leygardagur 15. januar 2000síða 3

5 tíðindablaðið sosialurin Nr. 10 - 15. januar 2000 4 tíðindablaðið sosialurin Nr. 10 - 15. januar 2000 Leiðslan má setast upp á pláss Heðin Mortensen sigur tað ikki bera til hjá politikarum at játta røttu upphæddirnar til Landssjúkrahúsið, tá leiðslan ikki leggur fram nakra fíggjarætlan JOHN JOHANNESSEN – Landssjúkrahúsið fær alt ov lítið av peningi. Men tað ber ikki til hjá politikarum at finna røttu játtanina til sjúkrahúsið, tá leiðslan aldri kemur við nakrari ítøkilig- ari fíggjarætlan. Heðin Mortensen er argur inn á áhaldandi óskilið á Landssjúkrahúsinum, sum hann heldur botnar í líka- sælu frá leiðsluni. Skeiv raðfesting – Landssjúrkahúsið fekk játtanina, sum tað bað um, men kortini kemur leiðslan nú við ræðumyndum um uppsagnir vegna sparingar. Hetta hongur ikki rættuliga saman. Heðin Mortensen metir, at leiðslan á Landssjúkra- húsinum ikki hevur megnað at raðfest játtanina innan- hýsis. Hann vísir á, at talan er um ein spurning um at raðfesta rætt innanhýsis. Leiðslan á Landssjúkrahús- inum skal nevniliga rað- festa, hvussu nógvur pen- ingur skal nýtast til íløgur, hvussu nógv skal nýtast til lønir og hvussu nógvur pen- ingur skal nýtast til røkt av sjúkingum. – Hesa uppgávuna hevur leiðslan á Landssjúkrahús- inum ikki megnað, og tí má hon setast upp á pláss. Sambandstingmaðurin leggur afturat, at eftir hans- ara tykki, skuldi tað bert verið leiðslan á Landssjúkr- ahúsinum, ið varð uppsøgd. Eingin langtíðarfíggjarætlan – Tað er púra vanligt fyri øll virki at leggja sær eina lang- tíðarfíggjarætlan. Sama er galdandi hjá Tórshavnar Býráð, har vit hava eina fíggjarætlan, ið røkkur seks ár framm í tíðina. Men Landssjúkrahúsið hevur onga langtíðarfíggjarætlan. Hetta heldur Heðin Mort- ensen ikki ber til. Hann er sannførdur um, at legði leiðslan á Landssjúkrahús- inum eina langtíðarfíggjar- ætlan, har greitt varð frá íløgutørvi og so fram vegis fleri ár fram, so hevði eydn- ast at fingið Landssjúkra- húsið at virka betur. Men Heðin Mortensen heldur, at nakað má gerast við málið nú. Tí vísir hann á, at tað er uppgávan hjá landsstýrinum at fáa viður- skiftini í rættlag. – Ger landsstýrið einki við málið, má løgtingið koma upp í leikin, sigur Heðin Mortensen. Pengar ikki alt Heðin Mortensen sigur seg meta hini bæði sjúkrahúsini vera neyðug fyri trygdina í útjaðaranum. Serliga neyð- ugt heldur hann tað vera, at Suðuroyar Sjúkrahús virkar væl, tí oyggin liggur so langt burturi frá meginøk- inum og Landssjúkrahúsin- um. Smáu sjúkrahúsini hava eisini tørv á peningi, og tað heldur Heðin Mortensen vera í lagi. Men hann sigur seg ikki, sum tingmann í miðstaðarøkinum, kunna góðtaka, at landssjúkrahús- ið ikki virkar. – Heilsuverkið má virka. Tí skulu vit eisini játta heilsuverkinum tann pen- ing, tørvur er á, sigur Heðin Mortensen og vísir á, tá tað ræður um heilsuna á fólki, eru pengar ikki alt. Tá skulu neyðugu upphæddirnar játt- ast. – Landssjúkrahúsið kann skjótt ikki kallast Lands- sjúkrahús longur, men kann heldur sammetast við eina niðurslitna barakk. Tí má okkurt gerast nú, og byrjast má við, at leiðslan á sjúkra- húsinum ger eina fíggjar- ætlan, har víst verður á tørv- in. Heðin Mortensen vísir á, at vandi er fyri, at skilið gerst verri, tá blokkurin verður tikin av. Blokkurin var nevniliga upprunaliga ætlaður til millum annað heilsumál, og tá hesin pen- ingur verður burtur, er sam- bært Heðini Mortensen, vandi fyri, at sjúkrahúsverk- ið