mikudagur 15. januar 2003síða 5

8 Nr. 10 - 16. januar 2003 Nr. 10 - 16. januar 2003 9 Skúlin á Viðareiði virkar ikki til fulnar, tí kommunan vil ikki betala 2.600 krónur til savnsrøkt. SKÚLASKAPUR Áki Bertholdsen Viðareiði: Skúlin á Viðar- eiði er ikki sum hon skal vera í løtuni. Tað er framvegis tann nógv umstrídda savnsrøkt- in, sum spøkir. Føroya Kommunufelag tók fyri jól undir við semj- uni um savnsrøktina á skúl- unum. Men kortini vil Viðareið- is Kommuna ikki gjalda fyri savnsrøktina og tí ligg- ur hesin parturin av undir- vísingini lamin á Viðareiði. Elsa Birgitta P. Petersen, forkvinna í Føroya Lærara- felag, sigur, at felagið hev- ur blokerað savnsrøktina á Viðareiði og hevur noktað lærarunum at røkja søvnini, eitt nú st keypa tilfar, sum skal brúkast til tær handa- ligu lærugreinarnar. Eftir avtaluni um savns- røkt, skal ábyrgdarfólk set- ast at hava ábyrgdina av søvnunum. Síðani skulu Mentamálaráðið og komm- unurnar betala hvør sína helvt av tí, sum savnsrøktin kostar. Hvussu stór upp- hæddin er, veldst um næm- ingatalið. Men hetta er bara gald- andi til 1 august í ár, tá ið Mentamálaráðið átekur sær allar útreiðslurnar, tí tá kemur avtalan um arbeiðs- tíð í gildi. Eftir henni skal lærari setast at røkja søvnini. Tím- arnar, hann brúkar til tað, verða síðani drignir frá vanligu tímatalvuni. Smáligt Elsa Birgitta P. Petersen heldur, at hetta er ómetaliga smáligt av Viðareiðis Kommunu, tí tað eru smá- pengar, tað snýr seg um. – Tilsamans hevði hetta kostað Viðareiðis komm- unu 2.600 krónur, tað er alt. Men tað vil hon ikki betala og tí eru handaligu læru- greinarnar í skúlanum rættiliga nógv skerdar og skúlin virkar ikki til fulnar. Forkvinnan í Føroya Lærarafelag sigur, at hetta kann ikki vera ein spurn- ingur um pening. – Hetta er ein spurningur um negativan hugburð mót- vegis skúlanum. – Men niðurstøðan er, at kommununan forðar skúl- anum eftir lógini og tað átti at verið hugvekjandi hjá landsins myndugleikum, heldur hon. Tað, hon sipar til, er, at eftir lógini skulu næming- arnir hava undirvísing í handaligum lærugreinum, men tað er onki av á Viðar- eiði So vítt hon veit, er Viðar- eiðis nú einasta kommuna í landinum, sum enn setir føtur í spenni og ikki vil betala fyri savnsrøktina. Hetta hevur annars verið eitt mál, sum tað hevur tik- ið nøkur ár at loysa. Men fyrst varð avtala gjørd við tær stóru kommunurnar í Býarsamskipan Føroya, men tað var ikki fyrrenn beint fyri jól, at tað eydnað- ist at fáa avtalu í lag við tær smærru kommunurnar, sum eru í Kommunufelag Føroya. Men sum borgarstjórin á Viðareiði sigur aðrastaðni í blaðnum, er tað eitt prin- sippmál hjá kommununi, at hon vil ikki betala. Stríðið í samgonguni man fara at javna seg, heldur Jenis av Rana MISÁLIT Áki Bertholdsen – Tað var synd í Jørgen Niclasen, at hann hann ikki varð spardur fyri hatta upp- livilsi. Jenis av Rana, sum er ein av teimum smáu flokkun- um í samgonguni, heldur framvegis, at tað var rætt, at Jørgen Niclasen fór frá. Men hann harmast um, at hann ikki fór frá áðrenn, so at hann varð