hósdagur 19. juli 1990síða 12

Síða 12 Fiskimaðurin tíðindablaðið gerst taparin -verða fiskivinnuuppskotini hjá landsstýrinum samtykt - hesi uppskot loysa ongan trupulleika hjá fiskivinnuni sigur Føroya Fiskimannafelag i einum skrivi tað hevur sent landsstýrinum Føroya Fiskimannafelag hevur sent eitt mótmæli til landsstýrið, har tað sigur seg ikki kunna góðtaka ta mannagongd, sum "viðgerðin" av fiskivinnuuppskotunum hevur fingið. -Bæði í stríð við lyfti frå løgmanni og lands- styrismanni i fiskivinnu- målum hevur fiskivinnan verid hildin fullkomuliga uttanfyri hesa viðgerð sigur íel- agið í skrivinum til landsstýrið. Viðvíkjandi ætlaðu uppskot } á unum við fiskivinnun Fiskimannafelag hevur á f undi i dag viðgjert tey upp skot, sum landsstýrið hevur sent Fiskivinnuráðnum at taka støðu til hesum sambandi vilja vit fyrst og fremst mótmæla ta mannagongd, sum landsstýr ið hevur nýtt í síni viðgerð“ Bæði strid við lyfti frá løgmanni og m málum av hesu landsstyrismanni í fiski Vinnumáalurm hevur fiskivinn an verið hildin fullkomuliga uttanfyri hesa viðgerð. At ikki kann roknast við ti, sum menn lova, er sín sak. Verri er tó, at henda viðgerð er beinleiðis strið við lógina um Fiskivinnuráð, sum er skrivað av somu monn Fiskivinnuráðið og har- við vinnan eru hildin fyri tað turra spott, tá ráðið nústaðni eftir at landsstýrið hevur av- fáa nakrar fáar framtíðar viðurskiftini hjá vinnuni greitt målini dagar at viðgera Vit vilja eisini mótmæla, at landsstýrið ætlar at øll hesi mál skulu avgreiðast á tingi nú áðrenn ólavseku. T.v.s. at tingið fær litið meira enn eina viku at avgreiða ein slíkan nop av storum og vitttevn andi målu So mikið kenna vit til tingviðgerð, at vit vita at her verður ikki talan um nakra rættulig Og uppskotini, sun ey viðgerð fyriliggja nú e ikki í einum slíkum star at tey bert kunnu avgre ein skund. Tað er t.d. einki gjørt fyri at kanna vørjar avleiðingar uppskotir 1 at fáa, og umboð fyri vir eru so ikki mátti lært eitirspurd landsstýri og legt av royndunum við lógin um upphøggingarstudul, har langt attaná varð funnið fram til, at sam- samtyktina tyktar vóru avleiðingar, sum als ikki vóru ætlaðar. Vit kunnu heldur ikki góð- undanferslurnar hjá kenna varaløgmanni og landsstýris- manni i fiskivinnumålum um, it verða lógirnar ikki sam tyktar nú, so er vandi fyri, at tær als ikki verða samtyktar vvirhøvur. Hetta er sanniliga umbering n nargháttlig mgongumenn veruliga 1gva uppá. at hesi uppskot Fagna fISK1 inuni Of Fn r ) at eða A I eð t i t i É Jgerð. so fé t Mig hes ppsk VETI £ rt Samanumtikið kann sig st, at framferðin higartil hjá samgonguni í hesum mål hevur verið litið virðilig og tev lýsa av einum >vi alene vide« holdningi, sum tað av- gjørt ikki er dekningur fyri, Of skal verða er1smi seinni vist á hetta Alment um uppskotini Fad, sum fyrst og fremst eyð- kennir hesi uppskot er, at fiskivinnan fullkomiliga skal styrast ur Tinganesi. Bert i uppskotinum um råfiskabyti ferdir åsett, at Afturat hesum koma reglurnar um er heilar 8 landsstýrið avger. ískoyti til flakavirki, har landsstýrið beinleiðis skal stýra framleiðsluni við bonusskipan Samstundis skulu tær av- gerðir, sum vinnufeløgini hava verið við til at tikið, leggjast til landsstýrið/fiski vinnunevnd. Vit