mikudagur 4. desember 2002síða 4

6 Nr. 233 - 4. desember 2002 Nr. 233 - 4. desember 2002 7 Umhvørvismedvit er ein fortreyt Heilsufrøðiliga starvsstovan metir, at virksemið í sambandi við oljuboring, sum higartil hevur verið í Føroyum, er fult for- svarligt, og at føroysk virki kundu lært av oljufeløgunum. Tær umhvørvisligu treyt- ir, sum eru settar oljufeløgunum eru ájavnt við tær, sum verða settar í okkara grannalondum. Tey oljufeløg, sum hava royndarborað á føroyskum øki hava víst, at tey eru tilvitað um umhvørvið. Olju- feløgini hava sokall- aðar umhvørvisstýri- skipanir, sum m.a. byggja á, at virki sjálvi hava ein orðað- an umhvørvispoli- tikk, umhvørvismál og mannagongdir fyri umhvørvisvernd SUNI PETERSEN Umhvørvisdeildin á Heilsufrøðiligu starvsstovuni Fyrireiking til oljuvinnuna Tá avgerð var tikin um at farast skuldi undir oljuleit- ing í Føroyum, máttu før- oyskir umhvørvismyndug- leikar fyrireika seg til at taka ímóti oljuvinnuni. Umhvørvisdeildin á Heilsufrøðiligu starvs- stovuni hevur samstarvað við umhvørvismyndugleik- arnar í okkara grannalond- um, og er okkara fyrisiting í stóran mun bygd á teirra royndir, serliga tær norsku. Kunngerðir og reglur eru gjørdar fyri oljuvinnuna. Serliga kunnu nevnast kunngerðin um nðtslu og burturbeining av evnum og tilfari frá havstøðum og kunngerðin um heilsu, trygd og umhvørvi í sam- band við leitivirksemi, sum báðar komu í 2001. Hesar kunngerðir seta treytir fyri hvussu virksemið skal skipast, um nðtslu av kemiskum evnum o.a. Eisini verður m.a. kravt, at áðrenn oljuleitingin byrj- ar, skal gerast ein um- hvørvisfylgjumeting, har oljufeløgini skulu gera metingar av hvørjar avleið- ingar virksemið kann hava á náttúru og umhvørvi, og hvussu virksemið kann fara fram umhvørvisliga for- svarliga. Útbjóðing av økjum Áðrenn oljufeløgini fingu tillutað øki til oljuleiting, var tað eitt krav, at tey skuldu greiða okkum frá teirra politikki, málum og mannagongdum á um- hvørvisøkinum. Í sambandi við viðgerðina av umsókn- unum varð stórur dentur lagdur á umhvørvisførleik- an hjá feløgunum. Saman við umsóknunum um leitiloyvi var umfatandi tilfar um náttúruna á øki- num, sum søkt varð um, umframt frágreiðingar um møgulig kemisk evnu, sum fóru at verða nðtt, burtur- beiningarhættir o.a. Loyvi til royndarboringar Sum kunnugt vóru tríggjar royndarboringar í 2001, og hevði Heilsufrøðiliga starvsstovan ábyrgd av at virksemið fór fram á ein umhvørvisliga nøktandi og tryggan hátt. Oljufeløgini skuldu hava góðkenning frá Heilsufrøðiligu starvs- stovuni áðrenn boringarnar byrjaðu. Bert evni, sum ikki eru skaðilig fyri náttúruna vórðu góðkend. Í viðgerð- ini av umsóknunum hevur Heilsufrøðiliga starvsstov- an hildið seg til altjóða reglur um nðtslu av kemi- kalium í sambandi við bor- ing. Hetta er tann sonevndi OSPAR sáttmálin til verju av havumhvørvinum í land- nyrðingsatlantshavinum, sum Føroyar tóku undir við í 1998. Nevnast kann, at Føroyar vóru eitt av fyrstu londunum, sum nðtti tær nðggju reglurnar um góð- kenning av evnum í sam- bandi við boring, sum komu í gildi í 2000. Umhvørviskanningar Fyri at fáa eitt grundarlag at fylgja við í um virksemið ávirkar umhvørvið, kravdi Heilsufrøðiliga starvsstov- an at oljufeløgini gjørdu lívfrøðiligar og evnafrøði- ligar kanningar av hav- botninum áðrenn oljuleit- ingin byrjaði. Á sumri í 2001 gjørdu øll oljufeløgini í felag eina kanning av tí samlaða øki- num har boringarnar