spardur fyri at skula sita í Løgtinginum og verða kroystur frá alment, tí tað skerst ikki burtur, at tað var ein kensluborin løta hjá fyrrverandi landsstýris- manninum og tað sást eisini á honum. – Hetta var ein keðilig viðgerð, sum Jørgen Nicla- sen átti at verðið spardur fyri. Jenis av Rana sigur, at hann staðiliga heitti á Jør- gen Niclasen um at fara frá áðrenn tað kom so langt, men tíverri vildi hann ikki tað og tí endaði tað, sum tað gjørdi, men tað var óneyðugt. Annað slag av kanningum Annars heldur hann, at eftir hetta málið er tíðin komin at hetta slagið av kanning- um verður endurskoðað. – Løgtingið er landsins hægsta vald. Og eg haldi, at tá ið Løgtingið biðjur um eina serfrøðingakanning, eiga vit eisini at føla tað sum okkara skyldu at halda okkum til úrslitið. Vit kunnu ikki seta eina slíka kanning í verk uttan at vit frammanundan hava gjørt okkum greitt, at vit ætla at brúka úrslitið, tí tær kosta hóast alt fleiri hundrað túsund krónur, í hesum føri 300.000 krónur. – Tá ið ein slík kanning er gjørd, ber ikki til at skúgva hana til viks aftaná, tí at Løgmaður ger eina aðra kanning. Og vit eiga at minnast til, at tað er Løg- tingið, sum hevur eftirlit við Landsstýrinum. Tað er ikki landsstýrið sum hevur eftirlit við sær sjálvum. – Men í hesum føri varð spurnartekin sett við kann- ingina og tað eigur at fáa okkum at umhugsa hetta slagi av kanningum. – Vit eiga at fáa eitt ella annað slag av kanningar- hátti, sum kann javntsetast við Løgtingsins umboðs- mann. Hetta er kanska ov stór uppgáva hjá einum »tilvildarligum« løgfrøð- ingi og tí eiga vit at finna onkran annan máta. Um- boðsmaðurin hevur eina umsiting og tað eiga løg- frøðingar, ið gera slíkar kanningar, kanska eisini at hava. Fer at javna seg Annars ivast Jenis av Rana ikki í, at hetta fer at javna seg og at samgonguni er lív lagað, hóast bæði mið- flokkurin og tjóðveldis- flokkurin kravdu Jørgen Niclasen frá. – Fólkaflokkurin royndi at verja teirra landsstýris- mann til tað síðsta og tað mugu teir hava loyvi til. Men eg vænti, at hetta fer at laga seg, tí tað kann ikki vera so, at landsstýrismenn eru friðhalgaðir. Hann væntar, at fólka- flokkurin fer at leggja sær hendingina týsdagin í geyma og so heldur sam- starvið í samgonguni fram, tó at tónalagið kanska verð- ur eitt sindur harðari. – Samgongan hevur ein greiðan politikk og ein greiðan málsetning og tað vænti eg, at vit fara at halda fast við, tí eg dugi ikki at síggja aðrar samgongu- møguleikar, sigur Jenis av Rana Viðareiðis Kommuna setir enn føtur í spenni – Hetta kann ikki vera ein spurningur um pening, sigur Elsa Birgitta P. Petersen, forkvinna í Føroya Lærarafelag – Tað er ikki upp- gávan hjá komm- ununi at betala læraralønir, sigur Jógvan Nybo, borgarstjóri á Viðareiði SKÚLASKAPUR Áki Bertholdsen Viðareiði: Tað er eitt prinsippmál, at Viðar- eiðis Kommuna ikki vil betala fyri savnsrøktina á skúlanum. Tað sigur Jógvan Nybo, borgarstjóri. Sum sagt í aðrari grein her í blaðnum, vil Viðareiðis Kommuna ikki betala 2.600 krónur til savnsrøktina og tíans- heldur