hósdagur 27. februar 2003síða 12
‹ fyrra síða allar 19 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
22
Nr. 40 - 27. februar 2003
Nr. 40 - 27. februar 2003
23
VIÐMERKINGAR
Hægri útbúgvingar - eitt íkast í kjakið
Heðin Samuelsen
Malan Marnersdóttir, rekt-
ari á Fróðskaparsetrinum,
hevur drúgva grein í Sosi-
alinum 13. februar, har hon
m.a. gjølliga greiðir okkum
øllum frá um, hvat ein
akademisk útbúgving er, og
hvat ið krevst fyri at kunna
fara undir at geva akadem-
iskar útbúgvingar. Hon
byrjar við at leggja upp til,
at teir stovnar, sum fara ella
ætla sær undir at geva aka-
demiskar útbúgvingar og
Fróðskaparsetrið,
mugu
saman finna út av, hvussu
tær kunnu koma í lag, men
mælir tó longri frammi í
greinini til, at allar, sum
verða hildnar neyðugar,
verða savnaðar undir Fróð-
skaparsetrinum og vísir á,
at hetta er í samsvar við
álitið Føroyskur førleiki frá
1999 og stovningarenda-
málið 1965 við Fróðskapar-
setrinum, nevniliga at tað
skuldi verða einasti aka-
demiski lærustovnur í land-
inum.
Hon heldur, at tað er tíð
uppá at fáa eitt álvarsligt
orðaskifti um, hvørjar og
hvar tær akademisku út-
búgvingarnar skulu vera.
Tað haldi eg eisini, og loyvi
mær tí við undurtøku frá
leiðslu og fleiri av starvs-
fólkum Handilsskúlans at
gera hesar viðmerkingar til
grein hennara og at upplýsa
og hugleiða um ymisk við-
urskifti, ið koma evninum
við.
Lítil ivi er um, at hon,
innballað, leggur dent á at
ávara ímóti, at aðrir út-
búgvingarstovnar og serliga
Handilsskúlin fara í holt
við at geva akademiskar út-
búgvingar. Hon nýtir eisini
høvið til alment at geva
Handilsskúlanum
krakk
viðvíkjandi biðilsins ynski
um at Fróðskaparsetrið
veitir - sum skrivað verður í
greinini - "trygd fyri aka-
demiska stignum á handils-
skúlanum", og grundgevur
fyri hesum við fyrst at vísa
til løgtingslóg og kunngerð
fyri Fróðskaparsetrið, sum
ikki heimilar hesum, og
seinni við, at setrið ikki
kann veita trygd fyri at vís-
indaligur førleiki er á øðr-
um stovnum.
Útvarp Føroya hevði eftir
hetta samrøðu við hana um
okkurt av innihaldinum í
greinini, har Handilsskúlin
eisini fekk serliga umrøðu.
Tí ditti eg mær at halda, at
beinleiðis orsøkin til, at
Malan júst nú fer undir at
skriva um akademiskar út-
búgvingar, er, at hon er eitt
sindur ørkymlað av mál-
vísu og ítøkiligu ætlanum
Handilsskúlans um varandi
at fara undir at geva hægri
útbúgvingar eftir miðnám.
"Varandi", tí at skúlin
longu hevur havt sovorðnar
í 15 ár; HD o.a. Eg hugsi, at
hon hevur góðar grundir at
frykta, um hon ikki ynskir
Handilsskúlan o.a. skúlar at
gerast "akademiskir".
Hetta verður ikki sagt
sum ein banal hóttan frá
vrakaðum biðlasveini (eg
kenni meg av ymsum
natúrligum orsøkum raktan
av "krakkinum"). Orsøkini
fyri fryktini royni eg at
greiða frá niðanfyri. Men
áðrenn eg fari undir tað, vil
eg strika undir fyri møgu-
ligum lesarum, at greinin
hjá Maluni yvirhøvur er ein
innilig áheitan á myndug-
leikar, útbúgvingarstovnar
og onnur avvarðandi um í
tøkum tíma at taka seg
saman at fáa skil á skipan-
ini av akademiskum út-
búgvingum í Føroyum, og
at greinin væl og virðiliga
vísir á nógvar av teimum
ivaspurningum, sum støða
má verða tikin til.
