leygardagur 21. desember 2002síða 18

34 Nr. 246 - 21. desember 2002 Nr. 246 - 21. desember 2002 35 JÓLAPRÆDIKA Jan Müller Báðir prestafeðgarnir. Petur Martin og Ólavur Ras- mussen fara at prædika 1. jóladag. Petur Martin í Kollafirði og í Kvívík. Ólavur í Hvalba, Hovi og í einum prestagjaldi aftrat. Hvat fara teir at leggja dent á í jólaprædikum sínum: Ólavur: - Mínar jólaprædikur fara ikki at víkja nógv frá øðrum prædikum. Á jólum er tað Jesusbarnið. Og Jesusbarnið vaks upp undir ógvuliga vánaligum korum. Hann var leysingabarn. Hann var útstoyttur og hann solidariseraði seg við tey útstoyttu - og tey, sum bóru trúnna og hava borið hana víðari, eru tey útstoyttu, og tí skal eingin kenna seg útstoyttan. Petur Martin: - Tað verður nakað tað sama. Men har kemur kanska munurin millum tann eldra og tann yngra fram: hetta við at Gud verður menniskja. Hann er ikki tann fjarði Gud longur, síðani Jesus kom í heimin. Uppá ein ella annan máta at fáa tað fram, at hann kemur og er millum menniskju, hvussu tey enn eru vorðin og skikkað og sigur við tey eitt gott orð, sum tey kunnu taka við sær og ikki endi- liga kenna seg sum beist. Ólavur: -Og har kundi man spunnið ein beinleiðis tráð til tá Jesus verður avrætt- aður. Hann verður av- rættaður, tí hann passar ikki til í samfelagnum. Sam- felagið gjørdi av við hann, men hann kundi ikki lata vera við entá á Krossinum at siga við røvaran, sum hekk víð síðuna av honum: at í dag skal tú vera við mær í Himmiríki. So radi- kalur var hann. móti børnunum, at pota lógina niður í tey. Tá mein- ar hann við Gamla Testa- mentið og hesi harðrendu religiøsu áskoðanina at hótta við Helviti. Hann hevur sjálvur upplivað, hvussu vandamikið tað var fyri hann sjálvan. Og tað tók honum nógv harrans ár at berja seg burtur úr tí. - Sjálvt um vit meta okkum sum eitt siviliserað fólk í dag, hava vit so framvegis leivdir av hasum innan samkomur og kirkjur í Føroyum - at man skal kenna seg fordømdan og fortaptan, um man ikki livir upp til Bíbliuútleggingina hjá ávísum prædikumonn- um ella trúðarbólkum? - Avgjørt. Tú kanst bara fara út á psykiatrisku deild. Tað eru mong, sum berjast við øllum hasum. Men tað er fatað í allari eyðmýkt. Tað er so skjótt sjálvur at blíva fordømandi. Men sjálvur haldi eg, at tað fer nógv andaligt misbrúk fram í Føroyum í dag. - Tosað verður so nógv um misbrúk í samfelagnum- kann man eisini tosa um misbrúk av Guds orði? - Avgjørt. - Hvussu kemur tað til sjóndar í føroyska samfe- lagnum í dag? - Onkursvegna kemur tað til sjóndar soleiðis, at prædikumenn leggja so øgiliga stóran dent á egoið. “Eg eri umvendur. Tú mást gera sum eg geri.” Tað er hetta egoiið, sum alla tíðina er so dominerandi. Eg kann ikki sum prædikantur krevja, at onnur fólk eru sum eg. Tíbetri. Men vit vita, at fólk eru ósamd um handa spurningin. Nógvir teologar hava sagt, og tað hava teir sjálvandi frá Jesusi: -Tað finst einki eg uttan at tað er eitt tú. Petur Martin: - Jødiski filosoffurin Martin Buber hevur skrivað eina lítla bók, sum eitur "Eg og tú". Og tað er heilt givið, at hon er undir ávirkan av kristindóminum. Kristindómur og politiskir flokkar - Vit hava flokkar í Vestur- heiminum, sum kalla seg kristiligar. Hvat siga tit til tað? - Petur Martin: - Man skal ikki prædika í tinginum. At tosa um kristi- ligan politikk haldi eg er ein óskykkur. Kunnu præ- dikumenn gera nakað gott samfelagsliga, so er tað at vera tann ringa samvitskan hjá politikarunum. Luther segði einaferð, at eitt samfelag kann ikki stýrast av evangeliinum, har skal ein lóg til. Tað er tað sama her. Tað er ikki evangeliið, sum skal stýra verðini, tí so endar alt í kaos. Og fara vit aftur til Paulus, so eru allar formaningarnar hjá honum til kristið fólk góð ráð og ikki ein nýggj lóg. Ólavur: - Tað er púra burtur við at hava flokkar, sum kalla seg kristnar. Men tað er kanska tí, at vit eru so ósamd um handa spurningin, og tað ger einki. Tað gerst ikki við. Petur Martin: - At vera ósamd um eitt og annað er sunt og náttúr- ligt, tí so fær man disku- terað tað. - Tey, sum eru í kristnum flokkum halda hetta at vera rætt og skilagott! Ólavur: - Jú, men tað er so øgiliga skjótt har frá og so at siga, at Javnaðarflokkurin, Tjóð- veldisflokkurin ella Fólka- flokkurin bestanda av ókristnum