mikudagur 12. februar 2003síða 8

Jenis av Rana hendurnar upp ella buksurnar ni›ur Tí›in nærkast: Vel tína útbúgving Vangamyndin: Andrew av Fløtum 15 ting fyri títt svøvnloysi 15 14 Nr. 29 - 12. februar 2003 Annfinnur í Skála Fjølmiðlarnir hava fleiri ferðir havt á máli, at lands- stýrismaðurin fyri menta- mál setti nýggja landsanti- kvarin av politiskum or- søkum, men eingin teirra hevur so frægt sum upplýst okkum um, hvussu henda setanin kann tulkast po- litiskt. Slík blaðskriving er ósømilig. Landsstýrismaðurin hev- ur verið fyri hvøssum álop- um frá mongum síðum, harafturímóti eru tað fáir av fjølmiðlunum, sum í álvara hevur roynt at lýst málið frá hennara síðu. Vit skulu minnast til, at henni sjálv- andi hevur verið greitt, at hon fór at fáa ákoyringar fyri sítt dirvi, fyri sína sannføring. Hon – umsøkj- ararnir og almenningurin - hevur so sanniliga uppi- borið, at málið, alt sum tað er, verður alment lýst bæði væl og virðiliga frá øllum síðum. Setningurin hjá setanar- nevndini var tann einfaldi, at velja millum tey best skikkaðu fólkini, at kanna eftir fakligu førleikunum hjá umsøkjarunum. Hvat var setanarproblem- ið hjá landssstýrismann- inum? Hvussu nógvar vóru umsóknirnar? Hvussu nógv vórðu innstillað? Vóru bara Símun Arge og hasin danin innstillaðir, so kann lands- stýrismaðurin sjálvandi velja nummar tvey – danan, men instillaði setanar- nevndin bara eitt fólk, so verður spurningurin, hví? Hví fekk landsstýrismað- urin ikki nakað val? Tá ið Annlis Bjarkhamar bað um nýggja innstilling, fekk hon somu innstilling aftur í høvdið. Har var eingin bøn. Tað sær ikki mætari út, enn at embætismenninir hava sett landsstýrismanninum knívin á barkan, kveistra hann vanvirðisliga til viks. Øll mannagongdin í hesum máli er so vánalig embætis- førsla, at ein øtast. Var eingin raðfesting, sum aðramáta er vanlig mannagongd, slepst illa undan tí illgruna, at av- gerðin varð tikin longu frammanundan, hvør ið skuldi fáa starvið. Hin umsøkjarin - allir hinir umsøkararnir - fór sjálvandi til setanarsam- røðu í tí treysti, at hann og umsókn hansara vórðu viðgjørd í álvara av pro- fessionellum fólkum. Snúði henda samrøða seg bara um eina eitissamrøðu, sum skuldu fáast frá hondini, so er tað átaluvert og ómetaliga óprofessionelt. Vit hava sæð nakað av C.V.’inum. (curriculum vitae) hjá dananum, og er tað imponerandi. Vit hava hinvegin einki fingið at vitað um, hví setanar- nevndin valdi føroyingin framum. Vit hava heldur einki fingið at vitað um, hví føroyingurin er so nógv betri fyri yrkisliga. Tað hevði verið áhuga- vert at sloppið at borið saman fakligan kunnleika, fakligar royndir og fakliga skriving hjá hesum báðum monnum, og soleiðis fingið innlit í mál-ið, tí sostatt hevði almenningurin verið førur fyri at mett um, ann- aðhvørt setanar-nevndin ella landsstýrismaðurin hevur borið seg skeivt at. Løgmaður eigur i øllum førum ikki at taka støðu í málinum einsamallur, ið hvussu er ikki, fyrr enn tað er lýst út í æsir av uttan- veltaðum stovni, til dømis av umboðsmansstovninum. Løgmaður hevur familju- lim í setanarnevndini, sum vil hava føroyingin settan í starv, og tað vildi lands- stýrismaðurin ikki. Tað ber tí illa til at siga, at løgmað- ur er gegningur í hesum