leygardagur 14. desember 2002síða 5

8 Nr. 241. - 14. desember 2002 Nr. 241. - 14. desember 2002 9 90 milliónir í yvir- skoti. Tað vísa turru tølini í álitinum frá meirilutanum í fíggj- arnevndini til fíggjar- lógaruppskotið. Eitt nú skulu 61 milliónir sparast á almanna- og heilsuøkinum, mill- um annað á Lands- sjúkrahúsinum, á játtanini til fólka- og fyritíðarpensjónir, í barsils- og dagpen- ingaskipanini um- framt øðrum al- mannaveitingum. Í uppskotinum er ikki lagt upp fyri lovaða skattalættanum, samtíðis sum sam- gongan væntar at fáa 30 milliónir meira inn í skatti næsta ár FÍGGJARLÓG Jón Brian Hvidtfeldt Tá leið út á hóskvøldið eydnaðist loksins sam- gongulimunum í fíggjar- nevndini at semjast um eitt álit til fíggjarlógaruppskot- ið, ið Karsten Hansen legði fram 30.september. Og sammett við upprunaliga uppskotið úr Fíggjarmála- ráðnum, ið vísti eitt yvir- skot uppá tvær milliónir krónur, tá avdráttirnir av landskassaskuldini eru goldnir, er yvirskotið nú vaksið upp í góðar 90 milliónir. Áðrenn avdrátt- irnir av skuld eru goldnir, er yvirskotið á fíggjarlógini fyri næsta ár vaksið úr 150 milliónum upp í 240 milli- ónir. Stívliga 83 milliónir eru skornar av útreiðslu- síðuni, inntøkurnar eru mettar 30 milliónir hægri og so skulu íløgur gerast fyri 22,5 milliónir meira enn upprunaliga ætlað. Nakrar lógarbroytingar, ið eru fortreytin fyri at roknistykkið gongur upp, eru longu farnar í løgtingið, meðan aðrar eru á veg. Spara á almanna- og heilsuøkinum Størstu sparingarnar eru at hóma á almannaøkinum, har tilsamans 52 milliónir krónur eru skornar burtur, sammett við upprunaliga uppskotið til fíggjarlóg fyri 2003. Játtanin til er lækkað við 15 milliónum, játtanin til fyritíðarpensjónir er skorin við 10 milliónum, 11 milliónir skulu sparast innan dagpeningaskipan- ina, stuðulin til uppihalds- pening, sum upprunaliga var settur til seks milliónir, er strikaður, 3,5 milliónir eru skarvaðar av játtanini til serforsorg, játtanin til barnaforsorg minkar við 3,2 milliónum og sparast skulu 4,5 milliónir á játt- anini til vanliga forsorg. Hesar, umframt aðrar smærri reguleringar, gera at samlaða játtanin til al- mannamál, sum í fíggjar- lógaruppskotinum var ásett til 1.254 milliónir næsta ár, nú verður 1.202 milliónir krónur. Eisini innan familju- og heilsumál skal sparast. Meirilutin í fíggjarnevndini hevur skorið 8,3 milliónir av játtanini til landssjúkra- húsið, meðan 2,3 milliónir eru skornar av játtani til Klaksvíkar Sjúkrahús. Meira pengar til vegir Í fíggjarlógaruppskotinum vóru seks milliónir krónur settar av til nýggjar lands- vegir, men í sínum áliti mælir meirilutin í fíggjar- nevndini til at brúka 27 milliónir til endamálið næsta ár. Millum annnað skulu sjey milliónir brúkast til vegagerð millum Øravík og Hov, seks milliónir skulu nýtast til vegagerð úr Skálabotni út á Strendur, eins og fimm milliónir skulu nýtast til vegin mill- um Gomlurætt og Havnina. Pengarnir skulu millum annað fáast til vega við at skava sjey milliónir av játtanini til samferðslu- havnini í Suðuroynni og tvær milliónir av játtanini til samferðsluhavn í Kalls- oynni, Skálafjarðarsigling- in skal niðurleggjast. Sam- anlagt lækkar játtanin til vinnumál við fýra millión- um krónum, sammett við fíggjarlógaruppskotið. Eingin skattalætti Hóast samgongan frá fyrsta degi hevur boðað frá skattalætta, so er hædd ikki tikin fyri skattalættanum, hvørki í fíggjarlógarupp- skotinum, ið landsstýris- maðurin í fíggjarmálum legði fram 30.september, ella