fer heilt í hundarnar. Heðin Mortensen heldur, at byrjast skal ovast í leiðsluni, um nakar skal sigast upp á landssjúkrahúsinum Myndviðgerð: Álvur Haraldsen DÁNJAL HØJGAARD Cavling-virðislønin er størsta viðurkenning, latin verður í Danmark fyri journalistisk avrik. Erik Eisenberg, Søren Funch og Jens Christian Hansen hava fingið virð- islønina fyri avdúkandi og kritiskar greinar um Den Danske Bank. Virðisløn fyri banka-greinar Tríggir journalistar, ið hava arbeitt á Jyllands-Postinum hava fingið donsku Cavling-virðislønina fyri avdúkandi greinar um leiklutin hjá den Danske Bank í Hafnia-málinum Serliga Hafnia-málið Dómsnevndin sigur í grund- geving sínari, at teir tríggir hava fyrst og fremst fingið virðislønina fyri sínar av- dúkingar í Hafnia-málinum. Eitt mál, har teir við inn- anhýsis skjølum kundu prógva, at Den Danske Bank lumpaði fólk, tá hann bjóðaði út partabrøv í Hafn- ia - beint áðrenn konsernin fór á húsagang. Journalistarnir hava ar- beitt við Hafnia-málinum líka síðani februar 1996. Tað eru reist endurgjalds- krøv móti Den Danske Bank fyri meiri enn eina milliard krónur í málinum. Kendur í Føroyum Teir tríggir journalistarnir hava í fleiri ár verið kendir fyri sín kritiska journalist- ikk, har teir hava broytt vanligu fatanina av mong- um av risunum í donskum vinnulívi. Ein teirra, Erik Eisenberg, man eisini vera væl kendur í Føroyum. Líka síðani mið- skeiðis í 90-unum fylgdi hann sum journalistur á Jyllands-Postinum trúliga føroyska bankamálinum, og hann er pápi at mongum av teimum størstu avdúking- unum í hesum máli. Tað er serliga málið um Hafnia, sum er orsøkin til at teir tríggir journalist- arnir hjá Jyllandspost- inum fáa Cavling-virðis- lønina. Ein av teimum, Erik Eisenberg, er eisini kendur frá føroyska bankamálinum savnsmynd DÁNJAL HØJGAARD Føroysk móðurmálsundir- vísingin í Danmark verður kanska tikin av. Hettakann í hvussu so er gerast úrtslitið, eftir at málið um móðurmálsundirvísing- ina í Danmark aftur er reist í Fólkatinginum. Konservativi fólkaflokk- urin legði í gjár uppskot fyri Fólkatingið um at taka av móðurmálsundirvísingina. Fleiri borgarligir flokkar halda, at donsku kommun- urnar ikki longur eiga at hava skyldu, at bjóða tví- málsligum skúlanæmingum undirvísing í teirra móður- máli. Fólkaskúlalógin staðfest- ir, at allir tvímálsligir skúl- anæmingar hava krav um móðurmálsundirvísing. Eru 12 børn, sum hava sama mál í eini kommunu, hava tey rætt til at fáa undirvísing í teirra máli í heima komm- ununi Kritikararnir halda kort- ini, at skipanin við móður- málsundirvísing forðar fyri, at tilflytararnir gerast partur av danska samfelagnum. Og tí vilja teir hava skipan- ina. Vilja foreldrini læra børn teirra annað mál enn danskt, so mugu tey sjálv taka sær av hesi undirvís-ing, verður sagt. Margrethe Vestager, ráð- harri í undirvísingarmálum, sigur, at tað verður ein trupulleiki fyri børnini verð- ur móðurmálsundirvísingin tikin av. Tí ætlar hon ikki, at taka skipanina av. Tvørt- urímóti. Hon ætlar at menna hana. Føroysk børn fáa móð- urmálsundirvísing í fleiri donskum kommunum. Vandi fyri móður- málsundirvísing Fleiri borgarligir flokkar í Danmark vilja taka av móðurmálsundirvísing- ina í kommununum Sosialurin - 311820 Nýtt modell frá Hyundai ❑ Størri kabinu ❑ Størri komfort ❑ Størri motor ❑ Powerstýring ❑ Betri trygd ❑ Minni bensin- nýtsla ❑ Aircondition Tann nýggi Hyundai Accent hevur nýggjar hentleikar so sum Prísur úr kr. 110.750.-