leygardagur 15. januar 2000síða 5

9 tíðindablaðið sosialurin Nr. 10 - 15. januar 2000 8 tíðindablaðið sosialurin Nr. 10 - 15. januar 2000 Vísandi til tíðindir í fjøl- miðlunum í gjár og í dag um ætlaðar broytingar og harav uppsagnir á Lands- sjúkrahúsinum, fer felagið at gera vart við, at vit als ikki kunnu góðtaka hesa framferð, sum beinleiðis er í stríð við § 2 í sáttmála okkara við Fíggjarmála- stýrið, við tað at hvørki álitisfólk ella starvsfólk hava fingið boð og innlit í hetta í góðari tíð og heldur ikki hava verið við ráðleggingini og tilrætta- leggingini av arbeiðinum. Tað bæði undrar og ikki minni órógvar okkum, at al- mennar stovnsleiðslur fram- vegis halda áfram at ganga uttan um sáttmálaásetingar og soleiðis skapa óneyðugt stríð á arbeiðsplássum. Biðið verður um, at ongi stig verða tikin til nakra broyting ella uppsøgn og at tað arbeiði, sum er farið í gongd verður steðgað, og ikki byrjar fyrrenn áseting- arnar í § 2 í sáttmálanum eru uppfyltar. Vinarliga f.v. Gunnleivur Dalsgarð, formaður Góðtaka ikki framferðina Landsstýrið ørkyml- ar leiðslurnar Kristian Magnussen heldur ikki, at tað ber til hjá leiðslum á almennum stovnum at stýra, tá landsstýrið fyrst gevur ov lága játtan, men síðani traðkar til og útsetir trupulleikan JOHN JOHANNESSEN – Mannagongdin hjá lands- stýrinum viðvíkjandi sjúk- rahúsmálinum kann als ikki góðtakast. Kristian Magnussen held- ur tað vera heilt burturvið, at landsstýrið virðir leiðsl- urnar á almennum stovnum so lítið, at tá leiðararnir taka avleiðingarnar av lágu játt- anunum og velja tungu byrðuna at seta navn á upp- sagnir, kemur landsstýrið brádliga og útsetir trupul- leikan, tí hann er vorðin ein politiskur trupulleiki. Ov lágar játtanir – Størsti trupulleikin í mál- inum um Landssjúkrahúsið er, sum vit øll vita, at tað fær alt ov lítla játtan. Hetta er í veruleikanum nakað, ið er galdandi fyri allar teir tænastustovnar, vit skatt- gjaldarar hava krav uppá. Kristian Magnussen vísir á, at vit gjalda høgan skatt fyri at hava eitt gott skúla- verk, gott heilsuverk og gott almannaverk. Men mynd- ugleikarnir ynskja sambært Kristiani Magnussen ikki at játta nóg nógv av skattapen- inginum til hesar tænastur, og tí er skilið sum tað er. – Hetta er alt annað enn rætt, tá vit hava eitt stórt yvirskot á fíggjarlógini. Hava vit ikki í dag ráð til at dagføra sjúkrahúsini og veita eina betri sjúkrarøkt, fáa vit tað aldri, sigur javn- aðartingmaðurin og vísir á, at trupulleikin við ov lítlari játtan innnan sjúkrahús- verkið ikki bert er galdandi fyri Landssjúkrahúsið, men eisini fyri Suðuroyar Sjúk- rahús. Virða ikki leiðslurnar Kristian Magnussen heldur tað vera mannminkandi, at seta leiðslurnar á sjúkrahús- unum í ta støðu, at tær á hvørjum ári skulu seta nøvn á uppsagnir, sum kanska ikki verða framdar hóast alt. – Leiðslurnar royna alt tær kunnu at fáa tað at bera til at reka sjúkrahúsini innan fíggjarkarmarnar, men tá tær síggja, at tað ikki ber til, mugu tær seta seg við uppsagnarlistanum. – Tað stendur uttan iva nógv á deildarleiðarunum, ið noyðast at seta seg niður og seta nøvn á eitt ávíst tal av uppsagnum. Men uppaft- ur verri er tað, tá myndug- leikarnir brádliga síggja politiska trupulleikan, blanda seg uppí og útseta uppsagnirnar. Slík manna- gongd kann ikki góðtakast. Tað ber ikki til bara at skumpa trupulleikarnar fram, sigur Kristian Magn- ussen. Kristian Magnussen heldur mynduleikarnar vanvirða leiðslurnar á almennum stovnum Mynd: Álvur Haraldsen -Góðir brúktir frá REYNI SERVICE REYNI SERVICE Opið: Mán.