leygardagur 1. mars 2003síða 4

6 Nr. 42 - 1. mars 2003 Nr. 42 - 1. mars 2003 7 Lærarafelagið vil ikki góðtaka, at fólkaskúlin verður lagdur undir kommunurnar at umsita FÓLKASKÚLIN Áki Bertholdsen Lærarafelagið góðtekur framvegis ikki, at fólka- skúlin verður lagdur undir kommunurnar at umsita. Og felagið fer at gera alt, sum tað kann, fyri at forða fyri hesum. Elsa Birgitta P. Petersen, formaður í Føroya Lærara- felag, er enn sum áður púra avgjørd í síni meining um, hvør skal umsita fólkaskúl- an í Føroyum. Men hon heldur, at tað skal vera undarligt, at landsstýrisfólk úr sama flokki skulu hava so mót- stríðandi fráboðanir í ein- um so álvarsligum máli. – Herfyri vissaði Annlis Bjarkhamar um, at tað var ongin ætlan um at leggja skúlan undir kommunurnar. Men nú sigur Høgni Hoy- dal tað beint øvugta. – Har er ov langt ímillum áskoðanirnir til at vit kunnu hava álit á myndugleikun- um, sigur Elsa Birgitta Petersen. Kommunurnar forrokna seg Hon heldur fast við, at tað má ikki henda, at skúlarnir verða lagdir undir komm- unurnar. Hon sigur, at kommun- urnar vænta kanska, at fáa ein stóran pengaposa við, tá ið tær fáa skúlarnar at umsita. – Men royndirnar úr okk- ara grannalondum vísa, at tær fáa ikki tær upphædd- irnar, tær hava roknað við og at skúlin bara versnar og versnar, tá ið hann verður lagdur undir kommunurnar. – Tað er kanska ikki kommunurnar, sum hava skyldina, men tað vísir seg, at játtanirnar bara minka og minka. Samstundis hevur norska lærarafelagið fyri kortum verið í verkfalli, tí at tað góðtekur ikki, at tað skal samráðast við kommunurn- ar um lønir. Hon sigur, at verður skúl- in lagdur undir kommun- urnar at umsita, verður tað í ein ávísan mun hugburður- in hjá kommunustýris- limunum, sum ger av, hvørjar sømdir, skúlin fær. – Tað er eisini stórur vandi fyri, at umisitingin av skúlanum verður tengdur at fíggjarligu støðuni hjá hvørjari einstakari komm- unu. Fer tað at tátta í fíggj- arliga hjá eini kommunu, vita vit at royndum, at skúl- in og almannaverkið eru teir stovnarnir, sum verða teir fyrstu at merkja spari- knívin. Tað kemur eisini fyri, at lærarar fáa ikki tilfar til keyps, tí kommunur eru so ringir gjaldarar og tað er eisini stórur munur á, hvussu skúlabygningar verða røktir. Tað er somuleiðis rætti- liga stórur munur á, hvussu skúlarnir í teimum ymsu bygdunum eru fyri. Yvir- høvur raðfesta kommunur skúlarnar høgt, men tað eru sanniliga eisini undantøk. – Alt hetta hendir, hóast skúlin er undir miðfyrisit- ingini, sum krevur eitt minstamark av skúlunum. Elsa Birgitta Petersen sigur, at eitt er at umsiting skal verða so nær brúkarun- um sum gjørligt. – Men hetta er at fara borgarunum ov nær og fyri at tryggja eina javntgóða undirvísing í øllum skúlum, er tað alneyðugt, at skúlin verður umsitin av miðfyri- sitingini. Elsa Birgitta P. Petersen sigur, at tí hevur tað av størsta týdningi, at umsit- ingin av skúlanum verður verandi undir undir mið- fyrisitingini. – Annars verður vandin alt ov stórur fyri, at skúl- arnir og tilboðini til næm- ingarnar verða ymisk, alt eftir, hvønn hugburð hvør einstøk kommuna, hevur. Formaðurin í Lærarafel- agnum sigur, at eitt enda- mál er at koma nærri brúk- arunum, men Føroyar eru so lítið land at tað er óneyð- ugt at koma nærri brúkar- anum í hesum føri. Hon veit ikki, hvat fer at henda, men felagið fer at gera tað, sum kann gerast fyri at forða fyri hesi ætlan- ini og hon utihýsir heldur ikki, at tað kann koma upp á tal at seta tiltøk í verk. Landsstýrið arbeiðir við eini ætlan um at leggja fólkaskúlan