menniskjum. Onkursvegna liggur tað og lúrir undir fláunum. - At taka Guds orð fram í tingrøðum er væl ikki skeivt? Petur Martin: - Man kann jú brúka sitat til alt møguligt, men at útnevna sín egna politikk, sum tann einasta kristiliga politikkin, tað er tvætl. Ólavur: - Nú skal man vera varin við at gera seg klókan uppá, hvat onnur fólk hugsa, men eg havi ein varhuga av, at nógv av teimum, ið eru virkin í kristiligu flokkun- um, vilja t.d. vera øgiliga skjót til at fordøma tað, sum hendur í islamisku rørsluni, tá ið politikkur og islam verða blandað saman. Tá sær man tað so væl, tí tað er í útlondum, men kanska ikki so væl, sum tá tað er í Føroyum. Men fyri- brigdið er júst tað sama í míni verð. Prestafeðgarnir Rasmussen prædika tað góða orðið jóladag: Jesus solidariseraði seg við tey útstoyttu Ólavur Rasmussen, sóknarprestur, her í Dómkirkjuni Framhald av síðu 27 Ólavur Rasmusssen doypir abbadótrina, Óluvu í Dómkirkjuni. Rættiligt sildarok á Skálafjørðinum Tað er ikki bara í Singapore, at tað er sildarok; tað er tað so sanniliga eisini á Skálafjørðinum. Royndist dagurin í gjár hjá sjeytiára gamla, Joen Jacob Johannesen við deksbátinum, Katrin, hava teir fiskað 100 tons av sild í eina viku! SILDAROK Vilmund Jacobsen Tað var ein forvitnislig sjón, sum møtti okkum í Oyrahavnini á Toftum seinnapartin hósdagin. Inn- anfyri sjálvan pierendan lá lítli deksbáturin, Katrin úr Søldarfirði, søkklaðin av sild. Men tað, sum báturin hevði innanborða, var ikki allur fongurin hendan dag- in. Nótin hekk framvegis úti í stýriborðsíðu, og í henni vóru eisini fleiri tons av livandi sild, sum báturin ikki kundi bera. Sjeytiáragamli bátaeigar- in, Joen Jacob Johannesen úr Søldarfirði, sonur hans- ara, Jan og abbasonurin, Hanus, mannaðu deksbátin hendan dagin. Teir vóru farnir avstað um 10.30-tíð- ina og høvdu kastað nótina nakað vestanfyri Oyra- havnina, har teir høvdu sæð nógva sild á loddinum. Umleið kl. 15.00 seinna- partin vóru teir aftur at landi við 24-25 tonsum! Lastin á Katrin tekur eini 8 tons av sild, og umleið sama nøgd kann vera á dekkinum, men tá er bátur- in eisini søkklaðin. Hetta letur seg bara gera í allar- besta veðri, tá ið stutt er at sigla. Hósdagin vóru teir bara nakrar áralongdir úr landi, tá ið báturin var full- ur, og klárt var at "sleipa" nótina til lands við tí, ið eftir var. 70-80 tons Bátaeigarin, Joen Jacob, sigur, at tað eydnaðist teim- um hósdagin at sleipa nót- ina við umleið 13-14 tons- um av sild, inn í Oyrahavn- ina á Toftum. – Hetta er eitt ógvuliga tungt sleip hjá einum so lítlum báti, og nógv stendur á, men tá ið vit komu inn ímóti, stóðu menn á bryggj- uni og hjálptu okkum at. Í slíkum føri er vandi fyri, at nótin tekur í botn og skrædnar. Hann metir, at samlaða veiðan hósdagin var eini 24-25 tons, og tað er ein stórur fongur hjá einum so lítlum deksbáti. Túrurin inn í Oyrahavn- ina gjørdist stuttur, tí teir fingu sildina stutt vestur úr landinum, og lotið lá uppá land. – So, vit noyddust at hava varpið úti fyri ikki at koma ov nær landi, meðan vit fyltu úr nótini og uppí bát- in, sigur Joen Jacob. Hann sigur, at hetta hevur verið ein ófør vika til sild - tann besta hjá honum nakr- antíð. – Vit hava roynt allar dagarnar í hesi vikuni, mánadagin, týsdagin, mikudagin og í dag, og samlaða veiðan liggur mill- um 70 og 80 tons. Tá ið Sosialurin tosaði við Joen Jacob seint hós- kvøldið, var ætlanin hjá tí sjeytiára gamla at fara av- stað aftur fríggjamorgunin, um viðraði. Vit vístu á, at um fríggja- dagurin verður líka fong- ríkur sum hósdagurin, kem- ur veiðan hjá deksbátinum, Katrin, hesa vikuna uppá heili 100 tons av sild! – Tað er ilt at siga, hvussu verður í morgin. Dagarnir eru misjavnir, men í dag var nógv sild at síggja har úti á fjørðinum, sigur hann. Joen Jacob hevur roynt eftir sild í mong, mong Harrans ár, bæði við gørn- um og við nót. Hann rigg- Joen Jakku saman við soni og abbasoni hendan fongríka dagin. Mynd: Vilmund Jacobsen Báturin er søkklaðin og í nótini, sum flýtur við bátssíðuna, eru eini 13-14 tons av sild. Mynd: Vilmund Jacobsen Útróðrarmaðurin, Páll Højgaard á Toftum, keypti nakað av sild hendan dagin til hummaraagn. Her verður hivað upp úr nótini og í bilin hjá Páll. Mynd: Vilmund Jacobsen Framhald á síðu 52 C M Y K 35 34