vilja mótmæla hesum ætlanum. Vit hava onga grund til at halda, at eitt- hvert landsstýrið er betur ført fyri at stýra enn vinnan sjálv. Tað er alment kent, at landsstýrið frammanundan hevur kanska túsundir av málum at taka steðu til ár liga, og av hesum er hópin av málum, sum liggja óav- Hvussu kunnu vit vænta nakra holla viðgerð, tá landsstýrið so afturat hesum skal stýra fiskivinnuni. greidd storan part av Vit hava heldur ikki grund til at halda, at t.d. verandi landsstýrið er nakað serliga kvalifiserað til at taka av gerðir í hesum málum. Og bert sum eitt demi kunnu vit nevna, at í 1985, tá studn- ingsnevndin var til viðgerð- r, tå atkvøddi meginpartur- in av verandi samgongu av ókunnleika um avleidingar- nar fyri einum uppskoti, sum grundað á falskar talt**** vildi minka táverandi mann- ingarstudning við 80% Urslitid av ein sentralstýring og planbú- skapur, sum júst í hesum degum hevur spælt fallitt í stórum parti av einum hesum verður heiminum verður fyri tí marknaðarbúskapi, sum ser- Og beint liga í ár hevur tikið seg upp feskfiskavinnt har ildri 1 fiskin vid at geva evka góða godsku gongd er grundað á jun Sun virhjóða og at tienda erandi ióggávu, sum má sig- ast at rekka hesum ekinum Vit hava annars serligar iðmerkingar til fylgjandi uppskot Legtingslóg um minsta- prís á ráfiski Hetta uppskot nakað ttisoppakent hevur vidgjørt vandamålini hjå fiskivinnuni. Hetta upp- skot er størt sæd bert ein av visir meira enn annað, hvussu la landsstýrið skriving av teirri skipan prís áseting viðvíkjandi, sum varð samtykt í 1975. Og tað er júst henda skipan, sum er hevuðsatvoldin til teir trupulleikar, sum eru í fesk- fiskavinnuni við tí studningstervi, stóra hevur verið avleiðingin av hesum sum Henda skipan merkir nevniliga, at virkini fáa sínar útreiðslur fiskaprísin hvussu sær út. Tískil verður áhugin tikin frá virkjunum fyri hvat ið fæst fyri lidnu veruna, eius og áhugin verður minst meguligur at tålma útreiðsl- urnar, ti allar verda av innroknadar i rå- uttan mun til marknaðarprísurin hækkingar sær sjálvum inn- roknaðar. og merkja, at so mikið minni verður goldið fyri fiskin Vit hava í okkara ársfrá greiðing fyri 1989 víst á, hvússu henda skipan hevur virkað tíðarskeiðið 1979-1989 hevur avleiðingin m.a. vera Fyri fyri upsa, sum er framleiddur til mest vanligu framleiðsluna, nevni- liga blokk til Týsklands: a. Hóast marknadarprisurin pr. kg. ráfisk hækkaði við kr. 2,49, hækkað råfiskaprisurin bert vid I ov/kg. b. Meðan virkini í 1979 kundu gjalda 49% av markn aðarvirðinum sum pris, var partur i 1989 nidur å 30%. henda hesin komin Nr. 111 — 19. juli 1990 Tad mundi vera åsannandi hesar trupulleikar, at sam- gongan i 1988 samtykti at broyta hesa ónýtiligu skipan, soleiðis at virkini í staðin fyri at fáa tillutað dekning fyri øllum útreiðslum, í staðin skuldu fáa ein part av fram Meti it ein slik skipan fór at gera virkini meira áhugað fyri at fáa meira burturúr, ti nú fóru virkini at fáa part av allari virðiseking. leiðsluvirðinum varð Henda skipan hevur virkað síðan årsskiftid 1989/90, og heilt í tráð við hana er rættu- lig gongd komin á markn- aðarbúskapin á hesum eki. Lutvíst er talan um rættuliga kapping um ráfiskin, og selu- virksemið hevur aldri verið so