leygardagur 30. juni 1990síða 12

Samarnir vorðnir partur av Noregi Prát við samatalsmannin John Gustavsen Samarnir vorðnir partur av Noregi, komnir upp í stóra samfel- LOKSHIS TU agið Men hetta elvir eisini til rupulleikar Samiska samfelagið hevur verið spjatt, kanska ber ul at kalla tað anarkistiskt uttan sær vandan 1, at Samating l it I tyrin OL tl isku 1 ITT } sk { } il k SN al > il ) u 5 1: x k ri , udv u x > ok ÍSÍ i tan i tI n M Sl «1 y & XI I n IK Y £ I il in KK He r Clsini S 10 tt 1 histini. Tað ber ikki til at | i 1 framstig ve rjørd. Mis 1 4 Í takið hjá Per Spook f tosaði við samiskar designarar 1 at hann ikki - tor Samisk vr - FS SK SØV um livihål, HL. SØGU OR mentan eru b roi í Noregr ing ul samisku framsyn- ingarnar í Oslo og Keyp- Prinsiptelt haldi eg, at mentanin hjá einum fólki eigur ikki at flytast hað- ani, fólkið býr. Kanska átu Samaungið at roynt at fingið samunum aftur oll samisk søvn? Nógv seta samar í sam band við reinsdjórahald Men samarnir er annað enn tað. Strandarsamarnir er eisini nógvir í tali og hava stóran týdning. Sum fuglarnir tengja teir saman hav og land, sigur John Teir hava ein stóran leik lut í heildini Samiska samfelagið er Gustavsen eitt samfelag við reins djórahaldi inni á Finn- Men tað hevur verið tað Fjølmidlarnir hava gjørt Peir hugsa cksotuska samiska cks mørkini ongantíð bara hesa myndina bara um tað Uuaná er tað otiskt, kanska innan eis mini. Men vit mugu ikki þ +] l mundir | CKSOLSKU myndini Strandarsamamir hava eima terka ntan. ter hava fler: mør ut In | þá SÆI Í 5 | 2 t 1 1 1VIIN i TALSFÓLKINI OG ØLL HINI ne økur LHSIOIK Í ! i » 1818) } 1 Cilil I pp! nat HOT g KUNNU oOo v now Hesi eru slóðbrót i druk er fyri ter mum Ol Her Magga er tyrsu forseu Samatingsins og fyrsti samiski protess Men hvussu við øll- um hinum arin sum halda lívi í mentanini; tær, sum fletta greinar, seyma klæði, binda, gera brúks- lutir og so framvegis? rithóvundar verið i norður: lendsk; ruhøvun telgor tali K tyr } Ja! Millum kunnu samiskir høv nú innsullast til bók mentavirdislønina hjá Norðurlandaráðnum. Vit kunnu trýsta myndugleik arnar at stuðla samiskari mentan. Hóast Noregur hevur ásannað ábyrgd sína, eru Svøriki og Finnland komin stutt við tí BJARTSKYGDUR tu bjartskygdur sam innae undur Tad er klárað i! Nú krevst orka, bæði menn- iskjanslig og fíggjarlig. Vit hava hugskotini! Eg haldi eisini, at samiska mentanin við øllum, sum í henni er, heldur fram og fer eisini at menna seg, vaksa seg sterka. Eitt framstig er, at samiskt handverk er vorðið læru- grein í skúlanum Samisku rithøvundarnir verða skúlaðir skriva. Við cminarum vona vil at: faa Fåir samar skeidum og I lag norðurlendskt sam band og brødralag, sum gevur bæði sjålvsålit og íblástur John Gustavsen hevur verið í nógvum skúlum, undrast á stór fyri bókmentum og hann samiskum Men fØølk í mm hál Spyrja cilir nýggjum DOK T | áhugan rot er á lærubókum og móðurmálslærarum mia sf umleið 500 Tørvurin er lærarar, men bara 200 eru SOVJETTSAMAR Glasnost hevur gjørt, at truplu umstóðurnar hjá sovjetusku samunum eru vorðnar kendar. Teir eru tvangsflutur í kollektiv og jørd teirra er tikin frå teimum. Teir hava stórar sostalar trupulleikar. Eitt nú er komið fram, at nógvir hjúnaskilnaðir eru, stór rúsdrekkamisnýtsla og børn fáa inga viðferð. John Gustavsen arbeiðir við sovjettsamiskum spurningum og vandamål- um. Hann skal millum annað royna at fáa greiðu á, hvussu dålkingini, har samarnir búgva, hevur ávirkað teir. Nikkelverk- smiðjur og kjarnorku rovndar vår royvnaa t rirnar elva tíverri I hugnaligan stóran skaða Vit hava knýtt sam- band og vónandi fáa vit sovjetusku samarnar upp i Samisk Forfatterforening, har Kolasamarnir enn ikki eru við. Á Kolahålvoynni eru flestu samarnir og tað er har, samiska mentanin framvegis livir. EF - MENTABANI John Gustavsen cr ótroytt i Fjir í få Tirif ' HLUur Í VIFK SÍÐUM Lil — RN SOSjalurn N r 7 03 30. juni Ep 1990 Ey John Gustavsen er ágrýtin talsmaður hjá samunum. Her er hann avmyndaður uttan fyri Tekniska skúla í Klaksvík í samiskum koti. frama fyri samiska ment- an. Hann hevur hug at skriva fagrar bókmentir í framtíðini og læra sam- iska békmentasøgu. Hann hevur sagt frå sær ålit- isstørv i fleiri felagsskap- um fyri at hava betri stundir ul at granska og skriva. Men í europeisku rithøvundarådstevnuni hevur hann sæti og har tekur hann fram minnilut- aspurningar. Otråliga åhugavert og gevandi, sig- ur hann. ; I nordurlendska sam- slarvinum er neyðugt at Ord og mynd: Mette Bleken standa saman mótvegis EF, heldur John Gustav- sen. EF hevur ongan mentanarpolitikk!, sigur hann og leggur afturat, hverja stóðu, hann heldur, mentanin mót EF. - Vit hava styrki í sam starvinum við grannalond, Grønland, Kanada og Al- aska, sigur hann og undir- strikar, at:tað er neyðugt eigur at hava (umseu: hd). at menna nordurlendska samstarvið. Alt eigur ikki at snúgva seg um París, Brussel ella Berlin! - Norska stødan til sam- ar er broytt seinastu Uggju árini. Fyrr var hon líka- sæla. Nú tosa norðmenn við samar. Hetta er fram- sug, sigur John Gustavsen og endurgevur Elic Wics- el: "Líkasælan er størsti