týsdagur 17. desember 2002síða 4

6 Nr. 242 - 17. desember 2002 Nr. 242 - 17. desember 2002 7 Nýggj føroysk sjónvarpsrás Arbeitt verður í løtuni við at skipa Rás 1 hjá Televarpinum. Líkt er til, at føroyingar við hesari rásini fáa eina rás, sum fer at senda føroyskt framleitt tilfar av ymsum slag. Millum annað eru tvey føroysk fótbólts- feløg áhugaði í at senda á Rás 1 SJÓNVARP Heri á Rógvi Rás 1, sum er ein av rásun- um í útboðnum hjá Tele- varpinum og Televarpið sjálvt eigur, hevur higartil ikki sent nakað enn. Ein onnur rás er løgd á plássi hjá Rás 1, men hetta verður kanska ikki so øgiliga leingi afturat. Talan verður tá um eina rás, sum eftir øllum at døma fer at senda føroyskt tilfar burturav. – Tú kanst kalla hana eina alternativa føroyska sjón- varpsrás, sigur Tróndur Djurhuus, stjóri fyri Tele- varpið. Ein verkætlan er sett í gongd, sum millum annað hevur til endamáls at savna saman áhugamálini hjá teimum, ið hava vent sær til Føroya Tele við fyrispurn- ingum. Stjórin í Televarp- inum kallar verkætlanina fyri eitt kanningararbeiði. Elin Heinesen er sett til at taka sær av hesi uppgávuna, og hon hevur higartil verið til arbeiðis í eina góða viku. Eftir ætlan skal ein rapport fyriliggja 28. februar. – Úrslitið av hesum ar- beiðinum skal so geva okk- um eina fíggjarliga meting av, hvat er møguligt at fara í holt við. Vit ætla ikki, at tað skal taka fleiri ár at fáa hesa rásina upp á beinini, men ætla heldur at fara skjótt í gongd, sigur Trónd- ur Djurhuus. Í sama viðfangi nevnir, hvør týdningurin av teim- um næstu mánaðunum er. Hann leggur serliga stóran dent á, at tað ikki verður Televarpið, sum fer at senda nakað sum helst av redaktionellum tilfari. – Vit eru ikki nakar fjøl- miðil og hava ongar ætlanir um at gerast ein. Vit eru ein útbreiðslu fyritøka, og tað vera so onnur, sum kunnu senda á netinum hjá okk- um, men tað vera ikki vit, ið standa fyri hesum sjálvir, sigur Tróndur Djurhuus. Føroyskur fótbóltur Sambært Tróndi Djurhuus og Elini Heinesen hevur Televarpið – ella rættari sagt Føroya Tele – fingið rímiliga nógvir fyrispurn- ingar frá feløgum, fyritøk- um, einstaklingum og øðr- um, sum hava víst áhuga fyri at sleppa at senda sjón- varp á Rás1. Tað skal nevnliga eisini við, at tað er Føroya Tele, sum er arbeiðsgevari hjá Elini Heinesen, og tað er sostatt móðirfyritøkan, sum stendur fyri arbeiðinum. Fyrispurningar eru mill- um annað komnir frá tveim- um føroyskum fótbóltsfel- øgum um at senda fótbólts- dystir. Enn ber illa til at siga nakað um, hvørt hetta verð- ur sent beinleiðis, við sam- andráttum ella á annan hátt. Ísak Mikladal, aðalskriv- ari í Fótbóltssambandinum, váttar, at hetta ber hjá fel- øgunum, tá hugsað verður um rættindi. – Tað er tann vanliga hugsanin, at tað eru feløg- ini sjálvi, ið eiga rættind- ini.Eg vildi tað verið snilt, um gjørd varð ein felagsav- talu gjøgnum SvF, men tað er einki, ið forðar fyri, at feløgini senda dystirnar hjá sær sjálvum, sigur Ísak Mikladal. Hann nevnir, at tað hevur upp á tal, at gjørt eina av- talu um sjónvarpsrættindi til føroyskan fótbólt, og eitt uppskot um at senda bein- leiðis fótbólt mánakvøld hevur eisini verið uppi og vent. Higartil er tó einki spurt burturúr. Sostatt er hesin møguleikin ógvuliga forkunnugur. Eisini