týsdagur 31. oktober 1989síða 11

EEN NNE IT 9 Vr. 125 3] vin av teimum fáu glott inum hjá dronginum er hettar, at kamarshurðin tendur á gloppi, tá hann r farin í song, men sjálvt hesin glottin verður køvd ur, tí tá drongurin vaknar á nátt, hava foreldrini lauð hurðina aftur, tekur Anna sum dømi um tað dapra í sjálvari søguni Bókin er kanska eisini í 0 torskild í stóðum, sigur Anna. Men tað er í lagi við eini slíkari bók inn ímillum, tí evnið er sera viðkomandi, leggur hon aftrat Sum drongurin í bókini igur frá, so er talan um lrong, ið kennir seg era einsamallan, eisini saman við ødrum, og sum avnan verður vitjaður av angistini, tá insamallur hann ei 'artar av tilver- uni Anna Hentze sigur, at ein eigur ikki at síggja burtur frá, at bæði einsemi og angist eru partar av ulver uni, eisini barnatilveruni Men einsemið og angistin mugu ikki fáa so stóran leiklut í tilveruni, at tey sleppa at ráa. Vit skulu sostatt læra at avmarkad hesi fyribrigdi og liva við teimum. - Tað er samskiftið við tey vaksn“ - serliga foreldrini sum er avgerandi fyri, hvussu væl ella hvussu illa børn læra at umsita einsemid og angistina, sigur Anna Hentze. Tad er nú eina ferð so, at børnini hava tey vaksnu fyri neyðini ul at nøkta sínar tørvir, antin tað so er tørvurin á mati, tørvurin á klæðum ella tørvurin á sosialan samveru. oktober 1989 GLS A | [||—|—… Einsemið Ov stórt einsemi stendst lyrst og fremst av, at tey vaksnu ikki eru fús at vera saman við børnunum um teir:a upplivingar og teirra kerslur, sigur Anna greiðir frá hvussu óheppin samskifu kunnu fara fram. Kjamin í slíkum samskifti er, at tey vaksnu kvetta tað sam band, sum børnini royna at knýta Hentze og Slíta sambandið Ein háttur hjá teimum vaksnu at slíta sambandið er at vita betri. Sigur barnið Ld.: "Eg havi so ilt í beminum”, so kann tann vaksni slíta sambandið við at siga: "A nei, einki hevur tú ilt í beininum; far út og spæl við tær!" Hjá teimum, sum hava ringa samvitsku, tí tey hava ov líuð saman við børnunum, og hjá teim um, sum bert vilja hava frið, er freistandi at keypa seg frá ingu samvitskuni ella ul fndin. Barnið kann fåa bomm ella is ella chips ella..., og 'hugna sær saman vid teimum vaksnu Keypa rættin til at tala at Harvið hevur man ikki bert keypt góðgætið, men eisini rætun hjá barninum til at tala at:"Nú hevur tú fingið góðgæti, so kanst tú ikki loyva tær at órógva!", - ein binding børnini væl kenna á sær sum ringa samvitsku: "Tað er mær, tað er galið - Í slíkum førum er tað tørvurin hjá teimum vaksnu - tørvurin á hvíld, tørvurin á friði, tørvunn yoSs1a41ari Samveru verður tíkin framum samstundis sum at øll eru saman sum um tað barnið, ið verður sett fremst, sigur Anna Hentze. Børn og vaksin eru Saman, men uttan at vera saman um nakað Angistin Tað er upplivingin av ikki at verda skilt, sum hevur vid sær angist: børn eru ótrygg frå upphavi, og fáa bert tryggleika við at tey vaksnu gera vart við sína áskoðan um ulveruna sum barnið upplivir At barnið ikki verður ukið fyri fult, hevur tískil við sær, at tað hevur eina eði mótvegis foreldrunum inni við seg sjálvt. Og innibyrgda ødin ag gressiónimar - imót for elrdunum geva barninum skuldarkenslu. Tað ber jú ikki ul at vera illur inná foreldur síni Sleppur barnið ødis-Oløgi, so kann tann vaksni eisini kvetta ta kontantu royndina hjá barninum at fáa samband Tú skalt ikki sparka meg!”, "Tú skalt ikki kalla meg idiot!” 