mikudagur 15. januar 2003síða 3

4 Nr. 10 - 16. januar 2003 Nr. 10 - 16. januar 2003 5 frá frammanundan, at hann fór at atkvøða fyri uppskot- inum um misálit, og annar lítli samgonguflokkurin, Miðflokkurin, atkvøddi helst eisini fyri. Helst vildi flokkurin nýta høvi at føra síni sjónarmið fram, Jørgin varð gjørdur til ein pínslavátt, og flokkurin vann kanska ein tiltrongdan moralskan sigur. Men á leiðini varð orðalagið hart, og orð sum »Pilatus«, »judasgerð« og »svíkjari« vóru send úr aftasta horn- inum, har talsmaðurin hjá flokkinum Óli Breckmann sat. Prinsipp ella jura Tað var annars Lisbeth L. Petersen, forkvinna Sam- bandsfloksins, sum legði uppskotið um misálit á Jørgin Niclasen fyri tingið. Saman við henni hevði Jóannes Eidesgaard, for- maður Javnaðarfloksins, skrivað undir misálitisupp- skotið. Tey bóðu løgtingið samtykkja, at »Løgtingið ikki longur hevur álit á Jørgen Niclasen, lands- stýrismanni«. Lisbeth L. Petersen vísti á, at ein kanningarstjóri hevur sagt, at alt er ikki farið fram eftir galdandi reglum, og at andstøðu- flokkarnir hava kent tað sum sína skyldu at leggja misálit fram fyri at bøta um okkara umdømi sum á- byrgdarfult rættarsamfelag. Óli Breckmann bað Lisbeth L. Petersen vísa á, hvar í frágreiðingini frá kanningarstjóranum tað stóð, at landsstýrismaðurin hevði brotið lógina, men forkvinna Sambandfloksins vildi ikki viðgera sjálvt málið. Og har stóð ein stór- ur partur av stríðnum. Fólkaflokkurin vildi við- gera sjálvt málið, meðan tingið helt seg til prinsipp- ini, álitið á politisku skip- anina og tann ivan, sum er sáddur í málinum. At seta mark Tjóðveldisflokkurin hevur verið ótrúliga kúrrur, síðan málið kom fram fyri jól. Millum lítið og onki hevur verið at hoyrt um, hvørja støðu flokkurin hevur, og formaðurin hevur víst til, at tað, sum skal sigast, er sagt á røttum staði. Tá Høgni Hoydal, for- maður floksins, sum er landsstýrismaður, fekk undantak at føra orðið fyri flokkin, fekst sjón fyri søgn, at samgongan var í tvíningum. Høgni Hoydal kunngjørdi, at allur flokk- urin atkvøddi fyri einum misáliti, um tað kom so langt, men hann hevði kort- ini ongan hug at gera tað til eitt persónsmál, juristarí ella samgongumál. – Alt er gjørt eftir bókini í hesum máli, og ein kann- ingarstjóri, sum løgtingið hevur sett, hevur sagt, at landsstýrismaðurin er farin út um sínar heimildir. Nið- urstøðan gevur ikki heimild at fara víðari í rættin við málinum, men hon er kort- ini greið. Við øllum ivamál- um, sum eru reist, eigur málið at fáa avleiðingar, so vit kunnu skapa álit og seta mark. Talan er rætt og slætt um eina politiska heildar- meting, og tíðin er farin frá, at ting ikki fáa avleiðingar, segði Høgni Hoydal. Lóg ella endamál Ongin fer væl av, at annar fer illa, segði Jóannes Eid- esgaard. Hann helt kortini, at tað var neyðugt at reisa misálitið, tí málið var prin- sipielt. Hann hevur sjálvur fyrr reist eitt uppskot um misálit av politiskum ávum, men tað fall. Hesaferð var støðan ein onnur, tí málið var løgfrøðiliga grundað, segði hann. – Ein løgfrøðilig kanning hevur staðfest, at farið er óregluliga fram, og tá stjórnarleiðarin onki vil gera, og enntá sáar iva um ta kanning, ið løgtingið hevur biðið um, so noyðist løgtingið at gera tað fyri hann, segði Jóannes Eides- gaard. Óli Breckmann mutaði afturímóti, at løgtingið ikki hevði skyldu til at fylgja kanningini, sum onga greiða niðurstøðu hevði um, at landsstýrismaðurin eigur at leggja frá sær. Hann legði samtundis áherðslu á, at