ein KT-fyritøka hevur vent sær til Føroya Tele við ætlanum um at kunna bjóða multimedia tænastur. Onkur andaligur felags- skapur, m.a. ein í Eystur- oynni, hevur eisini vent sær til Føroya Tele við fyri- spurningi. Somuleiðis eru fyrispurn- ingar komnir frá lokal fel- øgum og einum felagi, sum ætlar sær undir at framleiða bíligari redaktionelt før- oyskt sjónvarpstilfar. Samband hevur eisini verið við ein føroyskan fjølmiðil, sum hevur víst áhuga fyri at víðka um sítt virksemi til eisini at umfata sjónvarp. Einki konkret Elin Heinesen veit at siga, at fyri tað heilt nógva bert eru talan fyrispurningar, og lítið konkret er á borðinum. Hon er júst farin undir at tosa við tey áhugaði, og hon sigur seg hava ilt við at siga nakað um, hvussu realistisk hugskotini eru. – Hugskotini eru góð. Onkur hava eisini konkret hugskot, men tað verður í síðsta enda tann fíggjarligi parturin, sum verður avger- andi, sigur Elin Heinesen. Hon nevnir, at skal hetta vera til veruleika, so er besta boði eitt slag av “community-TV” ella lok- alt sjónvarp av onkrum slag. Fíggjarliga verður valla komin upp á sama støði sum Sjónvarp Føroya. Enn er tað eisini ógreitt, hvussu tann fíggjarliga parturin verður skrúvaður saman. Talan verður í síðsta enda um at leiga ella keypa senditíð á Rás1. Nú skal so eitt kanningararbeiði so gerast. Millum annað tvey føroysk fótbóltsfeløg hava áhuga í at fara undir at senda føroyskan fótbólt á Rás 1 hjá Televarpinum, sum eftir ætlan fer at senda einaferð í komandi ári. Mynd: Jens Kristian/Álvur Stjórin í Televarpin- um sigur, at teir eru sinnaðir til at gjalda ein part av kostnað- inum fyri at digitali- sera signalið bein- leiðis frá SvF SJÓNVARP Heri á Rógvi Um stutta tíð kemur SvF eisini á móttakaran hjá Televarpinum. Hetta hava teir skyldu til sambært kringvarpslógini, men hig- artil hava ymsir tøkniligir trupulleikar forða fyri, at Sjónvarp Føroya er við. Útgerð, sum skal gera analog signalið um til tal- gilt signal, er á veg úr Ong- landi. Innan leingi skuldu Televarp-kundar fingið SvF á tveimum netum. Tróndur Djurhuus, stjóri fyri Televarpið, sigur, at Televarpið er áhugað í at fáa digitalt signal beinleið- is frá kelduni, sum hann málber seg. Hetta merkir, at eitt tal- gilt signal verður sent bein- leiðis frá Sjónvarpi Føroya til Televarpið. Hetta fer at merkja broytingar fyri SvF, og hesar broytingar kosta sjálvsagt. Men Televarpið sigur seg vera sinnað til at gjalda ein part av hesum kostnaðinum. – Vit vilja fegnir bjóða okkara kundum nøkur langtíðar tilboð, har vit hava eitt so gott produkt sum gjørligt. At senda SvF í bestu góðsku er eisini eitt forkunnugt tilboð til okk- ara kundar, sigur Tróndur Djurhuus. Tá sent verður talgilt verður góðskan munandi betur enn analog, og møgu- leiki verður væntandi at senda munandi betur stereo ljóð. Tekniski leiðarin hjá Sjónvarpi Føroya, Jón Heðin Tróndheim, hevur áður sagt fyri Sosialinum, at myndagóðskan frá um- gjørda analog signalið í besta føri verður eins góð og tann verandi góðskan á analog sendinetinum. Tað eydnaðist okkum ikki at fáa eina viðmerking frá sjónvarpsstjóranum. Sinnaðir at fíggja talgilding Longu áðrenn ákæran ímóti føroysku ali- vinnuni um at dumpa prísin á laksi er av- gjørd, er nýggj ákæra um dumping á veg