í álitinum, sum sam- gongulimirnir í fíggjar- nevndini løgdu fram hós- kvøldið. Harafturímóti verður nú roknað við at inntøkurnar frá vanliga skattinum vera 20 milliónir hægri enn mett í fíggjar- lógaruppskotinum, um- framt at skattainnntøkurnar frá ymsum grunnum vera 10 milliónir hægri. Í sínum viðmerkingum til álitið sigur meirilutin tó soleiðis: »samgongan ætlar at gera skattalættar fyri einar hálvt- hundrað milliónir krónur. Effektin av hesi skatta- lækking verður væntandi ein hækking í inntøkunum uppá 10 milliónir krónur.« Eftir at álitið frá fíggjar- nevndini varð lagt fram klokkan eitt korter til tíggju hóskvøldið boðaði Edmund Joensen, tingformaður, frá, at onnur viðgerð av upp- skotinum til fíggjarlóg verður á skránni mánadagin klokkan 10. ∆ Karsten Hansen, landsstýrismaður í fíggjarmálum, setur spurnartekin við metingarnar hjá meirilutanum í fíggjarnevndini, bæði á inntøku- og útreiðslusíðuni. Samtíðis fegnast hann tó um, at fleiri av ætlanunum hjá samgonguni síggjast aftur í álitinum úr fíggjarnevndini FÍGGJARLÓG Jón Brian Hvidtfeldt Karsten Hansen, landsstýr- ismaður í fíggjarmálum, var ein teirra, ið hevði leitað sær í løgtingið um níggju tíðina hóskvøldið, tá niðurlagdi tingfundurin varð tikin uppaftur. Eisini hann var komin at fáa sær eitt eintak av álitinum til fíggjarlógaruppskotið, ið fíggjarnevndin var liðug við fyrr um kvøldið, og sum tískil kundi leggjast fram. Karsten Hansen sigur, at samgongan longu tíðliga í heyst var samd um fleiri sparingar. Men hesar krevja lógarbroytingar, og tí vóru fleiri teirra ikki við í fíggjarlógaruppskotinum, sum hann legði fyri tingið 30.september. Hesar eru síðan komnar við í álitið hjá meirilutanum í fíggjar- nevndini. Men landsstýrismaðurin í fíggjarmálum setur tó spurnartekin við inntøku- metingarnar og skerjingina av játtanum til lógarbund- nar útreiðslur, ið fíggjar- nevndin er komin fram til. Í álitinum frá meirilut- anum í fíggjarnevndini eru inntøkurnar av skatti og avgjøldum mettar 30 milli- ónir krónur hægri, sammett við upprunauppskotið úr Fíggjarmálaráðnum. Av hesum stava 10 milliónir frá eini lógarbroyting, ið áleggur grunnum at gjalda skatt, umframt tríggjar milliónir fáast til vega við rentuinntøkum frá Trygdar- grunninum. Restin stavar frá at vónirnar til hægri skattainntøkur er settar hægri enn upprunaliga mett. - Eg má siga, at sjálvur hevði eg ikki mett inn- tøkurnar hægri í dag, enn eg gjørdi í september, tá eg legði fíggjarlógaruppskotið fram, sigur Karsten Han- sen. Eisini á útreiðslusíðuni er landsstýrismaðurin ivasam- ur. Millum annað metir fíggjarnevndin, at lógar- festu útreiðslurnar til fólka- pensjónir vera 15 milliónir krónur lægri næsta ár, sammett við uppskotið úr Fíggjarmálaráðnum. Karst- en Hansen sigur, at hann hevur sæð eina meting frá Almannastovuni, ið vísir at játtanin møguliga kann lækka sjey milliónir. Men hvussu fíggjarnevndin er komin fram til eina skerjing uppá 15 milliónir, dugur landsstýrismaðurin í fíggjarmálum ikki at siga. - Samanumtikið kanst tú siga, at metingarnar í upp- skotinum frá fíggjarnevnd- ini er ikki so varnar sum metingarnar hjá Fíggjar- málaráðnum. Í løtuni tykj- ast partar av uppskotinum heldur ivasamir, ti eg veit ikki, hvat meirilutin í fíggjarnevndini ætlar, sigur Karsten Hansen, ið enn ikki hevur fingið stundir til at útgreina mongu tølini í álitinum nærri. Skattalættin Í sínum áliti hevur meiri- lutin í fíggjarnevndini mett at avleiddu inntøkurnar av einum komandi skattalætta vera 10 