-frí. 8.00-17.00 TOYOTA CAMRY 2,2 GL AUT. Skrás.:13-07-95 Km.: 76.000 Prísur: 158.600,- Garanti* TOYOTA CARINA 1,6 GL Skrás.: 01-11-89 Km.: 154.000 Prísur: 49.600,- FORD FIESTA 1,8 DIESEL Skrás.: 30-01-96 Km.: 47.000 Prísur: 79.600,- Garanti* HONDA CIVIC 1,5 H/B Skrás.: 01-08-98 Km.: 26.000 Prísur: 119.600,- Garanti* FORD FIESTA 1,3 Skrás.: 16-12-97 Km.: 19.000 Prísur: 79.600,- Garanti* NISSAN MAXIMA 3,0 AUT. GEAR Skrás.: 15-12-87 Km.: 135.000 Prísur: 69.600,- TOYOTA CAMRY 2,2 XL Skrás.: 21-12-91 Km.: 80.000 Prísur: 98.600,- TOYOTA COROLLA 1,3 L/B TERRA Skrás.: 27-02-98 Km.: 30.000 Prísur: 120.600,- TOYOTA COROLLA 1,3 SEDAN Skrás.: 12-02-96 Km.: 16.000 Prísur: 97.600,- Garanti* TOYOTA CARINA E 1,6 AUT. GEAR Skrás.: 24-06-92 Km.: 72.000 Prísur: 89.600,- Garanti* Vegurin Langi -188 Hoyvík - Tel. 313040 SERTILBOÐ KIA CLARUS 1,8 SEDAN Skrás.: 16.04.98 Km.: 13.000 Prísur: 98.600,- Garanti* * Brúktir bilar yvir 75.000 kr. verða seldir við BRÚKTBILAVÁTTAN ** TOYOTA bilar hava 3 ára garanti frá fyrstu skrás. dato Sosialurin - 311820 Sýnaður 15-10-98 Sýnaður 14-10-98 Sýnaður 01-12.99 -í besta standi !! – Vit gera mismun – Vit fáa ikki fatur á almennum stovn- um, tá teir ikki fylgja okkara boðum, og tað ger arbeiðið mikið óhugaligt, sigur Eli Davidsen, stjóri á Arbeiðs- eftirlitinum. Lógin stovnurin arbeiðir eftir ger mun á privatum og almenn- um fyritøkum SVEINUR TRÓNDARSON – Vit fáa tíverri ikki gjørt tað øðrvísið, tí arbeiðara- verndarlógin er gjørd so- leiðis, at munur er á tá talan er um eina almenna fyritøku og tá talan er um eina almenna fyritøku. Orðini eigur Eli Dav- idsen, stjóri á Arbeiðseft- irlitinum, og evni vit tosa um er arbeiðarverndar- lógin. Støðan er nevniliga tann, at Arbeiðseftirlitið hevur skyldu til, at kann- að, um arbeiðsviðurskift- ini eru, sum tey skulu vera. Hetta gera teir á so at siga øllum arbeiðs- plássum, og tað hendir seg meiri enn so, at teir hava okkurt at finnast at. Í slíkum førum fær arbeiðsgevarin eitt skot- brá, at rætta »brekið«, men fer hann út um freist- ina verður málið sent fút- anum. Og tað er her munurin millum tær privatu og tær almennu »fyritøkurnar« kemur í. Tí er talan um ein alm- ennan stovn, ber nevni- liga ikki til at plasera á- byrgd. Hetta er nevniliga nið- urstøðan av nøkrum mál- um, sum Arbeiðseftirlitið hevur sent fútanum. Í svarið sínum til Ar- beiðseftirlitið sigur fútin, at lógin um arbeiðara- vernd ikki heimilar at áleggja tí almenna revsi- ábyrgd, og tí sendur hann eftirlitinum málini aftur. Óarbeiðsligt Eli Davidsen, stjóri á arb- eiðseftirlitinum sigur við Sosialin, at tað er sera óhugaligt at arbeiða undir slíkum umstøðum. – Fyri so vítt kann tað gera tað sama, um vit velja at »fara eftir« einum almennum arbeiðsgevara, tí velur hann at lata vera við at gera eftir okkara boðum, so hendir einki meir, sigur Eli Davidsen. Hann vísir á, at tað er beint øvugt, tá talan er um ein privatan arbeiðsgev- ara, tí hann kann fáa bøt- ur, samsvarandi lógini um arbeiðaravernd, men tað kann tann almenni arb- eiðsgevarin ikki. – Trupulleikin er, at tað stendur einki í lógini um arbeiðaravernd hvør alm- enni arbeiðsgevarin er og tí ber ikki til at siga, hvør tað er, sum hevur ábyrgd- ina, sigur Eli Davidsen. Hann vísir eisini á, at var nýggja lógin um ar- beiðsumvørvi sett í gildi, so vóru hesi viðurskiftini fingin upp á pláss. – Tað lógaruppskotið er visst borið í tingið tríggj- ar ferðir, men tað er eisini borið útaftur tríggjar ferð- ir, uttan at nakað er hent, sigur Eli. Óheppin støða Sum tað skilst, so er støð- an hjá