Eisini kenni eg trongd til,
við tað at eg ofta er í so ber-
søgin, og - í hesum føri -
meti málið at vera týdning-
armiklari
enn
Maluna,
beinanvegin at leggja dent
á, at eg ikki á nakran hátt
ynski at vera Fróðskapar-
setrinum til ógagns, og at
eg taki fult undir við Mal-
uni í áheitanini og flestum
av áskoðanum hennara,
men at tað kortini eru øki,
har vit eru ósamd, og har
hugburðir okkara, um hvat
ið letur seg gera, eisini bera
sundur - í støðum ikki heilt
lítið.
Útbúgvingartørvur
Hugurin hjá føroyingum at
fáa sær akademiska og aðra
hægri útbúgving er stórur
og vaksandi. Útbúgvingar-
nøktanarstigið hjá stórum
parti av ungdóminum hevur
seinastu 70 árini flutt seg
frá 7 ára skúlagongd um
millumskúla-, præliminer-
og realskúlaprógv til mið-
námsprógv og verður skjótt
bachelorstig. Dømi um
hetta eru, at 330 fólk sýndu
áhuga og 130 teknaðu seg
til Master of Management
útbúgvingina hjá Robert
Gordon University, sum fer
fram sum fjarlestur við
avmarkaðari undirvísing á
Handilsskúlanum, og stóri
áhugin fyri teldustøðinga-
og HD-útbúgvingunum og
øðrum framhaldi eftir mið-
nám. Handilsskúlin hevur,
á sama hátt sum við RGU,
avtalu við handilsháskúlan
BI í Stavanger um, at teir,
umframt
annað,
hjálpa
Handilsskúlanum so líð-
andi at gerast handilshá-
skúli (vit hava ongantíð
nýtt
meirvirðisljóðandi
orðið "universitet", sum
Malan skrivar). Ímeðan
veita teir trygd fyri, at
innihaldið í útbúgvingum,
stovnarnir hava saman,
hevur sømuliga góðsku og
við hesum "akademiskt"
stig.
Ein spyr tí seg sjálvan: Er
tað ikki í veruleikanum
kákl (undanførsla), tá ið
Malan við at vísa til lóg og
kunngerð heldur upp á, at
Fróðskaparsetrið ikki kann
veita
Handilsskúlanum
somu trygd og sømdir sum
akademisku stovnarnar utt-
anlands? Er talan ikki bara
um at vísa vilja og at hava
handalag?
Vit á Handilsskúlanum
merkja stóra tørvin og
royna at finna loysnir. Tað
er ikki avgerandi fyri okk-
um, um undirvísingin fer
fram á Fróðskaparsetrinum
ella á Handilsskúlanum -
ella á RGU ella BI fyri tað.
Tað, sum um ræður í dag
fyri skúlar eins og vinnulív
er, at savna seg um tað, ein
er bestur til (kjarnuførleiki)
og festur at og at skapa net-
verk inneftir og úteftir við tí
endamáli, á liðiligan og
skilvísan hátt at veita ta
bestu undirvísing og soleið-
is, at tey lesandi alla tíðina
hava ymsar, fjølbroyttar
møguleikar
at
velja
ímillum.
Hvat vil Handilsskúlin
Avgerandi fyri Handils-
skúlan er at nøkta tørvin og
at hækka almenna undirvís-
ingar- og fráfaringarstigið í
Føroyum og heimaførleik-
an at undirvísa. Møguleik-
arnir eru at virka í sjálv-
drátti ella saman við øðr-
um, heilt ella partvís. Av tí
at Fróðskaparsetrið longu
er góðkendur hægri læru-
stovnur og kann skipa fyri
uppaftur hægri undirvísing
enn Handilsskúlin miðar
ímóti (enn) og hevur, um eg
so má siga, tikið patent
uppá at vera einasti aka-
demiski stovnurin í Føroy-
um, síggja vit her ein fyri-
myndarligan
møguleika
fyri við samstarvi og sam-
skipan at røkka hesum mál-
um og samstundis gagna
báðum stovnunum: Hand-
ilsskúlin verður lyftur upp á
hægri stig, báðir fáa størri
tilgongd og Fróðskaparsetr-
ið fær eitt breiðari fólka-
grundarlag fyri at hava
fleiri breytir og undirvís-
ing, sum veruliga er grund-
að á vísindaligt arbeiði, og
fyri sjálvari granskingini.
