leygardagur 13. oktober 1990síða 10

Nr. 160 — 13. oktober 1990 tíðindablaðið SOSjalurin Nr. 1 — 4. ianuar 1986 2 Tá tú kemur til Hellurnar á morgni ella seinnapart, so skal vilja illa til, um tú ikki 80 ár á Hellunum. síggja hvar vit settu. Eg Myndin er tíkin róði nógv ár út saman við við Ovndarfirdi i Tummas Løkstein, Dia baksýni. Sivertsen og Kristoffer 4 . i Lakså. Hetta var mest um sært Jóhan Mari us, ella veturin „tá vit vóru heima. Hanna, sum hellumenn kalla Eitt sindur kom burturúr, hann. Og tú sær hann ikki tómhentan. Antin frammi í gerðinum, ella við húsini, eisini úti á lending. Hann hevur nógv at takast við. Og ger hann ikki okkurt hjá sær sjálvum, so er hann uppí hjá øðrum, sum fáa okkurt frá hondini. I - Høvudsevdkennid fyrr L - 4 rr han Márus er hansara nat að > kk Í } % r KA tit Ak - 1 x T > Án i = kk Í I m M í > R í Ft y K YK Ii N x , un } keyp nd K nu Deracer ri hevu in rid frå g tað er sum ikki hevur verið undir Hanna “sa kønu hond Jú, Jóhan Marius er ikki bangin fyri at hjálpa ødrum. Tað er ikki tekjan á Hellunum, sum hann hevur málað fleiri ferðir Men hann ásannar beisk- liga, at tað kann koma fyri, at orðatakið ”Otøkk er verðsins løn” passar. Tó hevur hetta ikki verið vanligt í hansara ger- andisdegi Sosialurin tosaði við Jóhan Marius Olsen tys- dagin. Tann sum hevur skrivað hesa grein hevur kent Jóhan Marius síðan mádreingjaárini í Oyndar firði, men okkara vinarla r serliga ment, seg síða og key elstu húsini í fimm árum síðan. Vi síggjast ofta, tá eg ert á Hellunum og stak góður hevur hann verið at heitt GOÐ BARNAAR Jóhan Marius er føddur á Hellunum tann 24. juli 1911, hann táttar sostatt tætt í tey åttati árini. -Eg minnist barnaårini sum eina góða tíð. Vit spældu við tí vit funnu, eitt træpetti, ein hornaklingr onkran stein. Spælið hevði altíð samband við tað vi Vit vórðu hildin til frå barnaárum, og tað var eIs eitt spæi at lara nidan á Spreingisbrekku "ftir torvi, at arbeiða i fiskinum og at vera í bø- lun gur hann FLEIRI LÆRARAR Hoast Hellurnar er litil bygd, so hevur Johan Marius gingið í trimum skulum i bygdini og hann hevur havt ikki færri enn átta skúlalærarar. -Tað fyrsta eg fór at ganga í skúla var niðri í Tøduni. Her gingu vit eina tíð. Húsini eru í dag niðurtikin. Síðan fluttu vit út í húsini hjá Tum- mas. Sámal Pauli Klein hevði bygt hesi húsini, men hann doyði meðan konan Poulina gekk við fyrsta barninum, Binu. Tey fluttu so fram til foreldrini hjá Poulini, í elstu hús á Hellunum, sum standa enn tann dag í dag ur Jóhan Marius Olsci Vit gingu eina tid i skúla i hesum húsunum, meðan skúlin varð bygdur. Tá búðu um 100 fólk á Hellunum, og eg minnist 24 børn ganga í Skúla. Eg veit ikki hvussu lærararnir trivust á Hellnunum, men eg hevði so átta lærarar í míni skúlatíð. Tann sum eg havi bjartastu minnini frá var Olaf hjá Gamla Sámal HELLUNUM Petur í Fuglafirði, tað var ein góður og fittur lærari, sigur Jóhan Marius. --Sjálv skúlagongdin var so sum so, vit høvdu ferdalærarar. Eg haldi ta fyrstu tidina gingu vit i skúla í eina viku og høvdu so frí í ein mánað, men tað endaði við, at vit gingu annan hvgnn dag í skúla, sigur Jóhan Marius. TIL ALTARS Á Hellunum er ongin kirkja, seinni árini, síðan skålabørnini eru farin til Oyndarfjarðar at ganga í skúla, er gamli skúlin umskipaður til bønhus. -Tað var eitt sindur misjavnt hvar Hellufólk gingu í kirkju. Hjá okkum gingu vit altíð í kirkju í Fuglafirði. Vit plagdu at fara annan hvønn sunnudag til altars í Fuglafirði. Vit fóru um Skarðið. Annars gingu eisini fleiri heim til Oyndarfjarðar í kirkju, sigur Jóhan Marius. -Eg kann leggja eitt sindur skemtiliga afturat, at tað kundi henda, at tað Jóhan Marius om- anfyri bygdina á Hellunum 240 . . ADD :Mpu4N puvvSsop1g Snuvsnp var eitt sindur av spenn- ingi millum oyndfirðingar og hellumenn fyrr. Onkur oyndfirdingur hevði skotið hellumenn við, at teir komu heim