arbeiðseftirlitinum ikki serliga heppin. Mun- ur verður gjørdur á al- mennum og privatum ar- beiðsgevarum, og tað er í grundini ótolandi. Og hetta er heldur ikki nakað sjáldsamt fyri- brigdið, tí í fjør hevði eft- irlitið fimm mál, sum stovnurin fekk sendandi aftur frá fútanum við tí stemplinum, at hann ikki kundi ábyrgda ein al- mennan stovn. – Tí gerst hugurin at fara at kanna almennar stovarn alsamt minni, sig- ur Eli Davidsen og vísir á, at tað ikki kann vera endamálið, at ein almenn- ur stovnur kann snúgva sær undan krøvum, sum privat virkir skulu liva eftir. Av Fútaskrivstovuni váttar Jens Severinsen, virkandi fúti, støðuna. – Tað er rætt, at vit einki fáa gjørt. Í Danmark var mann varugur við støðuna og broytti soleið- is, at tað nú ber til at plas- era ábyrgd hjá antin stati ella kommunu, men henda broyting er ikki gjørd í Føroyum. Soleiðis sæð fáa vit heldur ikki gjørt nakað fyrr enn pol- itikkararnir broyta lógina, og um teir vilja gera tað vita vit ikki, sigur Sev- erinsen. DÁNJAL HØJGAARD Almennir stovnar eru meira ella minni friðaðir móti lóg- ini, tá tað kemur skarpsker- ingar. Lógin um arbeiðara- vernd, sum Arbeiðseftirlitið er sett at umsita, er eitt ítøki- ligt dømi. Arbeiðseftirlitið noyðist við jøvnum millumbili, at melda almennar stovnar til politiið, tí at teir ikki halda lógina um arbeiðaravernd. Men Arbeiðseftirlitið fær málini aftur í høvdið, við teirri grundgeving, at fútin einki fær gjørt, tí at tað ikki ber til at staðfesta juridisku ábyrgdina. Fleiri lógir Men lógin um arbeiðara- Almennir stovnar sleppa undan lógini Fútin stendur hjálparleysur yvirfyri almennum stovnum, sum bróta lógina. Orsøkin er, at tað er mestsum vónleyst at staðfesta juridisku ábyrgdina fyri lógarbrotinum vernd er einki eindømi. Tað tykist at vera ein gen- erellur trupulleiki, at fútin í mongum førum ikki fær nortið við almennu stovn- arnar, tá tað kemur til stykk- is. – Tað er ein ørgrynna av lógum, har tað sama ger seg galdandi, sigur Jens Sever- insen, virkandi fúti. Hóast hann ikki kennir nakað fordømi frá øðrum stovnum, so heldur Jens Severinsen at trupulleikin hjá Arbeiðseftirlitinum sakt- ans eisini kann koma uppá tal hjá øðrum eftirlits- stovnum - t.d. Brunaumsjón Landsins og Heilsufrøðiligu Starvsstovuni. – Hetta vil gera seg gald- andi fyri allar lógir, sum áleggja stovnum nakrar skyldur, sum teir eiga at halda á jøvnum føti við privat arbeiðspláss. Men tí- betur hava ikki verið so nógv mál, burtursæð frá teimum, sum snúgva seg um lógina um arbeiðara- verndar, sigur Severinsen. Staðfesting vantar Sambært virkandi fúta er trupulleikin í tveimum. Fyri tað fyrsta eru ongar ásetingar í føroysku revsi- lógini, sum greitt tilskila hvørjum fútin skal fara eftir, um ein almennur stovnur brýtur lógina. Danska revsilógin varð broytt fyri nøkrum árum síðani, og í henni er jurid- iska ábyrgdin greitt staðfest. Men hendan broyting er ongantíð komin í gildi í Før- oyum. Harumframt vænta tær einstøku lógirnar í mongum førum eina greiða áseting um hvør ið stendur juridiskt til svars á almennu stovn- unum. – Hetta manglar í báðum førum í Føroyum, sigur virkandi fútin. – Í Danmark hevur mann tikið avleiðingarnar av, at tað ikki hevur borið til at revsa kommunur og stats- stovnar, sigur hann. Í brævi 14. august 1997 til Arbeiðseftirlitið vísir fútin á trupulleikan við jurid- isku ábyrgdini á almenn- um stovnum. Hetta hevur hann gjørt fleiri ferðir Lógin er í mongum førum ónýtilig, tí hon staðfestir ikki juridisku ábyrgdina á almennum stovnum ... Mynd: Jens Kristian Vang