Vinningurin verður uppaft-
ur størri, um aðrir undirvís-
ingarstovnar og øki (ikki at
gloyma
fiskivinnuna)
verða tikin við. Eg havi tó
valt ikki at draga hesi uppí
beint nú. Við øðrum orð-
um: Vit kunnu saman skapa
eitt fullnýtsluárin (ration-
aliseringseffekt) og sam-
virkisárin (synergieffekt).
Handilsskúlin er á vakstr-
arstigi á nýggjum økjum og
búningarstigi á gomlum.
Leiðslu og fleiri lærarunum
tørvar avbjóðingar á hægri
stigi. Vinnulívið hungrar
eftir fólki við útbúgving á
miðnáms- og hægri stigi.
Alsamt fløktari, frælsari og
opnari samfelagið hevur við
sær, at virki, almennir stovn-
ar o.tíl. ikki longur bara
spyrja eftir serfrøðingum av
tí gamla slagnum (juristum,
økonomum, cand. magum
o.tíl.) men eftir serfrøði á
alskyns økjum, men sam-
stundis eftir víðfevningum
(generalistum).
Samstundis
verður
ásannað, at halda vit á við
vanabundnum, fast skipað-
um útbúgvingum (eftir
danskari fyrimynd) við
homogenum innihaldi, so
verður skipanin óliðilig, og
verður tað ov kostnaðar-
mikið at hava nóg nógv
sløg av útbúgvingum her á
landi. Í ES hava tey fyri
fleiri árum síðani fata, at so
at siga eitt og hvørt prógv á
hægri stigi er váttan um
hægri (les:akademiskan)
førleika. Mált verður í
ECTS'um, eisini um landa-
mørk. Samlaða ECTS'ið er
tað, sum prógvar útbúgv-
ingarstigið - og ikki um tú
hevur tikið tey á Fróðskap-
arsetrinum ella Handils-
(há)skúlanum.
Sjálvsagt
telur slagi av sergreining, tá
ið starvsett verður. Tí ber til
at "modulera" útbúgvingar
eftir ECTS'um og at gera
ymiskar samansetingar av
tvungnum og valfríum lær-
ugreinum og sergreinum.
Tað er hetta, sum vit eftir
mínum tykki eiga at hava
sum eina grundhugsan, tá
ið skipað verður fyri hægri
útbúgvingum enn miðnám.
Ivi Malunar
Malan heldur tað vera
ruddiligast, um Fróðskap-
arsetrið verður víðkað við
teimum deildum, sum kom-
ið verður fram til eiga at
vera. Hon nevnir m.a.
handilsfrøði
sum
eitt
víðkanarøki. Hennara ótti
fyri, at Handilsskúlin, og
fyri tað aðrir stovnar eisini,
fara at undirvísa, eitt nú til
bachelorstig, grundar hon á
sín iva um, um nóg góður
og nóg nógvur førleiki er
tøkur í Føroyum til at bjóða
út akademiskar útbúgving-
ar á øllum hesum økjum, og
hon ivast um, hvørt hesir
førleikar skulu savnast ella
spjaðast á fleiri stovnar.
Eg skilji hana væl, um
hon heldur upp á, at bert
vísindafólk í fastum starvi
eiga at veita granskingar-
grundaða undirvísing á
hægri lærustovnum, og
eingin gransking er knýtt at
nýggju
deildarevnunum,
eitt nú handilsfrøði. Men
soleiðis hugsa vit ikki.
