týsdagur 31. desember 2002síða 4

6 Nr. 248 - 31. desember 2002 Nr. 248 - 31. desember 2002 7 Árni M. Dam á Norðskála er ikki longur reiðari á Thomasi Nygaard og Fugltúgvuni, men felagið hjá honum, P/F Jómar, eigur og rekur framvegis línubátin, Kúrberg REIÐARASKIFTI Vilmund Jacobsen Seinastu árini hevur Árni M. Dam á Norðskála verið reiðari á línuskipunum, Thomasi Nygaard og Fugl- túgvuni. Hann var eisini reiðari og ein av eigarunum av línubátinum, Sigmundi, fyrrverandi Vaðhorn, sum hann fyrr í ár seldi P/F Eysturoy á Toftum. Tað var P/F Jómar, sum átti Sigmund. Felagið eigur og rekur framvegis línubátin, Kúrberg, sum eisini hevur snelluloyvi. Árni er tískil framvegis reiðari á Kúr- bergi. Tað er felagið, P/F Line- Fish, sum eigur Thomas Nygaard og P/F Torvanes, sum eigur Fugltúgvuna. Svágur tekur yvir Frá umleið hálvum novem- ber í ár, hevur svágur Árna M. Dam, havnamaðurin, Dánjal Jákup Vilhelm, sum býr í Leynum, tikið yvir reiðaravirksemið hjá Tho- masi Nygaard og Fugltúgv- uni, sum Árni hevur havt um hendi. Skrivstovan er framvegis í hølunum hjá P/F Jómar á bryggjuni á Norðskála. Men Árni hevur ikki bara verið reiðari; hann hevur eisini verið formaður í Fel- agnum Línuskip í fleiri ár. Nú hann minkar um reið- aravirksemið, og svágurin yvirtekur tann størra partin, hevur Árni ynskt ikki at vera formaður í felagnum hjá línuskipum meira. Fel- agið hevði fund á Runavík- ar Sjómansheimi sunnu- dagin, og tá varð annar for- maður valdur. Sum tann skilamaður, Árni er, hevur hann eisini sitið í nevndum, sum hava ráðgivið um fiskiveiðina undir Føroyum. Nýggi reiðarin á Thomasi Nygaard og Fugltúgvuni, Dánjal Jákup Vilhelm, hev- ur átikið sær hetta starv í fyribils eitt hálvt ár. Besta árið nakrantíð Tað er eingin loyna, at árið 2002 ivaleyst er besta árið hjá okkara línuskipum nak- rantíð. Fiskiskapurin hevur verið óføra góður, og hóast prísirnir hava verið lækk- andi, eru nøgdirnar so mik- ið stórar, at árið 2002 fyri- bils fer í søguna sum tað, ið royndist best. Nú árið er runnið, er Sigmundur besti línubátur í flotanum. Skipari á Sigmundi, er eiðismaðurin og rokskip- arin, Mortan Mortensen. Formaðurin í Føroya Reiðarafelag, Jákup Sólstein, væntar, at hetta verður eitt tungt stríð, nú partarnir enn ikki eru samdir um sjálvt samráðing- argrundarlagið. - Hetta er ógvuliga beklagiligt, sigur hann SÁTTMÁLASTRÍÐ Vilmund Jacobsen Enn røkist einki fyri nakrari semju millum Føroya Skipara- og Navigatørfelag og Føroya Reiðarafelag, soleiðis at skipini kunnu fara útaftur, tá ið jóla- og nýggjárs- halgan er farin aftur um. Formaðurin í reiðarafel- agnum, Jákup Sólstein, sig- ur, at einki samband hevur verið millum partarnar, síðan samráðingarnar slitn- aðu, og tí eru heldur eingi útlit fyri nakrari loysn, soleiðis sum støðan er. Einki samband - Einki samband hevur verið millum partarnar, og eingin nýggjur fundur er avtalaður, sigur hann. Spurdur, um hann vænt- ar, at hetta verður eitt tungt stríð, nú partarnir enn ikki eru samdir um sjálvt sam- ráðingargrundarlagið, ásannar Jákup, at tað verð- ur tað helst. - Hetta er ógvuliga beklagiligt, men vit noyðast at ásanna, at rættiliga langt er millum partarnar. Formaðurin í reiðarafel- agnum sigur, at tað, sum brennur heitast, er, at Før- oya Skipara- og Navigatør- felag vil hækka yvirmanna- partarnar, men tað kemur ikki uppá tal. - Tað er heldur soleiðis, at onkrir yvirmannapartar eiga at lækka, sigur Jákup Sólstein. Ikki rætt Ellintur M. Abrahamsen hevur sagt, at hini mann- ingarfeløgini góðtóku at broyta undirskrivaða