undir Kommunurnar at umsita FÓLKASKÚLIN Áki Bertholdsen Landsstýrið arbeiðir fram- vegis við eini ætlan um at leggja fólkaskúlan undir kommunurnar at umsita og reka. Hetta upplýsti landsstýr- ismaðurin í kommunumál- um, Høgni Hoydal, fyri stýrinum í Kommunusam- skipan Føroya í síðstu viku. Kommunusamskipanin hevði biðið hann koma á fund at greiða frá, hvørjar ætlanir Landsstýrið í hevur á hesum øki. Kommumusamskipanin tók hetta stigið eftir at Ann- lis Bjarkhamar herfyri kunngjørdi í Sosialinum, at Landsstýrið ongar ætlanir hevur um at lata kommun- urnar yvirtaka fólkaskúlan. Hetta gjørdi landsstýris- kvinnan greitt í einum svari til forkvinnuna í Føroya Lærarafelag, sum beint frammanundan hevði sagt í Sosialinum, at Lærarafel- agið fór at berjast ímóti eini slíkari ætlan við hond og fót. Vilja hava greiði á Jógvan Krosslá, formaður í Kommunusamskipanini, sigur, at ætlanin var tí at fáa greiði á, hvat Landsstýrið ætlaði tí í einum áliti, har ábyrgdarbýtið ímillum land og kommunur verður við- gjørt, stendur, at kommun- urnar skulu eisini umsita skúlan, eins og eldraøkið, barnaansing o.a. – Men nú Annlis Bjark- hamar sigur tað beint øvugta, vildu vit hava greiði á málinum, so at kommunurnar ikki brúktu kreftir uppá at fyrireika seg til mál, sum kanska ikki blivu sett í gildi kortini. Men Høgni Hoydal viss- aði um, at arbeitt verður víðari eftir teimum ætlan- um, sum eru lagdar. Men nær fólkaskúlin verður lagdur undir komm- unurnar, visti hann ikki. Ætlanin er fyrst at síggja, hvussu væl tað hepnast hjá kommununum at umsita og reka eldraøkið, sum tær fáa ábyrgdina av 1. januar. Í hesum sambandi segði landsstýrismaðurin, at ætl- anin er at seta ein politiskan bólk at fylgja við hesum ar- beiðnum. Í bólkinum skulu sita landsstýrismenninar í fíggjarmálum, trivnaðar- málum og kommunumál- um, umframt formenninir í Kommunusamskipan Før- oya og Føroya Kommunu- felag mynda henda bólkin. Jógvan Krosslá legur dent á, at tað er landsstýrið, sum vil hava skúlarnar undir Kommunurnar at um- sita og at reka kommun- urnar tí mugu fyrireika seg til tað. Ì hesum liggur at komm- unurnar skulu umsita allan skúlan og at tað hereftir skal vera Kommunuala Ar- beiðsgevarafelagið, sum skal samráðast um lærara- lønirnar, men at tað verður eftir yvirskipaðum reglum og eftirlitið frá Landsstýr- inum, so at skúlin verður eins um alt landið. Skúlin er nóg nær borgaranum sum er –Kanska halda kommunur at fáa tær skúlan at umsita, fáa tær eisini ein stóran pengaposa við. Men royndir aðrastaðni vísa, at tær haav forroknað seg og avleiðingin er, at skúlin verður verri og verri, sigur Elsa Birgitta Petersen Landsstýrið ætlar at kollvelta fólkaskúlan Tað er framvegis ætlanin hjá Landsstýrinum, at fólkaskúlin skal leggjast undir kommunurnar at umsita og reka, hevur Høgni Hoydal upplýst fyri Kommunusamskipan Føroya Stórt føstulávintstiltak í Mentanarhúsinum Lagt verður fyri í dag við barna-og grýlu- tiltaki, har Angela og Hannibal verða við. Kalt borð verður kl. 20, og seinni í kvøld verður 60-ára dansur. Í morgin verður vísu- konsert við Stanley Samuelsen og Hanusi G. Johansen TILTØK Vilmund Jacobsen Í dag og í morgin verður Mentanarhúsið í Fuglafirði karmur um fleiri tiltøk, bæði fyri børn og vaksin. Klokkan 16 í dag fara kendu andlitini, Angela og klovnurin, Hannibal, at undirhalda, og børn fara at lata seg í sum grílur. Tær tríggjar vakrastu grílurnar fáa virðisløn, sum er ein kassi av sodavatn í part frá Faxe, sum Poul Michelsen umboðar. Børnini fáa føstulávints- bollar og sodavatn og