milliónir krónur. Men í álitinum eru ongir pengar settir av til skatta- lættan. Hetta váttar Óli Breckmann, formaður í fíggjarnevndini. Óli Breckmann sigur, at í fyrstu atløgu verður bíðað eftir at Fíggjarmálaráðið kemur við einum uppskoti um at lækka skattin, men kemur einki uppskot hað- ani, má skattalættin koma aðrastaðin frá, t.d. sum uppskot frá limunum í fíggjarnevndini. Sostatt er greitt, at hóast netto yvirskotið er vaksið úr tveimum upp í 90 milli- ónir krónur, so eru fram- vegis ikki pengar settir av til endamálið. Umfatandi sparingar Karsten ivast Klokkan var farin av níggju hóskvøldið, tá álitið til fíggjarlógaruppskotið loksins kundi leggjast fyri tingið. Sammett við upprunaliga uppskotið úr Fíggjarmálaráðnum eru stívliga 83 milliónir skornar av útreiðslusíðuni, inntøkurnar eru mettar 30 milliónir hægri og so skulu íløgur gerast fyri 22,5 milliónir meira enn higartil ætlað, er niðurstøðan hjá Óla Breckmann og restina av meirilutanum í fíggjarnevndini. Mynd: Jens Kr. Vang Familju- og heilsumál hava fingið níggju milliónir skarvaðar av játtanini í upp- runaliga fíggjar- lógaruppskotinum. Talan er mest um fyrisetingarligar sparingar, sigur Bill Justininussen, lands- stýrismaður FÍGGJARLÓG Heri á Rógvi Bill Justinussen skal skera níggju milliónir niður av sínari tillutaðu upphædd til familju- og heilsumál í fíggjarlógaruppskotið fyri 2003, nú málið er liðugt viðgjørt í fíggjarnevndini, og meirilutin hevur lagt sítt álit fram, sum eftir øllum at døma hevur fulla undirtøku í samgonguni. Í fíggjarlógaruppskoti- num vóru 540 milliónir settar av til familju- og heilsumál, men hetta tal er nú vorðið til knapt 331 millíónir – ein sparing áljóðandi 9 milliónir. Størsta útreiðslan hjá Bill Justinussen og familju- og heilsuøkinum er Lands- sjúkrahúsið, og tað er eisini Landssjúkrahúsið, sum missir mest í álitinum frá fíggjarnevndini. 8,3 milli- ónir, sum ætlaðar vóru til Landssjúkrahúsið koma eftir álitinum at døma ikki til góðar hjá Landssjúkra- húsinum. Klaksvíkar sjúkrahús fær 2,25 mió. minni, og Suð- uroyar sjúkrahús fær 325.000 kr. minni. Eisini verður skorin av játtanini til familju- og heilsumálaráðið við 1,7 mió. Hinvegin fær familjuøki eina millión afturat, og so fáast 2,8 mió. meira í kassan frá láni til Húsalánsgrunnin. Fyriseting Bill Justinussen sigur, at sparingarnar í mun til fíggjarlógaruppskotið, sum Karsten Hansen legði fyri tingið vegna landsstýrið, ikki fara merkja uppsagnir. — Tað verður tann fyri- sitingarligi parturin, sum verður skerdur. Sparing- arnar raka størv og nýggj øki, sum ikki eru sett, sigur Bill Justinussen. Landssjúkrahúsið hevði ætlað at seta fleiri nýggj størv, m.a til fyrisitingina, men hetta verður so ikki í 2003. Eisini var ætlanin, at ein millión skuldi setast av til, at psykiatriska deild kundi hava opið um árskiftið, men mett varð ikki, at hetta var so átrokandi, tá ein stórur partur av sjúkling- unum fer heim til familju um høgtíðina. Bill Justinussen sigur, at meira enn tvær milliónir eisini verða spardar or- sakað av, at gjøldini til ALS og Trygdargrunnin minka. Bill Justinussen sigur, at sparingarnar á Klaksvíkar sjúkrahúsi heldur ikki raka verandi størv. — Talan verður ikki um at lækka verandi tænastu- støði, men verður spart verður í ætlanunum um at hækka tænastustøði, sigur Bill Justinussen. Sum roknast kann við er Bill Justinussen ikki fegin um at skarva hesar milli- ónirnar av, men hann er kortini ikki meira ónøgdir enn, at hann kann taka undir við restina