sátt- málan eftir seinastu sam- ráðingar, tí hesi feløg hava ikki yvirmannapartar eins og Føroya Skipara-og Navi- gatørfelag. - Men hetta er ikki rætt, sigur Jákup Sólstein, tí øll hini trý feløgini, Føroya Fiskimannafelag, Føroya Motorpassarafelag og Maskinmeistarafelagið hava eisini yvirmannapart- ar - um enn í minni mun enn FSN. Kortini gingu tey við til at rætta tær villur og teir skrivifeilir, sum vóru, tá ið seinasti sáttmálin varð undirskrivaður í januar 1999. Semingsmenn í trætuni millum felagið hjá skipar- um og navigatørum og reið- arafelagið, eru Høgni Høgnesen og Suni S. Jacobsen. Reiðarafelagið er eisini í samráðingum við Maskin- meistarafelagið, men hesar samráðingar eru fyribils út- settar til fyrst í komandi ári. Sáttmálin við Maskin- meistarafelagið gekk eisini út, 1. desember. Føroya Motorpassarafel- ag hevur ikki sagt sáttmál- an við reiðararnar upp, og Føroya Fiskimannafelag og Føroya Reiðarafelag gjørdu nýggjan sáttmála í summar. Árni minkar um sítt reiðaravirksemi Árni M. Dam minkar um sítt reiðaravirksemi. Svágurin, Dánjal Jákup Vilhelm, yvirtekur nú virksemið hjá Thomasi Nygaard og Fugltúgvuni, men Árni rekur framvegis línubátin, Kúrberg, sum felagið hjá honum, P/F Jómar, eigur Einki samband millum verkfalspartarnar - Støðan er ógvuliga beklagilig, men vit noyðast at ásanna, at rættiliga langt er millum partarnar, sigur Jákup Sólstein SÁTTMÁLASTRÍÐ Vilmund Jacobsen Vanliga eru ikki nógv ísfiskaskip úti millum jól og nýggjárs, men so skjótt nýggjárshøgtíðin er farin aftur um, loysa øll tey skip, sum liggja klár at fara. Einstøk skip plaga tó at ríva manningina upp úr bleytu stovustólunum beint eftir jól og gera ein stuttan túr millum høgtíðirnar, men hetta eru tey allar fægstu. Hesaferð verður tó eingin slíkur túrur gjørdur, tí Føroya Skipara- og Navigatør- felag hevur lýst verkfall eftir, at samráðingarnar við reiðararnar slitnaðu, 18. desember. Men hesar samráðingar komu heldur ongantíð í gongd, tí partarnir kundu ikki semjast um samráðing- argrundarlagið. Og tá er ikki nógv at gera... Eingin fiskur Tá ið skipini plagdu at fara útaftur beint eftir nýggjár, kundi roknast við, at gongd kom á flakavirkisvinnuna einar 10-14 dagar inn í nýggja árið. Men soleiðis verð- ur eftir øllum at døma ikki í ár. Eingin veit, hvussu drúgt verkfallið kann gerast, men óhugsandi er ikki, at tað verður ein tungur burður hjá sem- ingsmonnunum, Høgna Høgnesen og Suna S. Jacobsen, at fáa semju millum partarnar. Tey, sum starvast á fiskavirkjunum kring landið, kunnu tí ikki rokna við at sleppa til arbeiðis aftur, fyrr enn í øllum førum nakrir dag- ar eru farnir av nýggja árinum, 2003. Útróðrarflotin er tó ikki raktur av verkfallin- um, men hóast útróðurin hevur verið góður í vet- ur, er avmarkað, hvussu nógvan fisk hesin part- urin av flotanum kann føra til lands. Sum er, verða gólvini á flestu fiskavirkjum turr eina tíð frameftir - og eingin peningur verð- ur at tjena hjá teimum, sum vinna sítt lívibreyð á virkjunum kring land- ið. Einki at tjena, tá ið flotin liggur Strandferðslan gjørt avtalu um koyring í Suðuroynni Nótaskipið Jón Sig- urðsson er seldur til Norra, og í hansara stað kemur ein gamal kenningur aftur í flotan. Reiðaríið hjá Jón Sigurðsson hevur útvegað sær fyrrverandi Gullfinn, ið nú eitur Storeknut, úr Norra. ENDURNÝGGJAN Jón Brian Hvidtfeldt – Skulu vit vera við, so mugu vit eisini fylgja við. Tað sigur Anfinn Olsen, reiðari, eftir at nótaskipið Jón Sigurðsson nú er selt til Norra. Í staðin fyri hevur reiðaríið útvegað sær