er undirvísingin í skúlanum skerd. Men hetta er ikki av tilvild, sigur borgarstjór- in. Hann sigur, at bygda- ráðið hevði fund fyrr í árinum og har varð ein- mælt samtykt, at komm- unan skal ikki betala fyri savnsrøktina. – Vit halda, at tað er ikki ein kommunal upp- gáva at betala læraraløn- ir í fólkaskúlan um so tað gera vit ikki, hóast tað ikki eru tær stóru upphæddirnar, tað snýr seg um. Hann sigur, at tað kann heldur ikki ganga at tað almenna alsamt roynir at sleppa sær undan fleiri og fleiri út- reiðslum og at leggja tær yvir á kommunurnar, samstundis sum pening- ur ikki fylgir við, tí kommunurnar fáa ikki størri part av kommunu- skattinum, hóast tær fáa fleiri útreiðslur. Men tað er upplýst at hetta bert skal vera gald- andi til í august í ár, tá ið Mentamálaráðið skal átaka sær allar útreiðsl- urnar? – Tað vita vit onki um. Tað einasta vit vita, er, at Mentamálaráðið hev- ur boðað frá, at ætlanin er at yvirtaka útreiðsl- urnar í august. Men mongum brestur ætlan, tað hava vit sæð so ofta og vit hava onga trygd fyri at tað hendir, sigur Jògvan Nybo. Royna at turka útreiðslur upp í okkum Skúlin av Viðareið virkar ikki til fulnar, men tað er eitt prinsippmál, at kommunan ikki vil betala, sigur borgar- stjórin Synd at Jørgen Niclasen skuldi fara ígjøgnum hatta Tónalagið verður kanska harðari, men eg vænti at samgongan fer at halda, sigur Jenis av Rana – At fara at leggja borgarligu skráset- ingina yvir á Fólka- yvirlitið er tað sama, sum at byrja at tøma kirkjuna fyri virk- semi. Hon hevur havt hesa skráseting um hendi í eini 2 - 300 ár, og er tað ein ríkur siður, sum kirkjan eigur at halda fram við FÓLKAKIRKJAN Solby A. Eliasen Orðini eigur Heri Joensen, sóknarprestur í Suður- streymoyar vestara presta- gjaldi. Hann er ikki samdur við Niel Paula Danielsen, sóknarpresti í Norðoya vestara prestagjaldi, tá hesin sigur ,at tíðin er farin frá, at borgarliga skráset- ingin verður umsitin av kirkjuni. Heri Joensen heldur, at tað er ein ríkur siður hjá fólkakirkjuni, og ein góður háttur at koma í samband við fólk. Prestur sigur, at ein kirkja er ein kirkja, sum skal boða Guds orð, men hon skal eisini, soleiðis, sum tíðirnar eru í dag, vera ein tænastustovnur. Hann greiðir frá, at tæn- astan, sum fylgir við tí, at borgarliga skrásetingin er undir kirkjuni, er tann bí- ligasta og best gjørda í landinum. Og sigast má, at tænastustøðið er høgt, tí tað, so gott sum, til eina og hvørja tíð er gjørligt hjá fólki at kunna fáa fatur á skjølum, sum teimum tørv- ar. Tí hóast skrivstovutíð, so ber altíð til at fáa fatur á presti, sum kann útvega tílík skjøl. – Og tað er nakað, sum ikki fer at verða so lætt, um skrásetingin fer yvir til Fólkayvirlitið, sigur Heri Joensen, sum tó eisini við- gongur, at nógv arbeiði stendst av at umsita kirkju- bøkurnar. – Nógvar navnabroyting- ar eru, sera nógvar og mangt, mangt annað eisini, men hví skulu vit fara at oyðileggja tann týdningin, sum kirkjan hevur fyri sam- felagið við at flyta skráset- ingina til ein annan stovn at umsita, spyr presturin í størstu