Okkara ivi snýr seg meiri
um, hvussu ið vit fáa út-
búgvað ta ørgrynnu av væl
lærdum fólki, sum vit sam-
anlagt hava á skúlum, al-
mennum
stovnum
og
vinnulívi at gerast góðir
undirvísarar og góðir miðl-
arar av tí, sum vísindin er
komin til í einara hægri
skúlaskipan, sum er ein
blanding av lestri og van-
ligari skúlagongd, har tey
lesandi í heilt stóran mun
hava
sjálvsábyrgd
fyri
(inn)læringini.
Apropos: Eg havi ein
trupulleika við at skilja
logikkin í, at Malan krevur,
at øll akademisk undirvís-
ing eigur at vera gransking-
argrundað, og at Fróðskap-
arsetrið
nú
fer
undir
sjúkrarøktarfrøðina. Mær
vitandi verður ikki gransk-
að á hesum øki, og eg giti
mær tað, at flestu undirvís-
ararnir verða teir somu,
bara á øðrum staði og
kanska við øðrum háttalagi.
(men tað kunnu nokk
tjúkkar
bøkur
verða
skrivaðar um tað, sum eg
ikki skilji).
Eg vendi aftur til hesi
evni longri niðri.
Ávegis samanumtøka
Handilsskúlin er komin til
niðurstøðuna,
at
mest
logiska og natúrliga loysnin
man vera:
• At gera sær greitt,
hvørjar útbúgvingar tørvur
er á.
• At býta hesar útbúgv-
ingar ella partar av teimum
sundur til teir stovnar, sum
fakliga eru, ella sum kunnu
hugsast at gerast, best fyri
at taka sær av teimum.
Hetta er eisini ein identit-
etsspurningur hjá stovnun-
um og í roynd og veru at
nýta vanligt vit og skil, ser-
liga tá ið hugsað verður um
at fyriskipa, fyrisita og øko-
nomisera, men kanska ikki
at leiða.
• At seta hesar hægri út-
búgvingar saman í liðilig
fakmodul eftir ávísari skip-
an, sum ov langrøkjut er at
greiða frá her, sum, saman
við ymiskum fjølbroyttum
og liðiligum sergreiningar-
modulum, geva fyrst og
fremst bachelorprógv og
seinni høvuðsgreinaprógv
(Masterprógv) og møguliga
PhD. Eina skipan, har
lesandi eisini fáa góðskriva
ECTS frá øðrum útbúgv-
ingum, sum tey hava tikið á
hægri stigi.
• At menna lærarar og
stovnin sum heild til at
kunna taka sær av hesum. Í
hesum
sambandi
kann
verða nevnt, at Handils-
skúlin er um at fara undir
eina útbúgvingarskrá fyri 8
lærarar, so teir eftir 2-3
árum verða fullmentir at
veita undirvísing í merk-
antilum lærugreinum, eitt
nú í útbúgvingum, tey hava
á RGU og BI.
Viljin at broyta
Sum skilst, so mennast
skúli og samfelag av sær
sjálvum, t.e. líka mikið um
myndugleikarnir eru uppií
ella ikki og líka mikið, um
samskipað verður millum
stovnarnar ella ikki. Hetta
hevur nakað við innbygdan
dynamikk at gera og er, í
hvussu er á Handilsskúlan-
um, ein spurningur um at
seta sær mál, hava eina
hóskandi fyriskipan og at
hava viljan til at broyta og
laga seg eftir skiftandi sam-
felagsviðurskiftunum. Men
vit halda, og tað haldi eg, at
Malan eisini heldur, at yvir-
skipaðu myndugleikarnir
áttu at "spælt" við alla tíð-
ina, soleiðis at alt ikki veks-
ur vilt.
Vakstrartrýstið kemur frá
teimum ungu, samfelagn-
um (vinnulívinum) og inn-
anifrá, og normurin fyri
formligari endaútbúgving -
fráfaringarstigið - hjá "van-
ligum" fólki hevur nú flutt
seg upp á bachelorstig, í
hvussu er uppímóti. Hetta
er grundleggjandi veruleik-
in, sum vit mugu "fyri-
halda" okkum til.
