hósdagur 5. desember 2002síða 8

15 Nr. 234 • hósdagur • 5. desember 2002 • 76. árgangur • www.sosialurin.fo Fyri triðju ferð í ár var elitan á svimji- landsliðnum samlað til venjingarlegu um vikuskiftið. Eisini tríggir av útisetunum vóru komnir heim til venjingina SVIMJING Hilmar Jan Hansen Um vikuskiftið var elitan á svimjilandsliðnum, teir eldru svimjararnir, á venj- ingarlegu í Havn. Umframt heimligu svimjararnar vóru eisini teir tríggir útisetarnir As- bjørn Hansen, Malan Mich- elsen og Sheila Millum Garðarnar komin heim til venjingarleguna, ið var tann triðja í ár. Venjingarlegan endaði sunnukvøldið við einari elitukapping, tí har vóru bara fimtan teir bestu før- oysku svimjararnir við. Væl kom burturúr hjá flestu av svimjarunum, sum frammanundan skuldu havt klárað kravtíðir, ið lands- liðsvenjarin hevði sett, og tvey bólkamet og heili fimm føroysk met vóru sett, tá kappingin var av. Serliga gjørdi 20 ára gamla Benthe Sikivat An- dersen vart við seg, tí hon setti sjálv met í bringu- svimjing á bæði 50 og 100 metrum, umframt at hon saman við Maluni Michel- sen, Shailu Millum Garð- arnar og Lisbeth L. Joensen setti met í fýra ferðir 50 metra frísvimjing. Asbjørn Hansen setti met í 50 metra bringusvimjing og Andrass Thomsen í 200 metra frísvimjing, og har- umframt settu Sára Ejdes- gaard og Janus Olsen bólkamet í ávikavist 50 metra ryggsvimjing og 50 metra firvaldssvimjing. Fleiri avbjóðingar Umframt bólkamet og før- oysk met, hava fleiri av svimjarunum klárað settu kravtíðirnar til oyggjaleik- irnar á Guernsey komandi summar, so alt bendir á, at føroyski svimjihópurin verður væl betur mannaður enn í fjør, tá oyggjaleikir vóru á Man. Sum er, hava Benthe Sikivat Andersen, Ingi Andreasen, Eivind Eystur- oy, Shaila Millum Garðarn- ar, Asbjørn Hansen, Krist- offer Hentze, Dia Jacobsen, Malan Michelsen, Karina Petersen og Andrass Thom- sen havt nóg góðar tíðir til at fáa pláss á liðnum, sum skal til oyggjaleikirnar, men fleiri kunnu koma aftrat. Longu komandi viku- skiftið er aftur kapping, tá flestu av landsliðssvimjar- unum hittast saman við øðrum í Klaksvík, har roknast kann við fleiri spennandi kappingum, tí svimjararnir eru sera javnir í fleiri greinum. Ta fyrstu altjóða avbjóð- ingarnar fáa annars Sára Ejdesgaard, Janus Olsen og Lisbeth L. Joensen eisini um vikuskiftið, tá tey í Svøríki skulu kappast um norðurlandameistaraheitini hjá teimum yngru. Annars verður aftur venj- ingarlega hjá svimjilands- liðnum í januar mánaði, tá svimjararnir eru boðsendir at møta í Klaksvík. Svimjilandsliðið venur hart Eldru svimjararnir á landsliðnum avmyndaðir um vikuskiftið: Sára Ejdesgaard, Jóannes á Fløtti, Benthe Sikivat Andersen, Shaila Millum Garðarnar, Malan Michelsen, Lisbeth L. Joensen, Eivind Eysturoy, Dia Jacobsen, Asbjørn Hansen, Janus Olsen, Rannvá Jacobsen, Andrass Thomsen, Sonni Eliasen, Ingi Andreassen. Líkt er til, at føroysku svimjararnir verða væl mannaðir á oyggjaleikunum, sum verða á Guernsey næsta summar. Svimjararnir á myndini hava allir longu klárað kravtíðir, ið geva teimum kjansin at sleppa við. Aftast frá vinstru: Ingi Andreasen, Eivind Eysturoy, Asbjørn Hansen og Andrass Thomsen. Fremst frá vinstr: Dia Jacobsen, Benthe Sikivat Andersen, Shaila Millum Garðarnar og Malan Michelsen. Tveir svimjarar, Karina Petersen og Kristoffer Hentze, ið eisini hava klárað kravtíðirnar, vanta á myndini 14 Nr. 234 - 5. desember 2002 Enn er eingin føroyskur virðis- brævamarknaður