av sam- gonguni. — Eg havi ikki lagt upp til oyðsl í sjálvum fíggjar- lógaruppskotinum, og tí er tað sjálvandi keðiligt at skulu skera av. Men tá samgongan er samd um at tátta í, so skal hetta gerast á øllum økjum, og eg vil ikki ganga ímóti samgonguni, sigur Bill Justinussen, sum leggur afturat, at hann hev- ur gjørt alt tað, hann megn- ar, fyri at tryggja at spar- ingarnar raka sum minst. Rationalisera Játtanin til serviðgerð utt- anlands er sett til 70 mió. í fíggjarlógaruppskotinum, og hon verður tann sama, hóast tað í ár eru nýttar meira enn 80 milliónir til endamálið. Orsøkin til, at hetta talið ikki verður hækkað er, at rationaliseringar á økinum skulu fremjast. — Vit fara at seta ein persón, sum skal rationali- sera skipanina, sigur Bill Justinussen. Hesin persón- urin skal so syrgja fyri, at flogferðir skulu ikki kosta meira enn neyðugt, ikki fleiri fylgjarar enn neyðugt skulu vera við sjúklingun- um osfr. Bill Justinussen veit at siga, at myndugleikararnir hava royndir av, at ov nógvir fylgjarar í fleiri før- um eru við sjúklingum til viðgerð uttanlands. — Peningurin er settur av til viðgerðir, og vit raðfesta viðgerðir ovarligari enn fylgjurnar, sigur Bill Just- inussen. Hendan nýggja ætlanin hevur verið fyri hjá sjúkra- húsleiðslum og yvirlækn- um, og øll eru samd um, at tað eru møguleikar at spara, sigur Bill Justinussen. Eisini skal ein partur av eftirviðgerðini flytast til Føroya, og harvið nógvar ferðaútreiðslur sparast. Bill Justinussen um familu- og heilsumál: Sleppa undan uppsøgnum Minnilutin í fíggj- arnevndini ætlar at spara á fíggjarlóg- ini við at leggja ráð saman og flyta sendistovu FÍGGJARLÓG Heri á Rógvi Tað er fatanin hjá minni- lutanum í fíggjar- nevndini, at munandi sparingar kunnu finnast aftur á fíggjarlógini, og hetta skal gerast við at leggja ráð saman og strika sendistovur. Minnilutin telir Lis- beth L. Petersen og Jo- han Dahl úr Sambands- flokkinum og Vilhelm Johannesen úr Javnaðar- flokkinum. Løgmansskrivstovan og løgmálaráðið skulu framhaldandi vera eitt ráð. Oljumálaráðið skal leggjast saman við vinnumálaráðið, og hetta merkir eina spar- ing upp á 5 milliónir. Samstundis skal skiln- aðurin í Trivnaðarmála- ráðnum ikki fara fram, sum ætlað. Talan skal framhaldi vera um eitt og sama ráð undir heit- inum Trivnaðarmálaráð- ið. Og nýggja sendistov- an í London skal eisini flytast. — Minnilutin metir, at føroysku áhugamálini, sum í stóran mun snúgva seg um fiski- vinnu og oljuvinnu, eru betri vard við eini við- skiftastovu í Aberdeen, heldur enn við eini kostnaðarmiklari sendi- stovu í London. Út frá hesum mælir minnilutin til, at játtanin verður lækkað við kr. 3.500.000, sigur minni- lutin í álitinum. Minnilutin vil leggja saman ráð Fíggjarnevndin hevur skorið 52 milliónir av játtanini til almanna- mál, millum annað eru lógarbundnar útreiðslur til fólka- pensjónir og fyri- tíðarpensjónir metar 25 milliónir lægri enn upprunaliga mett. – Hesi tøl samsvara ikki við okkara met- ingar, og tí fari eg at eftirkanna tey beinanvegin, sigur Páll á Reynatúgvu, ið annars fegnast um at eldraøkið framvegis er raðfest høgt á fíggjarlógini FÍGGJARLÓG Jón Brian Hvidtfeldt Nú fíggjarlógaruppskotið er komið aftur úr fíggj- arnevndini eru tilsamans 52 milliónir skornar av játt- anini til almannamál. Játt- anin til fólkapensjónir er lækkað við 15 milliónum, 10 milliónir minni skulu setast av til fyritíðarpen- sjónir og 4,5 milliónir vera minni á kontoini til forsorg. Páll á Reynatúgvu sigur, at