DUMPING Áki Bertholdsen – At skuldseta føroyingar dyri dumping, er eftir øll- um at døma nýggja vápnið hjá ES londum, at kroysta føroysk alivinnuna. Tað heldur Jan Morten- sen, stjóri á Vinnuhúsinum. Longu áðrenn skuldseting- in ímóti føroyingum um at dumpa prísin á laksi er av- gjørt, er ein nýggj ákæra um dumping á veg. Hesuferð er føroyska ali- vinnan skuldsett fyri at dumpa prísin á síli, sum verða seld í ES. Hóast ongin avgerð er tikin í hesum málinum enn, hevur Vinnuhúsið fingið at vita frá álítandi keldum, at ES fer uttan iva at taka mál- ið upp. Vinnuhúsið hevur eisini fingið at vita, at tað hesuferð eru finlendingar, sum hava skuldsett føroy- ingar og norðmenn fyri at hava dumpað prísin á síli til ES. Øll hesi dumpingmálini er rættiliga ørkymlandi hjá føroysku vinnuni – Í nøkur ár hava vit hild- ið, at so at siga allar forð- ingar fyri føroyskum út- flutningi vóru ruddaðar av vegnum. Miðskeiðis í níti- árunum varð bøtt um han- dilsavtaluna við ES, so at flest allar tollforðingar fullu burtur. Og við heilsu- frøðiligu avtaluni, sum varð gjørd í 2001, vóru nógvir praktiskir trupulleikar loystir, sum annars høvdu darvað flutninginum, tá ið vøran skuldi inn í ES lond. Nýggj handilsverja Men í summar merktu før- oyingar fyrstu ferð vápnið hjá ES til handilsverju – dumping ákærur. Jan Mortensen sigur, at síðani tollurin á heims- handlinum er minkaður í stórum, hava vinnur í ES og aðrastaðni, sum kenna seg trongdar av vinnum í øðr- um londum, lagt seg eftir at ákæra kappingarneytarnar fyri dumping. – Serliga eru tað handils- stórveldini USA og ES, sum hava nýtt dumping- vápnið. Og hagtølini hjá Heimshandilsstovninum yvir dumpingmál, vísa, at tey økjast munandi í tali á hvørjum ári. Jan Mortensen vísir á, as alingin av síli hevur ikki sama týdning fyri Føroyar sum laksaalingin. Og møguligur tollur, ella aðrar marknaðarforðingar, hava heldur ikki so stóran týdn- ing. Sum er, kunnu vit bert útflyta 700 tons av sílum til ES, tollfrítt. – Hinvegin eru dumping- mál sum hesi ógvuliga møtimikil hjá vinnuni. Hjá einum stórum veldi sum ES, hevur tað ongan týdn- ing at føra eitt mál sum hetta, men hjá føroysku alivinnuni er tað drepandi. Hann vísir á, at alivinnan hevur longu nú brúkt einar tvær milliónir krónur upp á at verja seg fyri ákæruni um um at dumpa laks. – So hóast onki hald vísir seg at vera í ákærunum, tykist hetta at vera at vera ein taktikkur at royna at pøsa kappingarneytar. Annars er tað ikki ES, men Japan, sum er høvuðs- marknaður fyri føroysk síl og tí er hetta málið eitt sindur øðrvísi enn ákæran um at dumpa laks, tí hvat laksi viðvíkur, er ES høv- uðsmarknaður. – Tað eru tey bestu sílini, sum verða seld til japan, men tað, sum Japan ikki vil hava, verður selt aðrastaðni og tey ganga sjálvsagt í lægri prísi, tí tey eru ikki líka góð, sum japan-sílini. Øðrvísi heldur Jan Morten- sen ikki, at hetta málið er í veruleikanum. Annars hava tey ikki havt umstøður at kann hesa ákæruna, so hvussu gott hald er í ákærunum, veit hann ikki enn. Ágangur frá ES: Føroyingar aftur skuldsettir fyri dumping – Óvist er, um hetta verður síðsti ágangurin frá ES, tí dumping tykist at verða nýggja handilsvápnið hjá ES- londum ímóti føroyingum, heldur Jan Mortensen, stjóri í Vinnuhúsinum C M Y K 7 6