Tí mugu allir undirvís-
ingarstovnar (støðugt) vera
fúsir at endurskoða tilveru-
grundarlag teirra og mál og
háttaløg. Tað hava flestu
lond uttan um okkum verið
noydd til. Tað er lítil dugur
í at vera nostalgisk(ur) við
t.d. at halda fast um 800 ára
gamlar siðvenjur, sum tað í
stóran mun verður gjørt á
lærda háskúlanum í Keyp-
mannahavn (eg haldi ikki,
at tað í nøkrum øðrum
landi eru so nógvir blindir
vegir, sum í donsku skúla-
skipanini). Og heldur ikki -
eisini til dømis - at halda
fast um patentið uppá hug-
takið "akademiskur". "Um
autonomiur bert verður ein
rættur og ikki ein skylda,
hevur hann lyndi til at
gerast verjumekanisma: Tit
- umheimurin - mugu ikki
halda nakað um okkum, tí
tað skulu vit nokk sjálvi",
minnist meg onkran at hava
sagt. Eingin stovnur hevur
virði í sær sjálvum, men
bara tí at hann skapar virði.
Hugtøkini akadem-
iskur og gransking
Malan sigur í greinini, at
akademiskar útbúgvingar
eru eyðkendar við, at undir-
vísingin er grundað á
gransking.
Ein
logisk
niðurstøða av hesum er:
Handilsskúlin hevur onga
gransking, ergo er Handils-
skúlin ikki akademiskur
(undirskilt: og hevur tí ikki
natúrligan rætt til at fáast
við hægri lestur).
Er danska fremmanda-
orðabók mín eftirfarandi,
so merkir orðið "akademik-
er" einstaklingur, sum lesur
ella hevur lisið á universit-
eti ella hægri lærustovni.
Onkustaðni merkir tað tó at
vera limur í einum aka-
demii.
Um "akademisk diskus-
sion" sigur fremmanda-
orðabókin
"diskussion,
uden praktisk betydning".
Nú argi eg, men tað er
ikki fyri blindan at bera, at
eftir flestra manna meining
er "akademiskur" orð, sum
meiri hevur prýðivirði enn
handligt virði. Og tað eru
ikki bara av undirluta-
kenslu, at tey siga so.
Veruleikin eftir mínum
tykki er hann, at øll hægri
útbúgving pr.definitión er
hægri útbúgving, t.e. út-
búgving við størri krøvum
og við m.a. hægri abstrakti-
ónskrøvum enn útbúgving-
arstigið
frammanundan
(miðnámsúbúgvingin). So
kanst tú nevna hana aka-
demiska ella lata verða.
Men Malan knýtir hægri
undirvísing at akademiska
hugtakinum og gransking
og greiðir okkum frá, at tey,
sum undirvísa og hava
ábyrgdina av fakunum, eru
virknir granskarar og hava
royndir
við
gransking.
"Førleiki at granska kann
ikki veitast og gevast við
fulltrú so at siga" leggur
hon so elegant afturat, sip-
andi til krakkin, hon gevur
Handilsskúlanum.
Nú er tað bara so, at
Handilsskúlin bara óalment
hevur biðið hana, sum
umboð fyri Fróðskaparsetr-
ið, um at stuðla Handils-
skúlanum í strembanunum
eftir at gerast handilshá-
skúli sum frá líður við at
hava eftirlit við góðskustig-
inum fyribils, til skúlin fær
góðkenning sum slíkur.
Hildið varð, sum áður
nevnt, at tá ið hægri læru-
stovnar uttanlands kunnu
veita hesa trygd, so átti
Fróðskaparsetrið eisini at
kunna gera tað. Noktandi
svar er ikki vanlukka fyri
Handilsskúlan. Men tað
noyðir hann at halda seg til
stovnar uttanlands og er
spell fyri heildarráðlegg-
ingina av føroysku undir-
vísingarskipanini og glatan
av møguleikunum at sam-
skipa týdningamiklar partar
av skúlavondini og møgu-
leikum fyri sparingum, tá
ið samanum kemur.
Førleiki at granska kann
ikki gevast við fulltrú, tað
er vist og satt, men tað er
málinum óviðkomandi.