sóknini í landinum. Hann er sannførdur um, at ein tílík broyting hevði ikki verðið framd til tað besta fyri kirkjuna. Navnalóggávan ikki góð Men samstundis ásannar prestur, at tað er nógv eyka- arbeiði av hesum – serliga eftir at løgtingið samtykti broytingarnar í navnalóg- gávuni í fjør. – Navnalóggávan var fín, áðrenn hon varð broytt í fjør, sigur prestur, sum eis- ini heldur, at nýggju broyt- ingarnar hava havt við sær, at øll eru ikki líka yvir fyri lógini. Hann vísir á, at í dag kann tað lata seg gera at uppkalla eitt barn eftir abb- anum við stavseting, sum ikki samsvarar við tað før- oyska málið. Hann nevnir eitt dømi, at um nú tvær mammur koma við hvør sínum soni, og onnur ynsk- ir, at hann skal eita Finn, sum ikki samvarar við før- oyskt, eftir abbanum, so kann hon tað. Men um hin sigur, at hon eisini ynskir at kalla sín son Finn, tí henni dámar navnið, men hevur ongan abba at kalla hann uppeftir, so sleppur hon tað ikki. Sonurin má tá eita Finnur. – Hetta er jú púra burtur- við, og ongin skilagóð frá- greiðing finst onnur enn hon, at hitt barnið hevur ella hevði ein abba, sum stavaðist so. Eg haldi, at øll eiga at vera líka fyri lógini, men tað er ikki galdandi her. Navnalóggávan var góð, sum hon var áðrenn samtyktirnar í fjør, sigur Heri Joensen, sum heldur, at tað var betur, um ongin navnalóggáva var í dag, tí so kundu øll kalla teirra barn, tað tey ynskja og har- við verða líka fyri lógini. Heri Joensen leggur at enda afturat, at onki er full- komið her í verð, og tað er skipanin við kirkjubókun- um heldur ikki, men hon er góð, sum hon er. Og hann hevur onki ynski um, at hon verður løgd til Fólkayvir- litið at umsita. Borgarliga skrásetingin er ein tænasta Heri Joensen, sóknarprestur, heldur ikki, at tíðin er farin frá kirkjubókunum Dómsprósturin Bjarni Bæk heldur ikki, at tíðin er komin til at fara frá borgar- ligu skrásetingini í fólkakirkjuni FÓLKAKIRKJAN Solby A. Eliasen Dómsprósturin vísir á, at talan er um eina grundskrá- seting, har øll, sum verða fødd verða skrásett. Og tá tey fáa navn, antin við dópi ella navngivin verða tey skrásett og síðani aftur við deyðsfall. – Og hóast ein tók og flutti ta skrásetingina, so skulu allar handlingar í kirkjuni jú skrásetast kort- ini, so kirkjan hevði skulað havt eina ella aðra manna- gongd fyri tað. Hvør hon so skuldi verðið, tað dugi eg ikki at siga. Og tí tað hevur jú heldur ongantíð verið uppi og vent, sigur Bjarni Bæk. Hann heldur eisini, at tað hevði verðið óneyðuga dýrt at flutt skrásetingina og fingið hana á sama in- formatiónsstøðið og tæn- astustøðið, sum hon er á í dag. – Kirkjuliga skrásetingin er góð, sum hon er, og tíðin er ikki farin frá henni, sigur dómsprósturin í stuttari viðmerking til tað, sum Niels Pauli Danielsen førdi fram í Sosialinum í síðstu viku. Frá Landsfólkayvir- litinum varð sagt, at tey gjørdu ikki nakra viðmerk- ing til eitt mál, sum ikki hevur verið viðgjørt. Tíðin ikki búgvin enn Bjarni Bæk, dómspróstur, heldur, at kirkjuliga skrá- setingin er góð, sum hon er C M Y K 9 8 www.sosialurin.fo