máli, tað vænti og vóni eg framvegis, at hann hevur í huga. Í Sosialinum vevur og vevur Arni Thorsteinsson, gamli landsantikvarurin, firtin um valið hjá lands- stýrismanninum. Hann hevur púrt einki upp á hjartað. Hann sigur millum annað bart út, at hann kennir ikki mannin, men í sama andadrátti nevnir hann, at valið er politiskt. Slíkur hugburður er hvørki serliga kritiskur ella aka- demiskur. Her er tokki til føroyingin, og tað er í lagi, men hvar er tokkin til stovnin? Kjarnin í hesum máli er, at sjálvandi eigur tað fólkið at verða sett, sum hevur frægasta førleikan, og sum kann geva fornminnis- savninum nýggjan íblástur. Nógv bendir á, at tað hevur stovnurin harðliga fyri neyðini. Setanarkreppan - setanarnevndin og landsstýrismaðurin VIÐMERKINGAR Kenneth Rasmussen form. Unga Sjálvstýri At tað hevur eydnast Bush og hansara harkaliði at venda amerikansku vreiðini frá Osama Bin Laden til Saddam Hussein er eitt av mest ótrúligu gandakynstr- unum í søguni. Tað skrivar ein heimskendur franskur rithøvundur um miðan jan- uar. Hann sigur víðari, at tann sleiski átrúnaðarligi undirtónin, sum Bush brúk- ar í sínum royndum at sann- føra sínar landsmenn um, at tað er rætt at senda amerikanskar unglingar í kríggj, er tað mest skelk- andi av øllum. At George W. Bush ikki dugir nóg væl frambera boðskapin til fáa stuðul frá ST og frá sínum sameindu til krígsætlanirnar er ikki so løgið. Hann er nevniliga tann minst klóki ameri- kanski forsetin seinastu 50 árini. Hetta vísir ein kann- ing hjá Lovenstein Institute of Scranton í Pennsylvania, sum hevur kannað vitbýtis- talið ella intelligenskvo- tientin hjá Bush forseta í fýra mánaðir. Í frágreiðing- ini eru teir tólv ameri- kansku forsetarnir seinastu 50 árini vigaðir. Tølini byggja á útbúgvingarúrslit, tilfar, sum forsetarnir hava skrivað uttan hjálp frá em- bætisfólki, evni at tosa greitt og skilligt og fleiri aðrar sálarfrøðiligar tættir. Hesi tøl vóru síðan sett inn í Swanson/Crain-vitbýtis- skipanina. Ein partur av kanningini, sum rættiliga togaði skeiva vegin hjá Bush yngra, var orðatil- feingi; 6500 orð hjá Bush og í miðal 11000 hjá hinum forsetunum. Sostatt: 50 min. við Óla B. Hvussu stórt orðatilfeingi hjá Óla Breckmann er, er mær vitandi enn ikki kann- að, men Óli hevði nokk ligið væl yvir miðal hjá amerikansku forsetunum. Tað løgna er bara, at Óli B. sigur líka lítið við skili í sum George W., ella kanska minni. Í sendingini Sostatt í seinastu viku, royndi Óli B. við sínum vanliga mono- tona orðafloymi at greiða okkum frá, hvussu neyðugt tað var hjá amerikansku stjórnini at fáa stuðul til eitt kríggj móti Irak. Og mín sann um tað ikki eydnaðist Óla, m.a. við at røra eitt sindur av átrúnaði uppí orðavavsturin og soleiðis spæla uppá innastu kensl- urnar í føroyinginum, júst sum Bush ger í USA, at venda føroyska meirilutan- um móti kríggi til ein meiriluta fyri kríggi. Men tá hevði hann eisini havt orðið í 50 minuttir. At standa og siga at Saddam Hussein er ein hóttan móti USA, øllum vesturheiminum og okkara kristnu lívsáskoðan er tað reina møsn. Maðurin er ein snævurskygdur superego- istur, sum heldur seg vera leiðara fyri allan arabiska heimin. Hann er eina- ræðisharri í einum fátøkum landi, har fólki