fóru fram. Harumframt hevur hvørt einstakt oljufelag kannað og lýst umhvørvið nærhendis sjálvum brunni- num, bæði áðrenn og aftaná boringina. Eftirlit Heilsufrøðiliga starvsstov- an hevur, meðan boringar- nar fóru fram, verið á eftir- liti á boripallunum, har nðtt evni, útbúnaður, manna- gongdir o.a. vórðu kannað. Úrslitið var í øllum trim- um førum, at mannagongd- ir og nðtt evni vóru í sam- svari við tey givnu loyvini, og at feløgini høvdu væl út- bygdar skipanir til at ansa eftir, at umhvørvið ikki verður dálkað. Tað er ikki óvanligt, at innanhýsis krøvini hjá feløgunum eru strangari enn myndugleika- krøvini. Heilsufrøðiliga starvsstovan heldur virkssemi í sambandi við oljuleitingina í Føroyum verða fult forsvarligt Felagið Atlantic Supply Base í Runavík hevur góðar vónir til AGIP boringina komandi ár. Lassi Borðoy sigur tó, at enn ganga nøkur ár, áðrenn nakað veruliga merkist til árinini frá oljuvinnu í Føroyum, so tað krevst, at ein kann finna sær ymiskt annað at takast við, meðan bíðað verður OLJUVINNA Dagfinn Olsen Lassi Borðoy frá felagnum Atlantic Supply Base sigur seg hava stórar vónir til AGIP boringina næsta ár. - Vónirnar eru góðar. Og at teir hava funnið olju hinumegin markið ger jú, at ein kann hava góðar vónir, sigur Lassi Borðoy. Hann ásannar tó, at enn gongur rúm tíð, áðrenn nakað veruliga merkist til oljuvinnu í Føroyum. - Eg er spentur uppá, hvussu leikur fer, men talan er ikki um løtuvinning, og einki hendir heldur næsta ár. Tað ganga nøkur ár, áðrenn nakað hendir, sigur Lassi Borðoy. Sløkkja ljósið eina tíð Spurdur, hvussu ein so rekur eitt felag, sum Atlan- tic Supply Base, tá bíðitíðin er so long, sigur Lassi Borðoy, at so er at steðga á eina tíð. - Neyðugt er at steðga eina tíð. Ein má sløkkja ljósið og fara í annað ar- beiði, til klárt er at byrja aftur, sigur Lassi Borðoy, sum eisini er í hálvum starvi sum sjómanskúla- lærari. - Vit arbeiða við at finna ymiskt annað at bjóða og arbeiða við, so vit t.d. hava aðrar tænastur at bjóða, men eru vit ikki komnir so langt við hesum, sigur Lassi Borðoy. Neyðugt er at kunna um- stilla seg og at duga eitt sindur av hvørjum, men Lassi Borðoy er greiður yvir, at neyðugt er at standa klárur alla tíðina, hóast niðursetta ferð, tí annars kann virksemið enda aðra- staðni. - Hava vit einki at bjóða, tá oljan verður funnin, so er eg bangin fyri, at teir fara aðrar vegir við henni, og einki kemur hendaveg. Tað tekur langa tíð og leingi er at bíða. Tó hevði eg ikki roknað við, at tað fór at taka so langa tíð, sum tað hevur víst seg, sigur ein ærligur Lassi Borðoy. Hann rekur Atlantic Supply Base í Runavík. Felagið hevur í samstarvs- avtalu við Runavíkar havn ábyrgdina av allari útgerð- ini av alskyns slag, sum skal um føroyska bryggju- kantin. Og føroyska út- gerðarhavnin er samtykt at liggja í Runavík, so tað er ikki so lítið, sum er at taka sær av, tá virksemi er. Í løtuni er bíðitíð og ljósið er ikki á fullum blussi í Atlantic Supply Base, men vónirnar eru sera bjartar. Bjartar framtíðarvónir um svarta gullið Lassi Borðoy, stjóri á oljuútgerðar- støðini í Runavík Á útgerðarstøðini í Runavík hevur verið stegður í eina tíð. Virksemið verður so aftur í juni næsta ár C M Y K 7-1 6-1 VÁGAR AIRPORT At the Airport, the following offices and services are present: Statens Luftfartsvæsen Vagar Airport FO-380 Sørvágur Tel. (+298) 35 44 00 · Fax (+298) 35 44 01 · e-mail: ekvg@slv.dk www.slv.dk/vagar