eitt væl størri skip, somuleiðis úr Norra. Talan er um fyrrverandi Gullfinnur, bygdur í 1979, og sum var í føroyska flotanum í áttati- árunum. Skipið hoyrir í dag heima í Norra, og ber navnið Storeknut. Hóast Storeknut bara er eitt ár nýggjari enn Jón Sig- urðsson, ið er bygdur í 1978, so er talan um eitt væl betri skip, sigur Anfinn Olsen. Skipið varð høvuðs- umvælt í 1991, og fekk tá millum annað nýggjan motor. Størri orka Sammett við Jón Sigurðs- son er tað eitt væl størri skip, ið kemur í flotan í næstum. Meðan Jón Sigurðsson lastar 900 tons, tekur Storeknut meira enn tað dupulta, ella umleið 2000 tons. Eisini hevur skipið væl størri maskin- orku, 4900 hestar, sammett við Jón Sigurðsson, ið hevur 3300 hesta maskin- orku. Anfinn Olsen vísir á, at umstøðurnar vera munandi betri við nýggja skipinum. – Av tí at skipið lastar so nógv, ber til at spara nógva siglingstíð aftur og fram av feltinum, og eisini kann tað loysa seg at sigla longri eftir góðum prísi, sigur An- finn Olsen. Harumframt orkar Storeknut munandi betur at toga, tá roynt verð- ur við troli. Eins og Jón Sigurðsson kann Storeknut royna bæði við nót og við troli. Nýggja skipið fær øll loyvi hjá Jón Sigurðsson, og kann tí bæði fiska sild, makrel, lodnu, og fær somuleiðis burturav føroysku svartkjaftakvot- uni. Væl dýrari Í roknskapinum hjá reiðar- ínum E.M. Shipping, ið higartil hevur átt Jón Sig- urðsson er virðið á skip- inum mett til góðar 31 milliónir krónur. Sjálvur hevur reiðarin lítlan hug at tosa um sølu- og keypsprís, men hann sigur tó so mikið, at søluprísurin liggur niðanfyri hetta virði. Anfinn Olsen vísir á, at prísurin á lítlum og goml- um nótaskipum sum heild er lágur í løtuni, og kemst hetta av, at flestu ynskja nýggjari og størri skip. Tí eru nógv smærri nótaskip á marknaðinum í dag, meðan keypararnir eru fáir. Reiðarin hevur eisini lítlan hug at siga nakað um kostnaðin á nýggja skip- inum. Men talan er um eitt væl dýrari skip enn Jón Sigurðsson, sigur Anfinn Olsen. Tað er íslendska felagið Samherji, ið stendur aftan- fyri smápartafelagið E.M. Shipping og somuleiðis Jón Sigurðsson, ið nú er seldur. Og nú reiðaríið útvegar sær annað og størri skip, eru tað somu eigarar, ið standa aft- anfyri. Anfinn Olsen sigur, at talan verður ikki um at aðrir íleggjarar skulu uppí. Seinnu árini hava verið góð hjá nótaskipunum. Í fjør hevði reiðaríið hjá Jón Sigurðsson góðar níggju milliónir krónur í yvirskoti, og sjálvt um árið í ár ikki hevur verið eins gott og í fjør, so hevur 2002 eisini hilnast væl, sigur Anfinn Olsen. Hann hevur tí vónir um, at nýggja skipið fer at bera seg. Í næstum koma norð- menn til Føroya eftir Jón Sigurðsson, og Anfinn Ol- sen væntar, at nýggja skipið kemur hendavegin í februar mánað. Góðkenning úr Fiskimálaráðnum Hóast allir smálutir í sam- band við keypið av Store- knud ikki eru komnir uppá pláss enn, so hevur reiðarí- ið fingið játtan úr Fiskimál- aráðnum uppá, at eingir trupulleikar eru við at fáa nýggja skipið inn í flotan í staðin fyri Jón Sigurðsson. Hetta váttar Andras Kristiansen, deildarstjóri í Fiskimálaráðnum. Reglurnar siga, at Fiski- málaráðið skal geva inn- flutningsloyvi til øll fiski- skip, sum koma til landið. Andras Kristiansen sigur, at Fiskimálaráðið hevur sent reiðarínum hjá Jón Sigurðsson eitt játtandi skriv um, at eingir trupul- leikar eru við at fáa inn- flutningsloyvi til Storeknut. Og sjálvt um endaliga inn- flutningsloyvi ikki er skriv- að enn, so skuldu eingir trupulleikar verið í hesum sambandi, sigur Andrass Christiansen. Gamli