Jørgin Nicla- sen hevði nátt endamálin- um við lógini um umlegg- ing av lánum hjá fjarfiski- flotanum, sum var at varð- veita rækjuskipini í før- oyska flotanum. Og tað taldi meira, enn at onkur umsitingarligur smáfeilur er gjørdur. – Endamálið er eydnast til fulnar, og Jørgin Nicla- sen hevur bara fylgt andan- um í lógini, buldraði Óli Breckmann. Tað nyttaði lítið tá av- tornaði. Bara Sjálvstýris- flokkurin tók undir við Fólkaflokkinum. Jenis av Rana úr Miðflokkin heitti staðiliga á Jørgin Niclasen um at leggja frá sær, og hóast tað neyvan var or- søkin, so gjørdist tað kort- ini endin. Løgtingið slapp ikki at atkvøða um misálitið hjá andstøðuni, men úrslitið gjørdist tað sama. Bumban gekk av fyri tíð í løgtinginum týs- dagin, tá eitt søguligt misálit var til við- gerðar. Samgongan varð skadd, og okkurt tárið fall, men hóast illa trevsað, so yvir- livdi samgongan dagin. Dagurin var dramatiskur, og endin var, at Jørgin Niclasen illa sperdur legði kongin. Nú byrjar ein nýggjur politiskur dagur FRÁSØGN Ingi Rasmussen Tað mátti koma. Men bíðað var heilt til evstamark. – Tá Tjóðveldisflokkurin soleiðis tryggjar meirilutan fyri einum misáliti, er ongin ivi um, at løgmaður fer at loysa meg úr starvi, tá løgtingið hevur atkvøtt misálitið ígjøgnum. Við hesi staðfesting í huga fari eg at biðja løgmann loysa meg úr starvinum sum landsstýrismaður við fiski- vinnumálum. Jørgin Niclasen legði loksins kongin, segði seg úr starvi sum landsstýrismað- ur við fiskvinnumálum, og harvið var ein dramatiskur og søguligur dagur í løg- tinginum av. Hetta hendi týsdagin stutt fyri klokkan 17. Í samfullar tríggjar tímar hevði løg- tingið viðgjørt uppskot um misálit á landsstýrismannin við fiskivinnumálum. Hann ætlaði ongantíð at leggja frá sær, men nógv stóð á, og tað gjørdist honum ov nógv, tá tað nærkaðist markinum fyri, at løgtingið skuldi atkvøða um søguliga misálitið ímóti honum. Samstarvsfelagin í sam- gonguni, Tjóðveldisflokk- urin, hevði longu kunn- gjørt, at hann fór at atkvøða einmælt saman við and- støðuni fyri uppskotinum, og sostatt hevði Jørgin fall- ið kortini. Sterkt myndamál Myndamálið, ið Jørgin Niclasen nýtti, tá hann lok- sins tók orðið í viðgerðini, segði alt um hansara sinn- isstøðu og støðuna hjá Fólkaflokkinum yvirhøvur. – Anstøðan hevur blakað eina bumbu inn í samgong- una, og tíverri er størsti samgonguflokkurin (Tjóð- veldisflokkurin, blðm.) far- in at pilka við bumbuna. Og tá tú pilkar við bumbur, so bresta tær ofta, segði Jørgin Niclasen. Við hesum gav hann eina týðiliga ábending um, at málið rakti breiðari enn bara hann sjálvan. Men hann duldi heldur ikki fyri, at hann eisini kendi hetta sum eitt persónligt álop frá sínum samstarvsmonnum. – Hetta er ikki tað sam- felagið, sum eg hevði í- myndað mær. Eg føli tað sum ein knív í ryggin, men fyri meg er aftur ein dagur í morgin, sum eg nokk skal klára at liva við, segði Jørg- in Niclasen, meðan hann beit seg í vørrina. Samstundis gjørdi hann tað púra greitt, at hansara uppsøgn neyvan er tað síðsta, sum hendir í málin- um. – Í dag gongur tað út yvir meg, men í morgin er aftur ein politiskur dagur, og hann sær neyvan út sum hesin, staðfesti landsstýris- maðurin, sum týðiliga kendi seg kroystan av, at hann varð miðdepilin í orðaskiftinum. Løgmaður harmast Við uppsøgnini endaði orðaskiftið. Misálitisupp- skotið varð tikið aftur, og samgongan yvirlivdi harða róðurin, hóast áralagið var vánaligt, og dagurin nú er ein annar. Løgmaður tók sum tann seinasti