hósdagur 6. februar 2003síða 5

8 Nr. 25 - 6. februar 2003 Nr. 25 - 6. februar 2003 9 Arne Thorsteinsson: Eitt politiskt val STARV Heri á Rógvi Fyrrverandi landsantikvar- urin, Arne Thorsteinsson, er ikki í iva um, at setanin av nýggja landsantikvar- inum er ein politisk setan. – Hetta er ein politisk set- an. Talan er um reinan politikk og einki fakligt. Eg skal ikki ivast í førleikanum hjá landsstýrismanninum sum landsstýrismann, men eg vil so sanniliga ivast í førleikanum hjá landsstýr- ismanninum sum embætis- maður, sigur Arne Thor- steinsson. Hann grundgevur hetta við, at Annlis Bjarkhamar hevur sett sítt embætisverk til viks, og hetta ivast fyrr- verandi landsantikvarurin stórliga í, um landsstýris- maðurin hevur førleika til. – Eg meti ikki, at hon hevur førleika til at taka dagar ímillum vísindaliga førleikan hjá tveimum um- søkjarum í sambandi við setanina av einum lands- antikvari. Hetta er púra óhoyrt, sigur Arne Thor- steinsson. Sjálvur var Arne Thor- steinsson landsantikvarur frá fyrst í áttatiárunum til ársskifitið 2000-2001. Hann sigur seg ikki vilja gera metingar um, hvør kanditatur var tann best hóskaði, tí hann hevur ikki verið við í viðgerðinum í málinum, og neyðugt er eisini við tilfari til at gera tílíkar metingar. – Tað kann fyri sovítt vera líka mikið, hvør er best skikkaður. Tað, sum er avgerandi her, er, at lands- stýrismaðurin setir setunar- bólkin til viks og tekur eina avgerð, ið hon ikki hevur fakliga førleikan til at taka, sigur Arne Thorsteinsson. Hetta við politiskum set- anum heldur Arne Thor- steinsson vera sera óhepp- ið, og hetta skapar óneyð- uga órógv. – Fólk vita, at hetta er ein politiska setan, og hetta setir Fornminnissavnið í ringt ljós, sigur Arne Thor- steinsson. Hann roknar við, at verður hetta eitt fyridømi, so kann roknast við fleiri politiskum setanum. – Vanliga plaga fólk, sum eru politisk sett, at hvørja aftur, tá teirra politiski verji fer úr starvi, sigur Arne Thorsteinsson. Ógreitt bræv Arne Thorsteinsson hevur eisini lisið brævið frá Ann- lis Bjarkhamar til Símun V. Arge, har greitt verður frá, at hesin ikki verður settur í starv sum landsantikvarur. – Tann, sum hevur skrivað hetta brævið, veit ikki, hvat innihaldið í starv- inum er. Tískil ivis eg í, um tað er landsstýrismaður, sum sjálv hevur viðgjørt hetta málið. Tá má vera onkur annar, men tað er ikki hennara embætisverk, sigur Arne Thorsteinsson. Fyrrverandi landsantikv- arurin heldur málið sum heild vera rættiliga skak- andi fyri framtíðina. Úr flokkinum Arne Thorsteinnsson sigur seg vera skakaðan av hes- um málinum, at hann vend- ir Tjóðveldisflokkinum baki. – Eg havi verið tjóðveld- ismaður alt mítt lív, men tað eri eg ikki longur. Tað er hesa framtíð, eg ynski fyri Føroyar. Fakliga og vís- indaliga arbeiðið á Forn- minnissavninum eigur ikki at verða stýrt politiskt á henda hátt, sigur Arne Thorsteinsson. Fyrrverandi landsantikv- arurin, Arne Thorsteinsson, er ikki í iva um, at nýggi landsantikvarurin er settur útfrá politiskum enda- málum. Mynd: Jens Kristian Vang. –í stuttum Hin 28. september 2002 standa lýsingar í føroysk- um og donskum fjølmiðl- um, har søkt verður eftir nýggjum landsantikvari. Starvið hevur verið leyst, síðani Arne Thorsteinsson fór úr starvinum um árs- skiftið 2001-2002. Einki óvanligt er við lýsingini. Nevnt verður, at møguligar bygnaðarbroyt- ingar vilja fara fram, men annars er lýsingin rætti- liga standard orðað, og Magistarafelagið hevur eisini góðkent lýsingina. Símun V. Arge hevur røkt starvið fyribils. Á t t a umsøkjarar eru til starvið. Samstundis, sum søkt verður eftir landsantikv- ari, verður eisini søkt eftir landsskjalavørði. Í báðum førum verða setunarbólkar settir at viðgera umsóknirnar og gera