fríggjadagur 31. januar 2003síða 8

NR. 21 • FRÍGGJADAGUR • 31. JANUAR 2003 • 77. ÁRGANGUR • WWW.SOSIALURIN.FO Dømingin 10 fólk – bæði menn og kvinnur – meta um avrikini hjá bólkunum í teimum seks innleiðandi umførunum. Tey skulu geva stig fyri hesar fimm tættir: - Framførsla. - Soloavrik innan sang og ljóðføri. - Samanspæl ella programmering. - Tónlistarligar dygdir yvirhøvur. - Aðrar dygdir. Dómararnir kunnu lata hvørjum bólki í mesta lagi fimm stig fyri hvørt av punktunum. Tað vil siga, at ein bólkur kann fáa í mesta lagi 250 stig. Til hvørt umfar eru 10 fólk hálvloyniligir gestir til Prix Føroyar tiltakið. Tey eru dóm- arar. Fyrireikararnir lata tey vera ónevnd og hava fult álit á, at tey eru før fyri at meta um avrikini hjá bólkunum DÓMARAR Eyðun Klakstein Til hvørt av innleiðandi umførunum í Prix Føroyum eru 10 fólk, sum skulu hava eygu og oyru serliga opin. Talan er um fólkini, sum døma í kappingini. Fyrsta árið høvdu áhoyr- arnir eisini ávirkan á úr- slitið, men tað var skjótt, at fyrireikararnir góvu áhoyr- arunum sekkin. Í staðin varð tað dómarabólkurin, sum eina og aleina skuldi meta um bólkarnar og løna teimum eftir bestu sann- føring. Soleiðis er eisini í ársins Prix-kapping. 10 dómarar eru til tey innleiðandi um- førini, og teir gera av, hvørjir bólkar skulu víðari í kappingini. Fyrireikararnir av Prix- num halda, at tað er best, at hesir dómarar eru ónevndir, og tí ber ikki til hjá tónleik- arunum ella almenningin- um at fáa upplýst, hvørji fólkini eru, sum døma. – Vandi við at gera nøvn- ini á dómarunum almenn er, at so flytir fokus seg frá tónleikarunum og til dóm- ararnar, og tað ynskja vit ikki. Harafturat rokni eg við, at tað hevði verið trupult at fingið góðar og kvalifiseraðar dómarar, um teir skuldu verið útstillaðir alment, sigur Fróði Vester- gaard, samskipari av Prix- num. Mugu ikki tosa saman Dómararnir døma hvør í sínum lagi. Teir hava hvør sítt skjal at útfylla um hvønn bólk, og hesi skjøl verða latin inn, tá ið allir bólkarnir hava verið á pallinum. Dómararnir hava ikki loyvi at tosa saman, áðrenn teir geva stigini, og tað skal tryggja, at dómararnir siga sína hugsan uttan at vera ávirkaðir hvørjum øðrum. Stigini hjá teimum 10 dómarunum verða tald saman, og so er úrslitið greitt. – Hetta ger, at hvør einstakur dómari í grundini ikki kann heftast fyri tí samlaða úrslitinum, tí hann hevur givið síni stig, og tað er ikki kanska ikki rættiliga í samsvar við samlaða úr- slitið, sigur Fróði Vester- gaard. Hann heldur, at royndir- nar frá 20 Prix-kappingum siga, at hetta er besti hátt- urin at skipa dømingina, og útlendsku gestirnar halda eisini, at skipanin er góð. – Eg haldi, at tey flestu hava verið nøgd við døm- ingina, og dómararnir hava fingið frið aftaná, tí eingin visti rættiliga, hvør dømdi hvørt kvøldið. Ein dómari kann lættliga fáa eina rúgvu av óvinum, tá ið hann ella hon eru liðug at døma allar kappinginar, og tí er eingin orsøk at stilla teir fram, heldur Prix-samskiparin. Alment aðrastaðni Føroyingar hava seinastu árini havt møguleikan at fylgja fleiri donskum tón- leikakappingum. Popstars er ein teirra, Melody Maker og Grand Prixið tvær aðrar, og nú er føroyingur eisini við í Stjerne for en aften. Í øllum hesum kapping- um og øðrum við er dóm- arabólkurin almennur. Øll vita, hvørji fólkini eru sum døma, og tey standa við sín dóm. – Popstars og aðrar kapp- ingar hava nakrar fáar dóm- arar, sum nýta tíð at tosa saman og at semjast. Eg haldi ikki nógv av hesi skipan, tí vanliga verður tað tann dómarin, sum dugir best at tosa fyri sínari søk, sum vinnur kjakið, heldur Fróði Vestergaard. – Í Prix Føroyum sleppa allir dómararnir at siga sína hugsan, og øll stigini telja. Hetta hevur víst seg sum eina vælvirkandi skipan, sum flest øll eru fegin um. Krevja at vera ónevndir Dómararnir hava avgerandi orðið at siga í Prix Føroy- um. Tónleikarar venja í vikuvís og fáa síðani ein dóm, sum teir mugu góð- taka. Hevði tað tí ikki verið rímiligt, at nøvnini á dóm- arunum vóru almenn, og at teir stóðu við sín dóm? – Vit liva í einum lítlum landi, og tað eiga vit at taka fyrilit fyri. Tað er trupult at finna væl kvalifiseraðar dómarar, og fleiri krevja beinleiðis at vera ónevndir. Um fólk vistu, hvørji dóm- ararnir eru, kundu teir skjótt verðið órógvaðir av fólki, sum ynskja at ávirka dømingina, heldur Fróði Vestergaard. – Vit siga