hósdagur 26. november 1987síða 11

Nr. 135 — 26. november 1987 i avgerandi og kanska ser- liga spurningurin um javnan prís, sum aftur er knýttur at spurninginum, hver vera verður fram- leidd. Flakavirkini og råvøran At kalla øll flakavirkini hava i 1986 og 1987 fingið ov liti av råvøru, id hvussu so er nógv minni enn tað, sum hevði tryggj- að besta fíggjarliga úrslit við núgaldandi framleiðsl- um. Tað er meguligt, at nakað av råvøru skaffast við at keypa í eðrum lond- um og tað er eisini møgu- ligt, at hetta gevur eitt gott rakstrarligt úrslit. Hinvegin má nú stundin vera komin, har føroysk flakavirki venja seg við, at ráverutilfeingi (tá einki verður sent óviðgjert av landinum) við góðari stovnsrekt og við teimum meguleikum vit hava at fiska feskfisk uttan fyri foroysku leiðirnar, í miðal er hetta: Undan Feroyum, landað vekt. Toskur 28.000 tons Hýsa 18.000 tons Upsi 32.000 tons Kongafiskur 15.000 tons Blálonga 7.000 tons Flatfiskur 6.000 tons Annað - = 1.000 tons Nilsamans 107.000 tons Á eðrum leiðum, landað vekt. Feskfiskur 15.000 tons Heild 122.000 tons Kappingin millum flakavirkini i løtuni tykist antin at vera at fåa fleiri skip ella keypa skip innan- oyggja. minni sæst til ny- hugsanir um, hvussu tann råvøra, sum nú einaferð er tøk, kemur betri til sættis. Meira enn so har eru royndir, men enn er hetta ein ógvuliga lítil partur í heildarmyndini. Í tí gongd, sum er nú, tykjast bygdavirkini vera við sviðið soð. Tey tapa í kappingini um ráveruna. Tað er meguligt, at neyð- ugt er at geva hesum virkjum á plassum, har einki annað arbeiði er, ávísar semdir, men eg meti, at tey smáu virkini hava meguleikar, tí tey eru smá, og heldur áttu at dyrka hesar meguleikar enn at roynt at vaksið. Leiðin her er bert ein — tað er arbeiðsbýtið og at legja seg eftir serfram- leiðslum. Eitt er ið hvussu so er vist. Tað verður íkki gongd leið, at fáa nýggj fiskiloyvi. .Bædi vid at minka um talid av fiski- loyvum og vid at minka um stuðulin til fiskivinn- una, eigur úrslitið at verða, at tað ikki ber til at økja um sínar møguleikar viðat leggja meira ráveru undir seg. Tá sagt verður, at stuðulin til fiskivinn- una minkar, so er talan um kilostudningin. Í stað- in fyri at breiða stuðuls- milliónirnar út á alt, so verður roynt at nýta sterri part av stuðlinum til tíðaravmarkaðan stuð- ul til at fáa gongd á. Tá ið prísurin er alt ov lágur Ein óheppin fylgja av nú- verandi prísskipan, er, at tað er meguligt at halda fram við einum fiskiskapi og framleiðslu, sum ikki á nakran hátt kann gjalda tað, sum kostar at fiska fiskin og framleiða ver- una. Eitt demi er konga- fiskur, eitt annað ídnaðar- fiskur og eitt triðja svart- kjaftur. Við at stuðla í rá- fiskagrunni ella við bein- lieðis kilostudningi, verð- ur lív hildið í eini fram- leiðslu, heldur enn at noyða virkini at finna aðrar mátar at nýta fiska- slegini. Vit kunnu nýta svartkjaft sum dømi um, hvussu heldur átti at verið borið at. Svartkjaftur — vinna uttan studning Svartkjaftur er størsta rá- verutilfeingið vit eiga. Einki legið er tí, at land- sins myndugleikar royna at fáa hetta tilfeingið til heldar til frama fyri lands- búskapin. Júst royndirnar við studningi til ídnaðar- fisk og kongafisk gjørdu Síða 11 greitt, at tað bar ikki til at grunda tær verksmiðju- trolaraætlanir, sum vóru upp á studning. Tá so nú verksmiðju- trolararnir av ymsum or- søkum komu í trupul- leikar, vóru 3 meguleikar. 1. Selja skipini sum skjótast og geva upp henda meguleika at fáa nakað burtur úr svart- kjaftinum. 2. At gera sum vant, t.d. sum hjá djúpvatnstrolar- unum, og lata kilostudn- ing. 3. At lata ein tíðarav- markaðan studning fyri at finna fram til nýggar ver- ur og gera tað neyðuga seluarbeiði í hesum sam- bandi. Mín meting er, at sjálvt uttan trygd fyri, at vit koma á mál í hesum royndum, so var tað rætt at royna triðju leið og at ov lítið hevur verið gjert av at nýta almennan stuðul á henda hátt, held- ur enn til endaleysan kilo- studning. Sølufyrimunir av føroyskari framleiðslu Eitt, sum undrar meg, sum eri leikmaður í selu- málum, er munurin mill- um tað tú lesur í altjóða tíðarritum um fisk sum seluveru og tað, sum tyk- ist vera myndin av seluni hjá okkum. Í einari grein fyri og aðrari eftir, tykjast hesi tíarrit meta, at fiskur okkara avmarkaða, góða tilfeingi til ein fyri- mun heldur enn at seg. Stórir partar av feskfiska- flotanum høvdu klárað seg uttan rakstrarstudn- ing, um veiðiflotin varð stillaður til stovnarnar er ein vera við heilt ser- ligum meguleikum vegna gagnliga ávirkan á heils- una. Hetta hevur sjálv- andi við sær, at veran má vera ódálkað. Eisini undrar tað við- hvert, at einki er at síggja, sum leggur dent á tað ser- merkta við feroyskum fiski. Tað sum á donsk- umv erður kallað »pro- filering«. Vit hava nógvar fyrimunir. Fram um norð- sjóvarlondini ódálkað um- hvervi, fram um Ísland og Noreg minni sandmaðk og í nógvum førum betri fisk. Hvat kurdi ikki fingist burtur úr banktoski, um hann varð fiskaður á rætt- an hátt, pakkaður á rætt- an hátt og søluførdur sum tað serfyribrigdi hann er? Yvirhevur at gera okk- ara geografisku stødu og men vena Hetta má vera ein part ur av svarinum hjá selu- fólki upp á avmarkað rá- verutilfeingi og tann leið, sum beinleiðis fær sterst týdning fyri ell hini liðini í fiskivinnuni á einari vinnu. leið móti studningsfríari TÅ Skeið Í kristni Ahugabólkurin fyri kristnilærarar skipar | fyri skeiði í kristni í | Vestmanna skúla í degunum 17. - 19 mars 1988. Skeiðið er fyri lærarar og onnur áhugað. Hevuðsevnið verð- ur: Kristindómurin og nýátrúnaður áttatiárunum Morten Aagaard frá Dialogcentrinum Árhus kemur at halda teir flestu fyri- lestrarnar. Umframt | verða eisini fólk hið- ani úr Feroyum, sum koma at halda fyri- lestrar og leggja fram ymsikt tilfar. Í sam- band við fyrilestrar nar verður orðaskifti og gerð av feroyskum undirvísingartilfari til fólkaskúlan og hægri undirvísingar stovnar Landsskúlafyrisit ingin hevur góðkent skeiðið. Teir lærarar sum ætla at fara skeiðið, eiga at sekja um farloyvi í góðari