fríggjadagur 20. desember 2002síða 8

14 Nr. 245 - 20. desember 2002 Nr. 245 - 20. desember 2002 15 Í dagstovninum, Mylnuhúsið, hugnaðu foreldur og børn sær mikudagin, tá jólahald var á stovn- inum. Opið hús var fyri foreldrum og systkjum hjá børn- unum JÓLAHALD Solby A. Eliasen Klaksvík: Stovnurin hevði opið hús og nógv fólk var komið á gátt. Foreldur og børn sótu í teimum trimum stovunum og hugnaðu sær, meðan tey gjørdu ymiskt jólaprýði. Í Miðstovu sótu tey og málaðu krukkur, í Innistovu gjørdu tey jóla- dekoratiónir, meðan tey í Niðristovu, sum er vøggu- stovan, sótu og kliptu nissur og annað jólaprýði. Í køkinum var te, kaffi, saft og smákøkur og mandarinir afturvið. Stuttligt var at síggja, hvussu høgt børnini gingu upp í tað, sum tey sótu og gjørdu. Og nógv vakurt prýði varð gjørt. Hanna Thøgersen, leiðari á stovninum, sigur, at hesin hátturin at skipa fyri jóla- haldið er skipaður í samráð við foreldrini. - Vit løgdu tað út til for- eldrini á einum foreldra- fundi, har vit spurdu tey, hvussu tey kundu hugsað sær, at okkara jólahald skuldi verða. Og útfrá teirra svarum, komu vit so til hetta, at foreldur og børn gera jólaprýði, meðan ym- iskt annað sjálvandi eisini fer fram, greiðir hon frá. Jólini á stovninum byrja av álvara Luciadagin, tann 13. desember, og so er ymiskt hugnaligt á skránni ta seinastu vikuna áðrenn jól. Stovnurin gevur eisini eitt blað út, sum eitur Mylnujól, og har kunna foreldur lesa, hvat er á skránni til jóla. Meðan øll sótu og hugn- aðu sær, bleiv ljósið sløkt og inn komu børnini í Úti- stovu, sum er frítíðarskúlin. Hesi børnini gingu Lucia, og tey sungu so eisini fyrsta ørindi av Gleðilig jól fyri hinum. Frítíðarskúlin hjá Mylnuhúsinum húsast ikki í sama húsi sum vøggu- stovan og barnagarðurin, men tá jólahald er, eru øll saman. Tá jólahald er, verður eisini sungið nógv. Og her sluppu onkrir pápar at royna seg. Pápin hjá Nathaliu og pápin hjá Fróða settust vit gittarum, og børnini sungu av hjarta allar teir kendastu jólasang- irnar. Jólahaldið í Mylnuhús- inum endaði so við at øll slóu ring og dansaðu um jólatræið. Onnur hava hug at undr- ast á, at ongin jólamaður kemur til hetta jólahaldið, men hósdagin hevur Mylnuhúsið jólafrokost við børnunum, og tá kemur maðurin í koti og svørtum knæbuksum at vitja tey. Veðrið boðar ikki frá, at jólini eru komin, men inni í Mylnuhúsinum mikudagin var onki at ivast í, at jólini eru í hondum. Mylnujól Børn og foreldur fingu rættiligt høvi at hugna sær, meðan tey hjálptust at við at gera ymiskt jólaprýði Ein fitt og errin genta við eini vakrari dekoratión Í Innistovu gjørdu tey jóladekoratiónir Í Miðstovu sótu børnini og foreldrini og málaðu krukkur UTTAN ÚR HEIMI Oljuprísurin hækkar Vandi fyri verkføllum Skeivur heilivágur krevur nógv mannalív Fekk 14 mia. krónur Vandin fyri kríggi millum USA og Irak og áhald- andi ófriðurin í Venesuela gera, at oljuprísurin hækkar. Tann seinasta mánaðin er prísurin á ráolju hækk- aður umleið 20 prosent, soleiðis at á marknað- inum í Fjareystri kostar ein tunna av ráolju nú beint niðan fyri 31 dollar- ar, og so høgur hevur prísurin ikki verið sein- astu tríggjar mánaðarnar. Oljuhandilsmenn siga, at boðini frá amerikansku stjórnini um, at Irak hevur brotið ST-samtyktirnar, og at vápnafrágreiðingin hjá Bagdad er villleið- andi, fara uttan iva at skrúva prísin uppaftur longur upp. Harafturat kemur, at áhaldandi verk- føll og mótmæli í Vene- suela hava lagt ein stóran part av landsins oljuvinnu lamna, so lítil og eingin olja kemur haðani. Sáttmálasamráðingarnar millum almennu arbeiðs- gevararnar í Týsklandi og fakfeløgini endaðu úr- slitaleysar gjáramorgun- in, og vandi er nú fyri stórum verkføllum á al- menna arbeiðsmarknað- inum. Fakfelagið hjá sjúkra- systrum, sløkkiliðsmonn- um og bussførarum, sum hevur meiri enn tríggjar milliónir limir, hevur kravt trý prosent afturat í løn, og at lønin hjá teim- um, sum arbeiða í tí gamla Eysturtýsklandi, verður tann sama sum hjá teimum vestanfyri. Hetta kravið kann kosta ríkis- kassanum 45 milliardir krónur, og hesum krøv- unum hava almennu ar- beiðsgevararnir víst frá sær. Otto Schilly, innan- ríkisráðharri, sum sjálvur tók lut í teimum seinastu sáttmálasamráðingunum gjáranáttina, segði aftan á slitið, at tað er umráðandi hjá stjórnini at halda løn- arvøkstrinum niðri. Fak- felagsumboðini søgdu, at slakar stjórnin ikki, fara tey at skipa fyri verkføll- um tað mesta av januar mánað. Ein frágreiðing hjá norsku heilsumyndug- leikunum sigur, at