Vit kunnu skjótt verða
samd um, at viðkomandi
gransking hevur alstóran
týdning fyri eitt og hvørt
land, og flest øll munu
halda, at granskingin í stór-
an mun eigur at vera knýtt
at Fróðskaparsetrinum.
Men at knýta kravið um
gransking so tætt at und-
vísing, sum Malan og nógv
onnur, sum hava við lærdar
skúlar at gera, haldi eg vera
burturvið. Veruleikin er
eftir mínum tykki, at vit øll
grunda okkara undirvísing
á eitt ella annað slag av
gransking hjá øðrum og
viðhvørt eisini meira ella
minni hjá okkum sjálvum.
Tað kann vera áhugavert at
hava lærara, sum er gransk-
ari, men hann er eingin
treyt ella trygd fyri dygdini
í øllum tí, ein skal seta teg
inn í, og ikki altíð er vitan
hennara ella hansara við-
komandi og nyttug fyri tann
lesandi.
At tann lesandi fær meiri
burturúr, um hann ella hon
lesur í einum granskingar-
umhvørvi, er sannleiki við
modifikatiónum. Gransk-
ingarumhvørvið er neyðugt
hjá teimum, sum vilja
røkka hástigi, og sjálvi
skulu granska, og minni
neyðugt hjá vanligum "aka-
demikarum". Men tað er
týdningarmikið, at lesandi
lesa í einum "lærandi um-
hvørvi". Gransking nýtist
heldur ikki í 2003 at vera
staðbundin. Internetið er
uppfunnið, og tað verður
dúgliga brúkt. Ikki merkti
eg nógv beinleiðis til
gransking, tá ið eg gekk á
universiteti og øðrum lærd-
um skúla, men sjálvsagt lá
hon aftanfyri nógvum av tí,
sum lisið varð. Og ikki
vóru granskararnir altíð teir
bestu at læra frá sær.
Vit hvørki kunnu ella
eiga at verða granskarar øll
somul. Tað er bæði ov dýrt
og ov órationelt. Og kritt-
iskur hugburður og vísinda-
ligt háttalag kunnu lærast,
so tey gera optimala dag-
liga og samfelagsliga nyttu,
uttan at einum nýtist at
granska sjálv(ur). Á hand-
ilsháskúlum og universitet-
um hava tey hesi evni sum
vanliga lærugrein. Har eg
var, æt tað filosofikum og
logik og metodelære fyri at
venda aftur til nostalgiina.
Fróðskaparsetrið tykist
eisini at verða í tvídrátti við
seg sjálvt um, hvussu
nógva tíð undirvísingin eig-
ur at taka frá granskingini,
sjálvt um Malan leggur
dent á, at undirvísing er
stimbrandi fyri gransk-
ingina.
------------
Frammanfyri eri eg kanska
farin í so nógv eftir "mann-
inum enn bóltinum", nú
talan er um at fáa samstarv
í lag í einum týdningar-
miklum máli. Men tað er tí,
at grein Malunar eftir øll-
um at døma millum manna
- eisini av fólki uttanfyri
Handilsskúlanum - verður
fatað sum ein niðurgerð av
Handilsskúlanum. Tað hev-
ur hann, hóast lýti eru, ikki
uppiborið.
Hann
man
kortini fara at røkka sínum
málum, við ella uttan stuðli
frá sínum nærmastu. Eg
haldi eisini, at Malan átti at
verið komin við fleiri upp-
byggjandi hugskotum og
uppskotum. Spell er, um
haldan fast um formligar
reglur og tvørrandi hugur at
broyta og laga seg eftir um-
støðunum skulu forða fyri
samskipingarmøguleikum,
sum smá lond hava lættari
við at kunna úrnýta - og
eiga at úrnýta.
Hvat er nú til ráðs at
taka?
