaldskapin hjá Williami Heinesen, sum helvtin av bókini snýr seg um. BÓKAÚTGÁVA Ingi Rasmussen Deyðin er ikki fremmand- ur, men ein fylgissveinur, sum altíð er í nánd. Soleiðis sigur Jógvan Isaksen um skaldskapin hjá okkara heimskenda tjóðarskaldi, Williami Heinesen, sum er høvuðs- evni í nýggja greinasavn- inum hjá Jógvani. Hóast skaldskapurin hjá William Heinesen altíð er ógvuliga gjøgnumhugs- aður og medvitin um skrivingina í sjálvum sær – og á tann hátt modern- aður – so er tann aldar- gamla vitanin um kom- plementaritet millum lív og deyða í óvanligan mun partur av sama ritverki, greiðir Jógvan frá. Tveir javnaldrar og vin- menn hjá Williami Heine- sen eru eisini umboðir í savninum. Teir eru Jørg- en-Frantz Jacobsen og Heðin Brú. Eisini er grein um skemt í føroyskum skaldskapi og ein umrøða av ævintýrhøvundunum C.S. Lewis og Roald Dahl. At enda fevnir greina- savnið eisini um tríggjar persónligar greinir um at skriva krimi, um at um- mæla og um ein krimiser- frøðing úr Vági, sum hevur havt fittan týdning fyri Jógvan Isaksen. Permumyndina til »Deyðin er drívkraftin« hevur William Heinesen gjørt. Mentunargrunnur Studentafelagsins gav bókina út. Hon er 199 síður og kostar 250 krón- ur. Fullfíggjaðar løtur Bókarøðin »Meðan løtur líða« eftir Marionnu Debes Dahl er fullfíggjað, nú triðja bókin kemur út. BÓKAÚTGÁVA Ingi Rasmussen – Vit skreiddu eisini í bankabrekkuni. Tað minnast helst nógv í dag. Og tá var bara ein bilur. So skuldi ein standa niðri hjá Frants Restorff og rópa: »Bilurin, bilurin! Nú kemur bilurin!« So máttu vit steðga. Tað var einki, sum æt. Soleiðis greiðir Rigmor Restorff frá í triðju bókini í bókarøðini »Meðan løt- ur líða«, sum Marianna Debes Dahl hevur skriv- að. Bókarøðin byggir á eina sendirøð, sum Marianna fyri nøkrum árum síðan skipaði fyri í Útvarpi Før- oya. Sendingin fevndi um samrøður við tjúgu fólk, sum eru fødd millum 1906 og 1924. Tey greiða frá gerandisdegnum tíð- liga í síðstu øld. Hesaferð eru evnini eitt nú spøl úti vetrarhálvuna, skúlin, jarðarferðir og jól. Fyrsta bókin í røðini kom út í 2000, onnur í 2001 og nú triðja bókin kemur út, er bókarøðin fullfíggjað. Bókin er skrivað í bein- leiðis talumáli, og tað kennist sum at sita í hugnaligari stovu og lýða á, meðan tey gomlu leita aftur í tíð. Hjá teimum, sum eldru er, vekir bókin gomul minnir, og hjá okk- um, sum yngru eru, er tað læruríkt at frætta, hvussu tað einaferð var. Í bókini eru 64 myndir frá fyrra parti av farnu øld. Úr fotomynd hjá Petru í Koytu hevur Ingi Joensen evnað kápuna. Forlagið Fannir gevur út, og bókin fæst bara inn- bundin. Hon er 145 síður og kostar 220 kr. Meginfelag teirra brekaðu í Føroyum hevur gjørt av at heiðra Føroya Spari- kassa fyri at hava gjørt høvuðsskrivstovuna Yviri við Strond atkomiliga fyri øll VIÐURKENNING Ingi Rasmussen MBF heldur, at Føroya Sparikassi hevur uppiborið eitt herðaklapp. Á altjóða handikapdegn- um, sum er í dag 3. desem- ber, fær Sparikassin eina viðurkenning fyri at hava gjørt nýggja høvuðsbygn- ingin Yviri við Strond, sum varð keyptur frá Føroya Fiskasølu, fyrimyndarliga góðan hjá fólkum við breki. Viðurkenningin til Føroya Sparikassa verður givin við hesi grundgeving: »Føroya sparikassi hevur umbygt bygningin, so hann er atkomiligur fyri øll. Við at gera bygningin so at- komiligan, er møguleiki bæði at vera kundi og starvsfólk uttan mun til førleika. Føroya Sparikassi og hugburður hansara kann verða ein fyrimynd fyri onnur, tá bygging, umbygg- ing og onnur atkoma skal fremjast, so luttøka í sam- felagnum kann tryggjast øllum.« Herfyri sóknaðist MBF eftir góðum uppskotum til viðurkenningina. – Fýra onnur góð upp- skot komu inn, og tað er at fegnast um, sigur Anna Suffía Durhuus, dagligur leiðari á MBF. Hini uppskotini verða al- mannakunngjørd á Altjóða Handikapdegnum. Føroya Sparikassi fær herðaklapp C M Y K 11 10