Gullfinnur aftur í flotan Strandferðslan hev- ur skrivað undir sáttmála við Sp/f Suðuroyar Bygda- leiðir um at røkja alla koyring í Suður- oynni, næstu fimm árini. Nú er bara flogleiðin eftir at bjóða út SAMFERÐSLA Jón Brian Hvidtfeldt Eftir drúgva fyrireiking og samráðingar aftur og fram eydnaðist loksins Strandferðsluni at gera avtalu við privatar um koyringina hjá Bygda- leiðum í Suðuroynni. Avtala er gjørd við Sp/f Suðuroyar Bygdaleiðir um at røkja koyringina í allari oynni. Hetta hóast koyringin varð boðin út í tveimum, í norðara og sunnara parti av Suður- oynni. Strandferðslan fekk fýra tilboð uppá koyringina í norðara part- in og trý tilboð uppá koyringina í sunnara parti av oynni. Strandferðslan valdi síðan at taka upp realitetsssamráðingar við Sp/f Suðuroyar Bygda- leiðir um koyring í báð- um økjum, og samráðing- arnar endaðu við at part- arnir undirskrivaðu avtalu fyri koyring í allari oynni, galdandi frá 1.januar 2003 til 1.januar 2008. Sáttmálin ljóðar uppá 4,2 milliónir krónur uttan MVG. Reidar Nónfjall, stjóri á Strandferðsluni, er væl nøgdur við at tað loksins eydnaðist at fáa koyring- ina í Suðuroynni í fasta legu. Koyringin hjá Bygdaleiðum í Suður- oynni varð upprunaliga bjóðað út saman við hin- um leiðunum, tá tær vóru bjóðaðar út og tilboð komu inn fyri góðum ári síðan, men síðan hava ymsir trupulleikar stung- ið seg upp í samband við útbjóðingina í Suður- oynni. Stjórin á Strandferðsl- uni sigur, at tey valdu at taka av tilboðnum frá Sp/f Suðuroyar Bygda- leiðir, tí mett var, at teirra tilboð lá tættast krøv- unum í útbjóðingartilfar- inum. Í útjóð- ingartilfarinum er, um- framt prísin, dentur lagd- ur á dygd og aldur á buss- unum, ið ætlanin er at nýta til farleiðirnar, tæn- astustøði og annars hvønn førleika og hvørjar royndir innan almenna samferðslu, tey hava, ið bjóða seg fram. Bara flogleiðin eftir Nú sáttmáli er undirskriv- aður við privatar um koyringina hjá Bygda- leiðum í Suðuroynni, er bara flogleiðin millum Havnina og flogvøllin eftir at bjóða út. Tá koyr- ingin hjá Bygdaleiðum varð boðin út í fjør, valdi Strandferðslan at bíða við at bjóða flogleiðina út. Og eftir øllum at døma ætlar Strandferðslan at bíða nakað afturat. – Eg meti, at flogleiðin verður boðin út í summar ella tíðliga í heyst, sigur Reidar Nónfjall. Sjálvur er hann í hesum døgum við at rigga av sum stjóri á Strandferðsluni, og tí- skil verður tað ikki hann, sum kemur at hava ábyrgdina av eini kom- andi útbjóðing av farleið- ini hjá Bygdaleiðum mill- um høvuðsstaðin og flog- vøllin. Reidar Nónfjall vísir á, at nú fasta sambandið undir Vestmannasund er veruleiki, heldur hann tað vera skilabest at Strand- ferðslan ger sær nakrar royndir av, hvat grund- arlag er undir flogleiðini, nú koyrandi er vestur í Vágar, áðrenn leiðin verður boðin út. Hetta metir hann vera rættast, bæði fyri Strandferðsluna og fyri tey, ið kundu hugsað sær at bjóða uppá koyringina. Tá undirsjóvartunnilin varð tikin í nýtslu, fór Strandferðslan undir eina nýggja flogleið millum flogvøllin og Eystur- oynna. Henda leið kann roknast sum ein víðkan av leið 400. Reidar Nón- fjall sigur, at Strand- ferðslan hevur gjørt av- talu við tey, ið røkja leið 400, um eisini at taka sær av flogleiðini inn í Eyst- uroynna. Avloysarin hjá Jón Sigurðsson. Talan er um fyrrverandi Gullfinnur, ið nú ber navnið Storeknut. Skipið lastar umleið tað dupulta, ella 2000 tons, sammett við Jón Sigurðsson, og hevur harumframt væl størri maskinorku. Nótaskipið Jón Sigurðsson er nú selt til Norra. C M Y K 7 6