tølini frá fíggjarnevndini ikki samsvara við meting- arnar hjá Almannamála- ráðnum, og tí fara tey nú at eftirkanna tølini. - Vit fara beinanvegin at eftirkanna tølini, og ætli eg mær at hava eina nýggja meting klára til 2.viðgerð av fíggjarlógini, sigur Páll á Reynatúgvu. Hann vísir á, at talan er um lógarbundnar útreiðslur, og tí vísir tað seg, at tølini frá fíggjar- nevndini ikki halda, mugu antin meira pengar játtast, ella mugu lógarbroytingar gerast. Landsstýrismaðurin í almannamálum sigur, at Almannamálaráðið sendi fíggjarnevndini síni tøl, men nevndin hevur ikki valt at fylgja hesum met- ingunum, staðfestir Páll á Reynatúgvu, ið fekk fíggj- arlógarálitið fríggjamorg- unin. Í sínum áliti mælir meiri- lutin í fíggjarlógini til at 11 milliónir kunnu sparast av útreiðslunum til dagpen- ingaskipanina. Hetta skal gerast við at broyta lógina um karensdagarnar. Eldraøkið framvegis høga raðfesting Samtíðis sum samlaða játtanin til almannamál er skerd við 52 milliónum fegnast Páll á Reynatúgvu um, at eldraøkið framvegis er raðfest høgt í samgong- uni. - Eg fegnist um, at tær uppraðfestingar á almanna- og serliga eldraøkinum, ið vóru settar á fíggjarlógar- uppskotið, framvegis eru at síggja, nú uppskotið kemur aftur úr fíggjarnevndini, sigur Páll á Reynatúgvu. Sambært álitinum hjá meirilutanum hjá fíggjar- nevndini fara 1,2 milliard krónur av fíggjarlógini næsta ár til almannaøkið. Páll á Reynatúgvu: Mugu eftirkanna meting- arnar hjá fíggjarnevndini Tað verður yvirskotið á fíggjarlógini í ár, ið skal brúkast til at gjalda tær 32,5 milliónirnar, ið løg- tingið hevur samtykt at seta av til Norðoyatunn- ilin næsta ár. Hvørki samgonga ella andstøða hava Norðoyatunnilin við í sínum fíggjarlógaráliti. Hóast løgtingið hevur bundið seg til at játta 32,5 milliónir krónur til Norðoyatunnilin næsta ár, so sæst játtanin ikki aftur, hvørki í uppruna- liga fíggjarlógarupp- skotinum ella í álitinum, ið varð lagt fram hós- kvøldið. Í staðin skulu pengar- nir til tunnilin finnast á yvirskotinum hjá lands- kassanum í ár, og síðan játtast við eini eykajátt- anarlóg. Karsten Hansen, landsstýrismaður í fíggj- armálum, sigur seg ikki duga at síggja nakað skeivt í hesum. - Millum 40 og 45 milliónir krónur leypa av í óbrúktum játtanum í ár, og tí haldi eg tað vera natúrligt at framskunda aðrar íløgur. Tú kanst siga, at meðan onkur íløga verður útsett, verða aðrar gjørdar áðrenn upprunaliga mett – tídningarmiklast er at samlaða talið ikki gerst størri enn mett, sigur Karsten Hansen. At andstøðan heldur eisini letur sær lynda, at Norðoyartunnilin ikki kemur á fíggjarlógina fyri næsta ár sæst í teirra felags áliti til fíggj- arlógaruppskotið. Har er heldur ikki ein króna sett av til Norðoyatunn- ilin. jbh Í sínum royndum at tálma útreiðslunum á fíggjarlógini hava po- litikararnir fingið eina hjálpandi hond orsakað frá lækkingum í arbeiðs- marknaðargjøldum. Herfyri gjørdi stýrið fyri ALS av at lækka inn- gjaldið til Arbeiðsloysis- skipanina við 0,75 pro- sentum, úr 1,25 niður í 0,5 prosent. Og í hesum døgum arbeiðir lands- stýrismaðurin í fíggjar- málum við at strika inn- gjaldið í Trygdargrunn- in, har arbeiðsgevarar higartil hava skula gold- ið 0,15 prosent av lønar- gjaldinum til. Tilsamans er talan um at arbeiðsgevarar, og harvið eisini landskass- in, spara 0,9 prosent. Fyri landskassan er talan um eina sparing uppá 15 milliónir krónur um árið. jbh Spara 15 mió í arbeiðs- marknaðargjøldum Norðoyatunnilin ikki á fíggjarlógina C M Y K 9 8