0.1. Við og vid lærir barnid at halda aftur teirri ødini mótvegis teimum vaksnu, eini ødi, ið hevur góðar grundir. einum Tað er mær tað er galið við "Tað er mær tað er galið við"-kenslan hevur so við sær, at barnið leggur lok á tær kenslur, sum tað hevði havt hug at tosa um. Tann ólíka stødan millum børn og vaksin hevur við sær, at børn taka tað sum givið at tað iksnu, 18 lå I hava rætt ymiskum hami, sum kant vera ring samvitska, búk ska, høvudpina, marrur iv trampandi hermonn um ella ødrum) o.s.fr sigur Anna Hentze Foreldur gera sítt besta Oftast er tað ikki fyrrenn á hesum støði, at foreldur gerast varug vid, at alt er ikki sum tað eigur. Og tað er minni enn so altíð, at komið verður efur, at:tað eru persónligir trupul leikar, ið geva seg til kennar sum búkilska Eg en sannførd um, at tey flestu foreldur gera tað besta tey kunna, men tað er ikki altíð, at vit lesa rætt av tað, sum børnini senda av signalum ul okk ara, sigur Anna Hentze Ivinnir eru kost- irnir Utvegimir hjá børnum, ið leggja band á sínar kenslur, eru ikki nógvir Tá saman um kemur eru teir bert tveir í at velja Annar er at fara í 'opið kriggj við foreldrini og krevja at tey taka ein fyri fult. Hettar kann vísa seg sum atburðartrupulleik- ar' ella 'ómeguligheit', sum vit rópa tað í ger andismálinum og hin er at laga seg eftir krøvunum og tørvunum hjá teimum vaksnu, - inn- rætta seg. Tað er umráðandi fyri børn, at hava eitt trygt samband við vaksin (Savnsmynd) P ; . í tu a 10 8 í i i i ' T Áv > | » i Að rð á CI k på 1308 í ik k i ikki I ið er so altid kað rn utta D gera tey vart : k notvegi eðr Fylgja bara við É 3 kenna seg noydd at leggjå Ræ0vumyndir Kk á sínar kenslur, hava raka okkurt í barninum Nógv hevur verið tosað eina veika sjálvskenslu og ava lyndið ul at gerast eyð innan og bert taka fr øðrum tå tey vaksa um ta ávirkan sum I rt rædumvadir ul. Ferdast i flokki, men ræðum yndir lom innåni sjónvarpi hava á børn. Børn kunnu halda myndir vera ræð sum Frændur syng i i, salig < fr Í Ella tey kantra tev hin andi, Ohugnaligar o ir. í > T er einki løg Tad P cy eru ovt tid at s I , r efur alúð at skula laga seg efur Framhald á síðu 13 7 . Barnabók til tey vaksnu Bókadeild Føroya Lærarafelags gevur í hesum døgum út bókina "Teir trampa”. Hettar er barnabók, skrivað av danan er Alexandur Kristiansen, ið hevur un føroyskt, meðan lit-tekningarnar eru tær sum í donsku utgåvuni; tær hevur norðma Rune Johan Andersson teknad Bókin snýr seg um drongin Búgva, ið býr við mammu sínari og pápa sínum. Hóast I sleppur at sita seint uppi og síggja vaksnar filmar í va j } hann lítið og einki samband + tey Á hann roynir at koma á tal vid I blidliga við hann, men tey bara tosa og tosa utta at tosa um tað, hann kundi hugsa sær at toså Búgvi hevur ein 6hugnaheim fyri sjálvan sum mamman og pápin einki vita um. M eru 130 tramparamir”, 1ð plága hann. Hettar eru hermenn sum hann sær fyri sær og hoyrir trampa, hverja ferð hann er einsamallur, serliga í myrkri. Tá kanr 1 alt rundan um hann umskapast til hesar óunnilig tramparamnar”. Bugvi vil gjarna tosa við mamm una og påpan um "tramparamar” og mangt annað eisini, men tað er líkasum tey vaksnu ikki skilja hann Bókin er best egnað til upplestur fyr eru sjey ár og eldri, og er væl egnað búrnum, í á DØørnun - og vaksnum at tosað um høvudsevnid í sø nevniliga samskiftið ímillum børn og foreldur Bókin kostar 46 krónur og fæst í bókabúðunum