Um avvarðandi liðir í
føroysku skúlaskipanini
• ásanna, at ynskiligt er at
hækka almenna útbúgving-
arstigið til bachelorstig hjá
nógv fleiri ungdómum enn
nú
• ynskja, at stórur partur av
hesi útbúgving fer fram í
Føroyum við teirri avleið-
ing, at útveganargrundar-
lagið fyri evnum til høv-
uðsgreinalestur, gransking
o.t. veksur og breiðkast,
men samstundis eru áhug-
aðir í, at samstarvað verður
við lærdar stovnar uttan-
lands, har vit ikki røkka til
• áseta, at vanliga (prinsi-
piella) útbúgvingin hjá
teimum, sum skulu undir-
vísa á einari bachelorút-
búgving, er prógv frá lærd-
um háskúla og prógv fyri
undirvísingarførleika
• eru fúsir at broyta og gera
neyðugu íløgurnar
er tíðin búgvin til - kanska
eftir stutt alment orðaskifti
- at seta eina "breiða"
nevnd at koma við ítøkilig-
um uppskoti(um).
Sum eg síggi tað nú, eru
tveir ytri kostir at velja
ímillum
(millumloysnir
kunnu tó hugsast):
• Antin at lata miðnáms-
skúlarnar leingja um ella at
leggja stig og deildir afturat
teirra verandi útbúgvingum
og virka í sjálvdrátti, t.e. at
formalisera verandi ar-
beiðslag.
• Ella at samskipa alla
hægri útbúgving eftir mið-
nám við Fróðskaparsetrin-
um sum samskipara (para-
plyorganisatión) og part-
vísan veitara av bachelor-
útbúgvingum umframt av
upp aftur hægri útbúgving-
um og við hinum skúlunum
sum veitarum av teimum
sløgum av útbúgvingum,
sum teir verða mettir at
vera betri hóskaðir til,
nevniliga á økjum, sum teir
eru festir at, eitt nú í
vinnulívinum.
Eg halli til seinnu loysn-
ina. M.a. tí at hon ger tað
lættari at virka út eftir, og tí
at hon stuðlar upp undir
depilsloysnina, t.e. at ein
vitanarmiðstøð verður bygd
uppi í Marknagili, sum
bæði fevnir um byggiætlan-
irnar hjá Fróðskaparsetrin-
um, tær hjá trimum mið-
námsskúlum og fegnast
fleiri øki afturat. Eg havi tó
eina kenslu av, at trupult
verður at fáa skjóta undir-
tøku fyri hesari idealloysn-
ini. Fleiri starvsfelagar, em-
bætisfólk og politikarar,
sum eg havi tosað við ella
hoyrt tosað um hesi viður-
skifti halda, at bygnaðurin
og fyriskipanarlagið sum
heild og serliga á Fróðskap-
arsetrinum eru ov stirvin
til, at fyrisitið kann verða
munadygt. Eyðsæð er undir
øllum umstøðum, at hend-
an loysnin krevur fyriskip-
anarligar, fyrisitingarligar
og stjórnarligar broytingar,
sum m.a. geva "hinum
stovnununum" rættindi at
ávirka og í hvussu er at vera
við til at taka avgerðir á
økjum,
sum
stovnarnir
menna í felag. Sum dømi
kann nevnast, at vit á Hand-
ilsskúlanum ikki undraðust
sørt á, at hann ikki fekk
boðið at vera uppií, tá ið
Fróðskaparsetrið bygdi víð-
ari á teldufrøðingaútbúgv-
ing Handilsskúlans, ikki
minst tí at eitt setursumboð
var við til at menna TSÚ,
og at eitt umboð hevði sess
í (eftirlits)nevndini.
Farið kann vera undir at
samskipa áðrenn bygt verð-
ur. Til ber eisini at gera
fyribilsloysnir, eitt nú at
gera sáttmála, ið verður
góðkendur
av
sitandi
m e n t a m á l a r á ð h a r r a ,
millum Fróðskapasetrið og
Handilsskúlan um sam-
starv; kanska til fyrimyndar
fyri aðrar stovnar.
Undir øllum umstøðum
er tað neyðugt, at menta-
málaráðharrin ger reglur,
sum veruliga lata upp fyri
at almenna útbúgvingar-
stigið hækkar.
Viljin at broyta og handa-
lag dríva verkið. Ósemja
kann gerast styrki. Takk
fyri, Malan, at tú legði fyri
og hugkveikti.
Framhald á síðu 23
Framhald av síðu 22
C
M
Y
K
23
22