tilmæli til landsstýris- mannin, Annlis Bjark- hamar. Umsóknarfreistin var 11. november 2002, og setunarbólkurin, mannað- ur við umboðum fyri Mentamálráðið og starvs- fólki í Fornminnissavnin- um, fer beinanvegin undir at viðgera umsóknirnar. Fyrstu samrøðurnar við umsøkjarar eru 22. november. Bæði Símun V. Arge og Steffen Stumman Hansen eru til samrøåu við setanbólkin. Bólkurin ger eitt tilmæli til lands- stýrismannin, har Símun V. Arge verður innstillað- ur til at fáa starvið. Seinni biðjur Annlis Bjarkhamar sum eina nýggja tilmæl- ing, men úrslitið er tað sama, og aftur hesaferð verður Símun V. Arge settur í starv. Annlis Bjarkhamar kennir ein iva um tilmæl- ingina og velur sjálv at fara aktivt inn í málið. Hon hevur samrøður við bæði Steffen Stumman Hansen og Símun V. Arge. Eftir drúgva umhugsun- artíð velur hon at seta Steffen Stumman Hansen, sum er útbúgvin mag.art. forsøguligar fornaldar- frøði. Við hesum setir Annlis Bjarkhamar tilmælingina hjá setunarbólkinum til síðis, og hetta eru fleiri ógvuliga ónøgd. Uppgávan hjá lands- antikvarinum er serliga at vera leiðari fyri Forn- minnissavn Føroya og hava ábyrgd fyri øllum arbeiði hjá stovninum. Málið Virkandi lands- antikvar, Símun V. Arge, sigur seg undrast á manna- gongdina í sambandi við setanina av nýggj- um landsantikvari. Hóast hann varð innstillaður til starv- ið tvær ferðir, valdi landsstýrismaðurin annan umsøkjara framum STARV Heri á Rógvi Tvær ferðir var Símun V. Arge til setanarsamrøðu, og tvær ferðir varð Símun V. Arge innstillaður til at fáa starvið sum landsantikvar. Allíkavæl fekk Símun V. Arge ikki starvið, sum hann annars hevur røkt í meira enn eitt ár. Danin Steffen Stummann Hansen varð settur sum landsantikvar heldur enn Símun V. Arge. Fyrstu ferð Sìmun V. Arge var til setunarsam- røðu var 22. november 2002. Hann fekk at vita, at tað skuldi ganga ein vika, áðrenn at frætta aftur um starvið, men einki frættist aftur í longri tíð, og hann varð heilt óvæntað kallaður inn til eina nýggja setunar- samrøðu. Meðan hin fyrra var við sjálvan setunarbólkin, so var hendan seinna við landsstýrismannin, Annlis Bjarkhamar. – Bæði eg og hann (Steff- en Stummann Hansen, blðm.) skuldu til samrøðu aðru ferð. Tað er sera óvanligt at skulu til tvær setunarsamrøðu. Vanliga plagar hetta at vera við set- unarbólkin, og eg spurdi eisini eftir, hvar hann var, men eg fekk so at vita, at hann ikki skuldi vera við, sigur Símun V. Arge. Eftir drúgva umhugsun- artíð hevur Annlis Bjark- hamar so gjørt av at seta Steffen Stummann Hansen í starv sum landsantikvar. Undrast Nú tað er greitt, at virkandi landsantikvar ikki heldur fram í starvinum, so undr- ast hesin mest av øllum. – Eg undrist yvir manna- gongdina í málinum. Til- mælið frá setunarbólkinum og starvsfólkapolitikkurin verða ikki fylgd, og tað undri eg meg yvir, sigur Símun V. Arge. Spurdur, um hann kennir hesa avgerðina hjá lands- stýrismanninum, Annlis Bjarkhamar, sum eina reint politiska avgerð, sigur Sím- un, at tað kann hann ikki gera stórvegis viðmerk- ingar til. – Tá ein landsstýrismað- urin velur at kveistra til- mælið frá setunarbólkinum til viks, so má okkurt liggja undir hesum. Eg má so finna útav, hvør orsøkin er til hetta, sigur Símun V. Arge. Virkandi landsantikvar sigur sostatt ikki, at Annlis Bjarkhamar hevur havt pol- itiskan vinning fyri eyga, tá hon ikki hevur viljað sett hann í starv. Símun V. Arge hevur ikki hug at gera aðrar viðmerk- ingar til málið í løtuni. Hann vísir tó aftur, at or- søkin til, at hann ikki varð settur í starv, skyldast hans- ara leikluti í málinum við- víkjandi Kirkjubømúrinum. Hann roknar við, at orsøkin man vera ein onnur. Royndur Sjálvur er Símun V. Arge cand. mag í miðaldarforn- frøði. Hann hevur røkt