umleið 1.000 norðmenn doyggja á hvørjum ári, tí teir fáa skeivan heilivág. Frágreiðingin sigur, at lítið verður gjørt burtur úr hesum veruleikanum, sjálvt um tølini vísa, at munandi fleiri norðmenn doyggja av skeivum heili- vági enn í ferðsluni. Sagt verður, at nógvir trupul- leikar eru, tá avgerast skal, hvønn heilivág sjúk- lingar skulu hava, og at tað er neyðugt at geva fólki í heilsuverkinum betri útbúgving. Ein onnur kanning í Noregi avdúkaði herfyri, at fimta hvørt fólk, sum doyði á sjúkrahúsinum í Akershus, høvdu fingið skeivan heilivág, og at tað var orsøkin til, at tey doyðu. Afghanski forsetin, Ha- mid Karzai, fór í vikuni heimaftur til Kabul eftir at hava fingið lyfti um, at tey sonevndu gevaralond- ini eru til reiðar at lata Afghanistan 14 milliardir krónur í stuðuli næsta ár. Tað er á leið tað sama, sum landið hevur fingið í ár. Tað eru kortini ikki øll londini, sum hava goldið tað, sum tey høvdu bund- ið seg til. Sambært einari uppgerð høvdu gevara- londini goldið 73 prosent av tí lovaða stuðlinum fyri einum góðum mánað síð- ani. Á fundi í Oslo sam- tyktu gevaralondini, at næsta ár skal peningurin fara til at beina fyri fá- tækradøminum í Afghan- istan, at útvega bæði gent- um og dreingjum skúla- gongd, at bøta um vega- kervið og at leggja størri dent á at útvega fólki mat. Samstundis skal størri dentur leggjast á at skipa eina løgreglu og ein her, almennu umsitingina og dómsvaldið. Meiri enn tveir trið- ingar av amerikanar- unum vilja hava Bush forseta at leggja fram prógv, sum kunnu rættvísgera eitt álop á Irak. IRAK-KREPPAN Árni Joensen: Hóast bæði forsetin, ráð- harrar og talsmenn hansara dagliga royna at sannføra amerikanarar um, at USA eigur at leypa á Irak, og hóast teir koma við nýggj- um grundgevingum at kalla hvønn dag, er amerikanska fólkið framvegis ikki sannført um, at USA eigur at leypa á. Tað sæst í einari mein- ingakanning, sum blaðið Los Angeles Times hevur gjørt, og sum umfatar fólk um alt USA. Ein tilsvarandi kanning í blaðnum Wash- ington Post vísir sama úr- slit. 49 prosent av teimum spurdu siga, at finna vápna- eftirlitsmenninir hjá ST eingi hópoyðingarvápn í Irak, eigur USA ikki at leypa á landið. 41 prosent siga harafturímóti, at USA eigur at leypa á kortini, og tey seinastu tíggju prosent- ini vita ikki, hvat so skal henda. 70 prosent av teimum spurdu siga seg hava álit á, at George W. Bush, forseti rekur tann rætta politikkin í bardaganum ímóti yvir- gangi, men 63 prosent svara, at eftir teirra tykki hevur forsetin ikki lagt fram nóg góð prógv fyri, at USA eigur at leypa á Irak. Tey siga, at USA eigur ikki at fara í álop, uttan so at trygdarráðið hjá ST sam- tykkir, at Irak hevur gjørt so álvarssom brot á ST- samtyktirnar, at tað rætt- vísger eitt álop. Kanningin hjá Los Angeles Times vísir eisini, at amerikanaska fólkið tek- ur ikki undir við, at USA eigur at taka Irak-kreppuna í egnar hendur. Bara 26 prosent siga, at USA eigur at leypa á Irak, sjálvt um altjóða samfelagið ikki tekur undir við tí. Tað er eisini áhugavert, at 70 prosent av teimum spurdu siga, at leypa am- erikanarar á Irak, er USA bundið at verða verandi í landinum og at byggja tað uppaftur. Amerikanarar krevja prógv frá Bush Danskir politikarar rógva nú uppundir, at grønlendingar kanska kunnu fáa ein betri handilssáttmála við USA ístaðin fyri. Amerikanski uttanríkisráð- harrin, Colin Powell, lat á einum tíðindafundi ongan iva vera um, at amerik- anska stjórnin er ikki sinn- að at endurskoða ella at broyta sáttmálan um her- støðina í Thule. Á tíðindafundinum, sum var aftan á fundin millum Powell, Per Stig Møller, uttanríkisráðharra og Josef Motzfeldt, landsstýris- mann, segði Powell, at stjórnin í Washington held- ur onga orsøk vera til at samráðast um sáttmálan av nýggjum ella at broyta hann. Sáttmálin, sum USA og Danmark gjørdu í 1951, krevur, at bæði londini skulu vera samd um tað, skal hann broytast, og her tykist amerikanska støðan at vera greið. Hetta hevur fingið danskar politikarar at tosa um, at Grønland ístaðin fyri nýggjan sáttmála kann fáa betri handilssamstarv við USA, eins og onnur viður- skifti eiga at verða umrødd, sum kunnu geva grønlend- ingum fleiri fyrimunir. Josef Motzfeldt segði aft- an á fundin við Colin Po- well, at grønlendingar halda enn fast uppá, at partarnir skulu viðgera sátt- málan av nýggjum. USA vil ikki endurskoða Thule-sáttmálan Colin Powell: -Tað er eingin orsøk til at endurskoða ella at broyta sáttmálan um støðina í Thule. C M Y K 15 14