komin, so Lands- stýrið hevur valt at geva brævlán út fyri eitt ár í senn til marknaðurin verður veruleiki BRÆVLÀN Heri á Rógvi Føroya Landsstýri gevur út nýtt 3,25% brævlán áljóð- andi 300 mió kr 11. desem- ber 2002. Lánið skal nýtast til endurfígging af verandi brævláni, sum fellur til gjaldingar sama dag. Landsbanki Føroya og Nordea Bank skipa fyri lán- inum. Kaupthing Føroyar Virðisbrævameklarafelag p/f og Norðoya Sparikassi eru med-fyriskiparar. Nýggja lánsbrævið, sum verður skrásett í Værdi- papircentralen og noterað á Københavns Fondsbørs, fellur til gjaldingar 11. desember 2003. Hesum boðar Lands- banki Føroya frá í tíðinda- skrivi. Sigurd Poulsen, stjóri fyri Landsbanka Føroya, sigur, at rentan er umleið tað sama sum á tilsvarandi brævlánum hjá statinum. Ein lítið rentumarginalur er lagdur afturat. Skatturin av rentuvinn- inginum fyri brævlán er 35% fyri privat persónar. Fyri partafeløg skal gjald- ast vanligur partafelags- skattur. At keypa eitt tílíkt bræv- lán kemur ikki nógv meira – onkustaðni minni – ein uppsparingar konto í banka ella sparikassa. Sigurd Poulsen sigur, at hjá Landsbankanum eru teir ikki kunnaðir um, hvør tað er, sum keypir partar av tílíkum brævlán. Hann sig- ur tó, at teir størru bitarnar oftani enda hjá útlendskum ánarum. Orsøkin til, at brævlánið er sett til eitt ár, er, at Landsstýrið ynskir at bíða til ein føroyskur virðis- brævamarknaður kemur á beinini. – Til hesin verður veru- leikin, hevur Landsstýrið valt at útgeva brævlánini fyri eitt ár í senn, sigur Sig- urd Poulsen. Stjórin fyri Landsbankan veit eisini at siga, at tekn- iskt og fíggjarliga er klárt at byrja við virðisbræva- marknaðinum í 2003. Enn er tó nøkur ting, sum skulu fella upp á pláss, áðrenn byrjast kann. Politiskur vilji skal eisini vera til staðar. Sigurd Poulsen roknar fyri vist, at byrjanin hjá marknaðinum verður spakulig fyri allar partar. Eftir orðaskiftinum í Løgtinginum at døma, kann ein komandi virðisbræva- marknaður fáa stóra ávirk- an. Tosað verður í løtuni um, at landsins ognir í form av Fiskavirking og øðrum almennum fyritøkum skulu seljast um ein føroyskan virðisbrævamarknað. Nýtt brævlán frá Landsstýrinum – Kom hendan hækk- ingin ikki, vórðu vit noydd at gera umfat- andi uppsagnir, sigur Mikkjal Helmsdal, sjónvarpsstjóri, nú Annlis Bjarkhamar hevur kunngjørt, at hyggjaragjaldið til Sjónvarp Føroya hækkar við 500 krónum komandi ár SJÓNVARP Heri á Rógvi Landsstýrismaðurin í mentamálum, Annlis Bjarkhamar, hevur avgjørt, at hyggjaragjaldið fyri SvF skal hækka við 500 kr. komandi ár. Hetta merkir ein reellan vøkstur til Sjón- varp Føroya upp á 400 kr. fyri hvørt føroyskt húski. Tann síðsti hundraðkrónu- seðilin fer aftur í landskass- an í meirvirðisgjaldi. – Øll eru greið yvir, at Sjónvarpið tørvar meira pening. Hetta er so loysnin, mann hevur valt, fyri at fáa hendan pening til vega, sig- ur Annlis Bjarkhamar. Hon leggur afturat, at málið hevur verið til drúgva viðgerð í samgonguni, og semja er um, at hetta er tað rætta stigið at taka. Vit royndu til fánýtis at fáa viðmerkingar frá Fólka- flokkinum til hetta upp- skotið. Áhuga var hvørki fyri at flyta raksturin á fíggjarlóg- ina ella fyri ætlaða krings- varpsskattinum, ið Annlis Bjarkhamar var fortalari fyri. Nú verður so hyggjara- gjaldið hækka, og harvið verður tað. Annlis Bjarkhamar sigur, at hon roknar við, at hetta vil geva Sjónvarpi Føroya 5,8 mió. í meirinntøka komandi árið. Lurtaragjaldið fyri