starvið sum fyribils lands- antikvar í meira enn eitt ár. Hann er leiðari á fornfrøði- deildini á Føroya Forn- minnissavni. Hetta starv vendir hann aftur til, tá Steffen Stummann Hansen byrjar í starvinum sum landsantikvar. Símun V. Arge er 52 ára gamal. Steffen Stummann Han- sen er 47 ára gamal. Hann er útbúgvin mag. art. í for- søguligari fornfrøði og hev- ur gjøgnum vísindaligt virksemi vunnið sær førleika innan miðaldar- fornfrøði, stendur at lesa í tíðindaskrivi frá Menta- málaráðnum. Meira enn Hóast hann ikki hevur so nógvar viðmerkingar í løt- uni, so er síðsta orðið hjá Símun V. Arge ikki sagt í hesum málinum. – Eg fari nú at umhugsa støðuna, sigur Símun. Spurdur, sigur Símun, at tað kann væl hugsast, at málið verður lagt fyri Mag- istarafelagið, har hann er limur. Símun V. Arge: Undrast yvir mannagongd Símun V. Arge gjørdist ov stuttur til starvið sum lands- antikvarur, hóast ein setun- arbólkur fleiri ferðir mælti til, at hann fekk starvið. Mynd: Jens Kristian Vang. Setanarbólkurin Í sambandi við, at søkt varð eftir nýggjum lands- antikvari varð settur ein setunarbólkur. Hesin skuldi meta um umsøkjararnar og gera tilmæli til landsstýrismannain útfrá starvslýsingini. Í set- unarbólkinum vóru: Petur Petersen, aðalstjóri í Mentamálaráðnum Jóannes Dalsgaard, deildarleiðari í Mentamála- ráðnum Poul Nolsøe, løgfrøðingafulltrúi í Mentamála- ráðnum Andras Mortensen, umboð fyri starvsfólki í Før- oya Fornminnissavni. Hesin bólkur gjørdi í tveimum førum tilmæli til landsstýrismannin, Annlis Bjarkhamar. Báðar ferðir varð hildið, at Símun V. Arge var best skikk- aður millum teir átta umsøkjararnar. Fakta – Setanarnevndin varð greitt tikin av ræði av landsstýris- manninum, ið noyð- ist at hava tikið polit- isk fyrilit, tá hon ikki vildi fylgja tilmæling- ini frá setunarbólkin- um, sigur Andras Mortensen, starvs- fólkaumboð í setan- arnevndini STARV Heri á Rógvi Andras Mortensen, søgu- frøðingur og Ph.D., var starvsfólkaumboð fyri Før- oya Fornminnissavn í set- unarbólkinum, sum skuldi geva tilmæli til starvssetan- ina av nýggjum landsantik- vari. Hann er ørkymlaður um, at landsstýrismaðurin ikki fylgir tilmælinum hjá bólk- inum, og hann setir spurnar- tekin við, hvat endamálið er við einum tílíkum bólki, tá tilmælini ikki verða fylgd. – Setanarnevndin varð greitt tikin av ræði av landsstýrismanninum, ið noyðist at hava tikið pol- itisk fyrilit, tá hon ikki vildi fylgja tilmælingini frá setunarbólkinum, hon sjálv hevur sett, sigur Andras Mortensen. Hann sigur seg ikki kunna gera viðmerkingar til sjálva viðgerðina í setunar- bólkinum, tí hendan er fevnd av tagnarskyldu. – Eg dugi ikki at síggja, at hetta kann vera í tráð við setunarpolitikkin hjá lands- stýrinum, sigur Andras Mortensen. Setunarbólkurin viðgerð umsóknirnar til starvið útfrá lýsingini. Setunar- bólkurin metir um hvønn umsøkjara og ger tilmæli til landsstýrismannin. Setunarbólkurin hevði átta umsóknir at taka støðu útfrá. Ì tveimum førum varð greitt tilmælt, at Sím- un V. Arge skuldi setast í starv sum landsantikvar. Fyri felagið Andras Mortensen fer skjótast gjørligt, at boða Magistarafelagnum frá gongdini í hesum málinum, og hvør handfaringin av málinum hevur verið. – Eg má venda mær til Magistarafelagið og spyrja, hvussu eg skal fyrihalda mær, tá eg meti, at starvs- fólkapolitikkurin hjá lands- stýrinum ikki verður fylgd- ur, sigur Andras Mortensen. Sjálvur sigur Andras seg hava lítlan og ongan hug at luttaka í líknandi setunar- bólki aftur, tá teir á henda hátt kenna seg tikin av ræði. Andras Mortensen, limur í setunarbólkinum: Tikin av ræði Andras Mortensen heldur, at landsstýrismaðurin hevur tikið setunarbólkin av ræði í sambandi við starvssetanina av nýggjum landsantikvari. C M Y K 9 8