vanliga, hvørj- ar førleikar dómararnir hava, so eingin er í iva um, at tað eru fakfólk, ið døma. FUT, Útvarpið, Sjónvarpið og Norðurlandahúsið velja dómararnar, og tað eru fólk, ið hava innlit í tónleik og eru opin fyri øllum tónleikastílum. Í finaluni eru tað vanliga fleiri útlendskir dómarar, og tá er talið á dómaraskarinum eisini nógv hægri enn til innleiðandi umførini. Fyri tveimum árum síðani vóru 26 dómarar í finaluni, og talið fer at líkjast hesum aftur í ár. Skuggagestir til Prixið Í Prix Føroyum sleppa allir dómararnir at siga sína hugsan, og øll stigini telja. Hetta hevur víst seg sum eina vælvirkandi skipan, sum flest øll eru fegin um, sigur Fróði Vestergaard, samskipari av Prixnum Mynd: Álvur Haraldsen 15 14 Nr. 21 - 31. januar 2003 Samskiftisfyritøkan El & Tele hevur gjørt avtalu við bretska fyritøku um at veita tráðleyst internet- samband gjøgnum fylgisvein. Sostatt ber nú til binda deildir hjá fyritøkum saman við tráðleysum sam- bandi, og harafturat kunnu lítlar bygdir og oyggjar bindast bind- ast saman í felags net, sum síðani senda víðari til fylgisveinin í 27.000 metra hædd SAMSKIFTI Theodor E. D. Olsen Møguleikarnir hjá føroy- ingum at útvega sær inter- netsamband mennast í hvørjum, og nú bjóðar samskiftisfyritøkan El & Tele á Argjaboðagøtu 7 á Argjum viðskiftafólki eina nýggja tænastu við tráð- leysum interneti. El & Tele hevur nevniliga gjørt avtalu við General Technologies Ltd, ið heldur til í Oxford, um at veita føroyingum tráðleyst internetsamband og er nú einkarumboð í Føroyum fyri hesar tæn- astur. Fyritøkan El & Tele hev- ur annars higartil bert verið før fyri at veitt tænastur í Havn og einum parti av Skálafjørðinum og Kolla- firði, men av tí at El & Tele nú bert er annað lið til fylgisveinin Astra – 1. liðið er fyritøkan í Oxford – hev- ur tað frá mikudegnum, tá útgerðin varð tikin í nýtslu, einki at siga, hvar tú ert staddur í landinum. Inter- netsambandið hjá El & Tele gongur gjøgnum hendan fylgisveinin, og kemur sambandið tí úr 27.000 kilometra hædd og fer líka niður til Týsklands at venda tað stutta bilið, tað hevur at ferðast. Eisini eru møgu- leikar fyri øðrum samskift- ishættum enn bert interneti í hesari skipan. Í samsvar við Lands- stýrið Rasmus Magnussen, stjóri á El & Tele, sum varð stovnað í 1999 og í dag hevur 20 fólk í arbeiði, er vælnøgdur við avtaluna, sum tey hava gjørt við bretsku fyritøkuna, og heldur hann, at møguleikar- nir, sum internetsamband gjøgnum fylgisvein gevur, samsvara rættiliga væl við ætlanirnar hjá Landsstýrin- um um, at allir føroyingar skulu hava atgongd til breiðbandsinternet við árs- lok næsta ár. Umframt at lítlar bygdir ella oyggjar kunnu taka seg saman og útvega sær inter- netsamband í felag, so er hendan nýggja tænastan eisini ætlað fyritøkum, sum hava fleiri deildir kring landið og hava tørv á innan- hýsis sambandi. Tað sama er galdandi við fyritøkum, sum hava deildir uttanlands og skulu samskifta innan- hýsis á egnum neti. Tað ein- asta, ið krevst er, at signalið skal 27.000 kilometrar upp í luftina áðrenn. Veldst um tørv Møguleikarnir eru nevni- liga nógvir við fylgisveina- sambandinum, og nevnir Rasmus Magnussen t.d. ar- beiðsháttin hjá læknum, tá serkunnleiki verður veittur gjøgnum fjarskifti. Hetta kann eitt nú gerast við at biðja ein serfrøðing í New York fylgja við eini skurð- viðgerð á Landssjúkrahús- inum, bert fyri at nevna eitt hugsað dømi. Harafturí- móti er fylgisveinasamband ikki so væl egnað til teldu- spøl o.t. Enn vil El & Tele ikki av- dúka nakrar prísir á nýggju tænastuni. Hetta gera tey, bæði av kappingarávum, men eisini, av tí, av tí, at tað veldst um tørv, sum jú ikki er tann sami hjá einum privatum húski og einum virki við fleiri deildum. Men Rasmus Magnussen vil tó vera við, at El & Tele er kappingarført og er ikki í sama mun áður bundið at netinum hjá Føroya Tele. Harafturat ger tað tráðleysa sambandið, at El & Tele hevur møguleika til at bjóða samskiftistænastur til viðskiftafólk uttanlands, og nevnir Rasmus Magnussen Ísland sum ein møguligan marknað. Í øllum førum spæla teinur og fjarstøða ikki so stóran leiklut í hes- um tráðleysa fjarskiftis- samskifti, sum bert skal finna sær leiðina upp til fylgisveinin, ið sveimar í erva. Við El & Tele 27.000 kilometrar upp í luftina El & Tele á Argjum bjóðar nú eina nýggja tænastu við tráðleysum samskifti C M Y K 14