orðið og kundi bara taka uppsøgnina til eftir- tektar, sjálvt um hann metti málið vera »eitt afturstig fyri rættartrygdina og demokratiið«, sum hann málbar seg. – Jørgin Niclasen hevur verið ein góður og sam- vitskufullur landsstýris- maður í fiskivinnumálum, sum er ein ógvuliga trupult uppgáva at røkja. Við at fara út starvi hevur hann víst seg sum eitt fyridømi, men tað er eitt stórt offur at bera. Og eg eri samdur við hann um, at gerandis- dagurin verður øðrvísi eftir hetta, segði løgmaður. Hvussu nógv øðrvísi, vildi løgmaður ikki siga. Spurningurin er, hví Fólka- flokkurin lat málið koma so langt. Tjóðveldisflokkurin hevði jú boðað flokkinum Misálitisbumban gekk av Eitt innanhýsis upp- rit frá løgmans- skrivstovuni varð drigið upp úr hatt- inum, tá løgtingið viðgjørdi misálitið á Jørgin Niclasen, fyrrverandi lands- stýrismann. Við røttu tulkingini, sáddi uppritið iva um grundarlagið fyri misálitinum, men tað kundi eisini lesast øvugt UPPRIT Ingi Rasmussen Fólkaflokkurin bardist við hond og fót fyri at varðveita Jørgin Niclasen í landsstýrinum. Fyrst var ivi sáddur um kanningina frá kanning- arstjóranum, sum løg- tingið hevði sett, og tá misálit kortini varð reist, royndi serliga Óli Breck- mann at seta spurnartekn við grundarlagið undir misálitinum. Andstøðan legði mis- álitið á Jørgin Niclasen fram, tí hon ikki segði seg longur hava álit á lands- stýrismanninum. Ongin onnur grundgeving krevst, men í viðmerk- ingunum varð lagt aft- urat, at landsstýrismað- urin ikki hevur útint um- leggingina av lánum til fjarfiskiflotan á lógligan hátt. – Hvar stendur tað? spurdu fólkafloksmenn aftur og aftur, men tað gekst striltið at fáa svar. Miðskeiðis í viðgerðini dróg Óli Breckmanna eitt innanhýsis skjal á Løg- mansskrivstovuni fram. Talan var um eitt upprit, sum Marjun Hanusar- dóttir løgmansstjóri hevði skrivað, eftir at hava umrøtt málið við Rúna Joensen, aðalstjóra í Løg- málaráðnum. Hon skrivar soleiðis í uppritinum: »Samanumtikið er nið- urstøða aðalstjórans henda: Frágreiðing kann- ingarstjórans gevur ikki grundarlag fyri at meta, um landsstýrismaðurin rættarliga kann ábyrgdast sambært reglunum um ábyrgd landsstýris- manna«. Sagt verður eisini, at tað er ivasamt, um brot er framt á lógina um um- legging av lánum hjá fjarfiskiflotanum. Ein meting av hesum er treyt- að av, hvat grundarlag er brúkt undir tulkingini av lógini. »Støðan bendir á, at kanningarstjórin hevur lagt størri dent á lógar- innar orð, heldur enn endamálið við lógini, meðan Fiskimálaráðið hevur lagt størri dent á endamálsorðingarnar og viðmerkingarnar til lóg- ina,« er niðurstøðan hjá Rúna Joensen. Hinvegin er spurning- urin, hvussu nógv upp- ritið, sum er orðað ógvu- liga breitt, í grundini sigur. Tí aðalstjórin held- ur samstundis onga orsøk vera at finnast at lógar- tulkingini hjá kanning- arstjóranum, sum kom til, at landsstýrsimaðurin fór út um sínar heimildir. Og tískil kann skjalið eins væl brúkast sum grund- arlag undir misálitinum. Ivi sáddur um grundarlag fyri misáliti Hetta er ikki tað samfelagið, sum eg hevði ímyndað mær. Eg føli tað sum ein knív í ryggin, men fyri meg er aftur ein dagur í morgin, sum eg nokk skal klára at liva við, segði Jørgin Niclasen, fyrrverandi landsstýrismaður, áðrenn hann legði frá sær týsdagin Mynd: Jens Kristian Vang Hvar stendur tað? Fólkaflokkurin royndi at sáa iva um grundarlagið fyri misálitinum hjá Lisbeth L. Petersen og Jóannes Eidesgaard móti Jørgini Niclasen Mynd: Jens K. Vang C M Y K 5 4