tl Oyndarfjarðar at drekka kirkjuvínið, og tílíkt fall ikki í góða júrð. Men hetta var fyrr og sovorið hoyra vit ikki longur, sigur Jóhan Marius. --Annars varð lestur lisin í hvørjum húsið sun- nudagarnar. Eg minnist tá vit fóru til lestur í skúl- anum, at deknurin, Jens Petur Jensen, plagdi at standa uttanfyri dyrnar og bíða til kirkjuklokkan í Oyndarfirði fór at ringja, og síðan varð farið undir lesturin. Liggur ættin at Hellunum hoyrist klokkan væl, sigur hann. Her situr Jóhan Marius við kom- fýrin í elstu húsu- num á Hellunum, sum eru bygd í 1849. Tey eru júst sett í stand. JARÐARFERÐIR Tað var ikki so lætt, at búgva í eini so eins- ligan bygd sum Hellurnar. Ongin kirkjugardur kom fyrr enn i 1942. —Vidradi ikki at fara við báti, so máttu vit bera líkini yvir Skarðið ul Fuglafjarðar, og hetta var ikki læt. Á neysta- lofunum hjá okkum lógu altíð nakrar fjalir, sum vóru keyptar ul at smíða eina kistu við. Hesar fjalir vóru ongantíð brúktar ul nakað annað. Og úlfarð ul eina kistu liggur enn á neystaloftinum I samband vid kirkju garðin á Hellunum kant eg fortelja eima heldur skemtiliga søru um ikki stavar frå Jóhan Marius men úr Oyndarfirði. Sim r Billu- un Jakku, sí Stovu tóð iyri arbeidinum at era kirkjugarðin á Hellunum. Har garðurin liggur er Oo vátlendi. Símun Jakku, var ein skemungarsamur og hittinorðaður maður. Hann skuldi hava tikid lakað soleiðis til undir arbeiðinum at gera garðin. Hann stóð fyri arbeiðinum. “Tað mugu minst tveir dómadagar til, vid svávul og eldi, fyri at fáa hellumenn at reisa upp aftur, so vátt sum her er." UTRODUR VID ARUM —Tey fyrstu tvey årini Jóan Marius var við at rógva út var við árabáti. Hetta var eftir fermingar- aldur. --Vit royndu nógv á Djúpunum, Vit kallaðu tey Lorvíksdjúpini, seinni fóru oyndfirðingar at kalla leiðina Helludjúpini, --Men vit róðu eisini langt. Eg var vid Rættar- båtinum. Jóhan Mcdardus Høgnesen var formadur, eisini var Ola Martin Samuelsen við. Hetta var ein striggin tíð, vit róðu ofta heilt út á einar seks fjórðingar úr Kallinum. Fiskurin varð lagdur upp á Hellunum og tilvirkaður har til klippfisk, sigur Jóhan Marius. --Í 1930 fingu vit ein bát við motorid. Hetta lætti sjálvandi nógv um. Tað var mest toskaskræða vit fingu, hýsa sást ikki. Vit settu línu i kølmyrkri, høvdu bert eina flagermus lykt við, ongin mátti tí báturin fekk ein part, og hann kláraði allar útreiðsl- ur. Tá vit seldu bátin fyri nøkrum árum síðan stóðu 20.000 krónur á bók. Oljuna høvdu vit øll árini keypt frá Shell og Tum- mas fekk ein gyltan penn tá hann boðað sum gavu Djúpini ur okkara egna iul igu Johan Marius Olsen. Heua vóru menn vid serligum gåvum Jóhan Marius róði út við. Teir høvdu serlig evnir at minnast telja. Tað sunga fliður VISLU ter akkurát hvussu nógvar dur vóri spannini á friggjaraferd var einki vegasamband. Tað sigst, at hann visti hvussu nógv fótaíet vóru úr Vik og á Hellurnar. Tá teir komu aftur av útróðri kundu teir heilt vist siga hvussu nógv kykt teir høvdu av ymsum fiskasløgum. Teir taldu meðan teir prátaðu og arbeiddu. ESTHER SKULASKIP Jóhan Marius hevur verið sjómaður alla sína tíð, hóast hann var ein túr á Eysturlandinum við eini slupp úr Eysturoynni, so roknar hann Esther fyri at vera sítt skúlaskip. Hann sigldi nógv ár saman við Richard Jacobsen og beiggjum við Viðoynni og Fugloynni. --Eg havi alt gott at bera Richard, pápa hansara Jóan Jakku og brødrunum. Tað vóru góðir menn at arbeiða saman við. SIGLDI m VANDASJØÓGY Jóhan Marius sigldi við fiski til Brctlands undir øllum krignum -Tað var bert em tår eg íkki var við. Tað dugdi ikki at hava nervar. Eg haldi, at eg tveitti nerv- arnar burtur undir kríg- num. Eg var ikki giftur tá, og eg hugsaði, at gekk tað, so gekk tað, gekk tað ikki, so gjørdist tað heldur ikki við. Og eg merku heldur onga reaktión aftaná kríggið, sigur hann. -Men tað vóru nógvir menn sum ikki kláraðu =>