fjøltåttad sum beint nú. Men tað tykist sum at hetta landsstýrið hevur sterri áhuga fyri at beina all- ar verandi skipanir av veg- num enn fyri at nakað skal henda rætta vegin hjá vinn- uni. Og tað má sigast at rættuliga vera fyri máttloysið hjá samgonguni, at einasta avdúkandi alternativ henda samgongan kann koma við er ein avskriving av óbrúkiligu skipanini frá 1975 Råfiskabyti millum fiskavirkini Tann einasta »nyhugsan« í uppskotinum um prisåseting er, at fyrst verður sagt. sum i ii, at roknast skal vid søluprisi vid frådråtti av ollum utreiðslum. Og so verð- ur lagt afturat: „Hesin minstiprisur eigur at verða undir marknadarprisleguni«. Tad hevur verið frammi fyrr frá samgongumonnum, gomlu logi at ein lágur prísur fer at skapa kapping millum virkini um at geva meirpris. Hetta kundi kanska verið so, um einki ráfiskabýti var Men tað er vanliga viður- kent, at við ráfiskabýtinum verður als eingin kapping. Tá virkini bert at hava áhuga fyri at fáa fiskin so bi- í na liga sum gjerligt, og tí er nýggja meguligt verri fyri fiskimenn eun tann gamla frá 1975. prisasetingin um Flestu samgongumenn hava eisini åsannad, at her varð eingin kapping gjerlig, og hetta førdi til kreppu í ein samgonguflokk. Aftaná hesa kreppu fingu vit at vita, at nú hevði samgongu- flokkur »uppfunnid« eitt kappingarelement at seta í uppskotið um ráfiskabýti. Men í verandi uppskoti finst eingin slíkur kappingar- meguleiki. Tann nýhugsan, sum er komin í uppskotið, kann í besta fall roknast sum »kosmetikkur« uttan tydn- ing. Hvat nyttar at »revsa« eitt virki, sum fær ov lítið av fiski, kanska tí tað ikki gevur nóg góðan prís, tá hini virkini eisini verða revsad, sum taka móti ov nógvum fiski hesin Løgtingslåg um prís- ískoyti til råfisk Vit vilja mótmæla, at lands stýrið ætlar at útihýsa okk- um frá viðgerð av áhugamál- um fiskimanna, sum ætlanin er við hesum uppskoti, og hava givið grundgeving fyri hesum. Men vit vilja eisini mót mæla ta vanvirðing av rætt- indum fiskimanna, sum kem- ur til sjóndar í hesum upp- skoti. Sum kunnugt hava vit Uppskotini hjá landsstýr- inum loysa ongan trup- ulleika hjá fiskivinnuni i løtuni eina log um ráfiska- grunn, og samb. hesi lóg eru ráfiskaprísir lýstir at galda fram til 30. september. Men nú ætlar landsstýrið at koma við eini heilt aðrari skipan, sum skal koma í gildi 1. september, og t.v.s. at lóg- liga lýstir avreiðingarprísir verða settir úr gildi. Hetta er nú ikki stórt annað enn vit kunnu vænta okkum. Men vit vilja siga frá, at fyri teir fiskimenn, sum frå 1. sep tember til 30. september fáa lægri pris enn teir sum nú eru lýstir, fara vit at saksekja landsstýrið fyri brot á av- talulógina, og fara vit í sakar- máli at krevja tann prísmun, sum tá kemur til sjóndar. Logtingslóg um eyka rakstrar- og manningar- studning Hetta sigst at vera ein skift- islog, sum fer aftur úr gildi komandi 1 Samb. hesum uppskoti skulu ver- andi rakstrar- og manningar- lanuar. studningur leggjast um til prisiskoyti. og felegini skulu samráðast um at síðan „broyta lutfallið millum part- in hjá manningini og reiðar- um«, sum tikið verður til í viåmerkingunum. Just hetta uppskotid lysir hesar eginleikar hjá hesi sam- gongu: 1. Hon er so skammleys, at hor loyvir s er at koma á ting -—