tey vaksnu, sum eru við børn- unum, fáa ein kaffimunn. Samson Nesá sigur, at hetta er eitt barnatiltak, har tey vaksnu eru vælkomin at verða saman við børn- unum. Kalt borð og dansur Frá klokkan 20-23 í kvøld verður stórt, kalt borð í Mentanarhúsinum við dinner-tónleiki á klaveri. Kalda borðið kostar 195 krónur, og Samson Nesá sigur, at fleiri pláss eru eftir. - Best er at bíleggja sær pláss, sigur hann. Eftir kalda borðið verður 60-ára dansur til kl. 03.45 við gomlu bólkunum, Silly Boys úr Fuglafirði og Thunderbirds úr Vest- manna. Dansurin kostar 130 krónur, og atgongumerki kunnu keypast í forsølu. Samson sigur, at pláss er fyri 660 fólkum til dansin. Vísukonsert Í morgin, sunnudagin kl. 19.30, verður vísukonsert í Mentanarhúsinum við Stanley Samuelsen, sum er sangari í Silly Boys og Hanusi G. Johansen. Samson Nesá sigur, at konsertin væntandi varar einar tveir tímar og at- gongumerki, sum kosta 100 krónur, kunnu keypast við dyrnar. Myndin er av Silly Boys undir venjing í Mentanar- húsinum hóskvøldið. Hin bólkurin, sum fer at spæla til dansin í kvøld, er Thunderbirds. Í morgin fara Stanley Samu- elsen (mynd) og Hanus G. Johansen at hava vísukonsert í Mentanarhúsinum. Matvørudeildin hjá Heilsufrøðiligu Starvsstovuni fer nú at kanna, um hagreið- ingin av útróðrarfiski fer fram sambært kunngerð, ið er ásett av Føroya Landsstýri og byggir á krøv hjá ES ÚTRÓÐRARFISKUR Vilmund Jacobsen Eftirlitið við hagreiðingini av útróðrarfiski skal nú styrkjast. Hetta hevur Heilsufrøði- liga Starvsstovan hevur gjørt av. - Matvørudeildin hjá okk- um fer komandi tíðina at kanna, um hagreiðingin av útróðrarfiski er í samsvari við galdandi reglur. Eitt av krøvunum er, at útróðr- arfiskur verður niðurkøldur umborð á bátinum - so hvørt, sigur Starvsstovan. Víst verður á, at krøvini eru ásett av Føroya lands- stýri í kunngerð og hava verið galdandi í mong ár. - Hetta varð gjørt við heimild í løgtingslóg nr. 46 frá 21. juni 1985. Kunn- gerðin byggir beinleiðis á ES-direktiv 92/48. Bundið seg Heilsufrøðiliga Starvsstov- an sigur, at Føroyar sam- bært avtalum við ES hava bundið seg til at fylgja hesum ásetingum. - Vit eru tann almenni myndugleikin, sum í hesum sambandi skal veita keyp- aralondunum trygd fyri, at reglurnar verða fylgdar. ES reglurnar staðfesta, at fiskur skal kølast niður móti markinum, har ísur smeltar. - Vit fara bert í fyrstu at- løgu krevja, at allur útróð- arfiskur verður køldur nið- urum 4º C umborð, sigur Heilsufrøðiliga Starvsstov- an. Betur nú Mett verður, at møguleikin fyri einum munadyggum eftirliti nú er nógv betri enn áður, tí nú kunnu bert løg- gildaðar landingarmiðstøð- ir landa og taka ímóti ís- fiski. - Landingarmiðstøðirnar hava við løggildingini fing- ið nøkur rættindi og nakar skyldur. Soleiðis er álagt einstøku landingar-mið- støðini at fylgja við, um fiskurin, sum móttikin verður, er hagreiddur sam- svarandi krøvunum. Heilsufrøðiliga Starvs- stovan kann gera nærri reglur fyri, hvussu landing- armiðstøðirnar fyrihalda seg til fisk, sum ikki lýkur ásettu krøvini. - Vit fara nú miðvíst í gongd við hetta eftirlit, verður sagt á Matvøru- deildini hjá Heilsufrøðiligu Starvsstovuni. Útróðrarfiskur skal kølast niður umborð Møguleikin fyri einum munadyggum eftirliti við útróðrarfiski er nógv betur nú enn áður, tí nú kunnu bert løggildar landingarmiðstøðir landa og taka ímóti fiski. - Í fyrstu atløgu fara vit bert at krevja, at allur útróðrarfiskur verður køldur niður um 4 stig umborð, sigur Heilsufrøðiliga Starvsstovan. Mynd: Vilmund Jacobsen C M Y K 7 6