Út- varp Føroya verður tó ikki broytt. Annlis Bjarkhamar grundar hetta á, at Sjónvarp Føroya er í einari so trong- ari støðu, at alneyðugt er við atgerðum fyri at halda lív í stovninum. Raksturin hjá Útvarpi Føroya tykist hinvegin at koyra nakað betur í løtuni. – Tann loysnin, vit hava valt, riggar fyri í ár. Vit hava ásannað, at Sjónvarpið hevur ein bráðfengis tørv lønarhækkingum og øðr- um, og hesum mugu vit fyrihalda okkum til, sigur Annlis Bjarkhamar. Meiri føroyskt tilfar Stjórin fyri Sjónvarp Før- oya, Mikkjal Helmsdal, sigur, at meirinntøkan til Sjónvarpið kom í tøkum tíma. – Kom hendan hækking- in ikki, vórðu vit noydd at gera umfatandi uppsagnir í komandi ári, sigur Mikkjal Helmsdal, sum metir, at SvF við hækkingini fær luft, ið skal røkka til tey næstu 2-3 árini. Hann metir, at SvF við hækkingini í hyggjaragjald- inum fer at fáa millum 4,5 og 5 milliónir afturat í kass- an. – Við verandi talið av gjaldarum vil hækkingin geva Sjónvarpinum 5,5 mió., men vit meta, at tað fer at gerast tyngri at fáa pengarnir inn við hesari hækkingini. Tískil hava vit mett eina meirinntøku upp á 4,5 til 5,0 milliónir, sigur Mikkjal Helmsdal. Umleið 13.700 húski gjalda sum er sjónvarps- gjald. Sum nevnt kemur pen- ingurin á eitt turt stað hjá Sjónvarpi Føroya. Lønar- hækkingar og rakstraríløg- ur fara avstað við størsta partinum av meirinntøkuni. – Restin – so nógv sum gjørligt – fer til at framleiða meira føroyskt tilfar, sigur Mikkjal Helmsdal. Hann sigur, at tey næstu árini fara vit at síggja meira føroyskt tilfar á skíggjanum í mun til seinnu árini. Bera vit Sjónvarp Føroya saman við TV2 á Born- holm, so framleiðir SvF munandi meira fyri hvørja útreiðslu krónu, sigur sjón- varpsstjórin. Neyðugt við skoti Bæði Annlis Bjarkhamar og Mikkjal Helmsdal eru samd um, at tað ikki er tann hepnasta loysnin, at Sjón- varp Føroya verður fíggjað beinleiðis á fíggjarlógini. Bæði meta tey, at tað er týdningarmikið, at hildið verður eitt skot millum lóg- gevandi og játtandi mynd- ugleikan og sjálvan fjøl- miðilin. Tað, at Sjónvarp Føroya kostar so mikið nógv, og áhugi ikki er fyri at játtað til raksturin á fíggjarlógin, ger, at skal meira peningur finnast, so má hyggjararin spýta í. Hesin sami hyggj- arin, sum eisini betalur van- ligan skatt, umframt hend- an eyka skattin. Sjónvarpsstjórin og landsstýrismaðurin eru somuleiðis samd í, at ein greið útmelding um, hvat myndugleikin vil við Sjón- varpi Føroya er neyðugur. – Vilja vit hava eitt sjón- varp, so mugu vit eisini gjalda tað, ið tað kostar. Vit hava valt eina skipan við brúkaragjaldið, og tað mugu vit so halda okkum til. Hinvegin er tað umráð- andi, at vit fara at finnan útav, hvat við vilja við Sjónvarpi Føroya, sigur Annlis Bjarkhamar. Hon heldur spurningin vera átrokandi í hesum døgum, tá útboðið av fylgi- sveinasjónvarpi gerst alsamt størri. – Vit sakna eina greiða politiska útmelding um, hvat ynski er við stovnin- um, sigur Mikkjal Helms- dal. Í januar og februar kom- andi ár fer Annlis Bjark- hamar aftur at hyggja nærri at Sjónvarpinum. Tá verður hugt bæði at fyrisitingar- ligum og fíggjarligum spurningum, millum annað frítøku fyri Mvg. SvF bjargað komandi árini Hækkanin í hyggjaragjaldinum fer at geva Sjónvarpi Føroya meiri rúm at virka í næstu árini, metir sjónvarpsstjórin. Kom hækkanin ikki var allarhelst neyðugt við uppsagnum Sigurd Poulsen, stjóri fyri Landsbankan, sigur, at virðisbrævamarknaðurin kann vera klárur komandi ár C M Y K 14