líður svára neyð. Irakiski herurin var fullkomiliga lagdur í oyði fyri 12 árum síðan og er tí eingin hóttan. Enn finnast ongi prógv fyri at Irak hevur nøkur hópoyðingar- vápn, og um so er, eru tey neyvan før fyri at raka USA. Tað kundi verið líkt til, at stórsta óeydnan hjá Sad- dam Hussein er, at hann situr á heimsins næststørstu oljukeldu eftir Saudi Arabia. Bush vil hava fatur í oljuni, og teir, sum hjálpa honum fáa nakrar dropar burturav. Vónandi fara Týskland, Frakland og Rusland at standa fast við sína støðu um at USA ikki eigur at leypa á Irak, fyrr enn ein ST-samtykt um hetta fyri- liggur. Loypur USA á uttan at ST hevur funnið prógv fyri at Irak hevur hópoyð- ingarvápn, kann Óli Breck- mann aftur fara at tosa um hóttan móti USA, øllum vesturheiminum og kristnu lívsáskoðanini. Tí tá hevur USA fest eld í stóru Mið- eystur-krúttunnuna, og hvørjar fylgjur tað kann hava, kann ongin ímynda sær. Annars sær IQ-listin hjá amerikansku forsetunum seinastu 50 árini soleiðis út: • 147 Franklin D. Roose- velt (D) • 132 Harry Truman (D) • 122 Dwight D. Eisen- hower (R) • 174 John F. Kennedy (D) • 126 Lyndon B. Johnson (D) • 155 Richard M. Nixon (R) • 121 Gerald Ford (R) • 175 James E. Carter (D) • 105 Ronald Reagan (R) • 099 George HW Bush (R) • 182 William J. Clinton (D) • 091 George W. Bush (R) George W., Óli B. og lítið sigandi orðatilfeingi Niels Midjord Í sendingini Sostatt miku- dagin í síðstu viku, har kjakast var um hvørt U.S.A. átti at leypa á Irak ella ikki, ringdi ein lurtari inn og takkaði Óla Breckmann fyri hansara støðu. Óli endaði sítt svar nakað soleiðis:”Tann, íð signar Ísrael, verður sjálvur sign- aður. Tann, íð bannar Ísrael, verður sjálvur bannaður”. Eg haldi ikki, at hetta eigur at standa ósvarað, tí hetta er ein útsøgn av tí slagnum, sum tú fært ringa sam- vitsku av, og sum fær teg at kenna teg noyddan at kopla vit og skil frá. Ísrael og Irak kunnu sam- anberast á tann hátt, at bæði londini eru samansett av fleiri ymiskum fólkabólk- um. Summir stuðla stjørn- ini í landinum, aðrir vilja hava nýggja stjørn og upp- aftur aðrir stríðast fyri sjálvstýri. Saddam Hussein bumbar sínar uppreistrar- sinnaðu teknar, og tað er forkastiligt. Ariel Sharon ger tað sama við sínar, og tað er líka so forkastiligt. Og sjálvt um Sharon er valdur á demokratiskum væli, so er tað ivasamt, um Ísrael longur kann kallast eitt demokratiskt land. Demokratiið er eyðkent av trý-býttum valdi: Lóggev- andi-, innandi- og dømandi valdinum. Tí er ein stjørn, sum likviderar sínar egnu teknar uttan rættargongd og dóm ikki demokratisk. Í flestu demokratisku grund- lógum er ein høvuðsreglan, at ognarrætturin kann ikki skúgvast til viks. Ein stjórn, sum við fríðum vilja leggur ognirnar hjá sínum egnu teknum í oyði, er ikki demokratisk. Hugsi ikki heldur, at Várharra vælsignar hetta, tí tað samsvarar ikki við tað, sum vit hava lært . Haldi eisini at tað kann skynast á fylgjunum av hesum poli- tikkinum, at hansara sign- ing ikki fylgir við. Tí haldi eg ikki at Ísraelsvinir eiga at signa hendan atburðin hjá ísraelsku stjørnini, og eg haldi, at teir gera Ísrael eina bjarnatænastu, um teir gera tað. Nakrar viðmerkingar til senndingina Sostatt mikudagin í síðstu viku C M Y K 14