hósdagur 20. februar 2003síða 4

6 Nr. 35 - 20. februar 2003 Nr. 35 - 20. februar 2003 7 Eini 100 fólk møttu til fundar á Svanga- skarði á Toftum týs- kvøldið, har ein væl kvalifiseraður og væl fyrireikaður áhuga- bólkur legði fram síni hugskot um, hvussu ein undirsjóvartunnil millum Saltnes, Lág- háls á Strondum og streymoyarlandið kann byggjast og fíggjast TUNNILSSAMBAND Orð og myndir: Vilmund Jacobsen Tað var góður hýrur á væl møttari fjøld av fólki, tá ið ein áhugabólkur týskvøldið legði fram síni sjónarmið og tilmæli um størstu verk- ætlan á samferðsluøkinum í Føroya søgu. Stigtakararnir til høvdu bjóðað kommun- um í Eysturoy, Klaksvíkar kommunu, Havnar komm- unu, løgtingslimum í Eyst- uroy, landsstýrismanninum í vinnumálum og umboði fyri landsverkfrøðingin við til fundin. Eini 100 fólk mundu vera savnaði, tá ið áhugaverda framløgan byrj- aði. Var fundurin almennur, er lítið at ivast í, at nógv fleiri fólk høvdu leitað sær á Svangaskarð hetta kvøld- ið. Karmurin um fundin var góður við kaffi, te, greyti og smákakum, sum Verner Olsen og hansara fólk syrgdu fyri. Umframt Símun Jo- hannesen, sum er bygda- ráðslimur í Nes kommunu, sótu nakrir "tungir" dreing- ir í panelinum, ið er áhuga- bólkurin aftanfyri tað ar- beiði, sum higartil er gjørt til frama fyri hesa verk- ætlan. Við endan á borðin- um vinstrumegin sat Tummas Eliasen, sum er stjóri á Føroya Lívstrygg- ing, síðan Niclas Foldbo, verkfrøðingur, ið hevur ver- ið við til at bygt sjey tunlar - og eisini Vágatunnilin og at enda Martin V. Heinesen, jarðfrøðingur og stjóri á Jarðfrøðissavninum. Knýtir Føroyar tættari saman Tað var Símun Johannesen, ið greiddi frá tí arbeiði, sum áhugabólkurin higartil hevur gjørt. Hann segði, at grundar- lagið og endamálið við ein- um undirsjóvartunli millum Skálafjørðin og høvuðs- staðarøkið er fleirifalt. - Í fyrsta lagi er málið at geva vinnuni og einstak- lingum eina nýggja farleið, sum bæði skjótt, trygt og effektivt knýtir saman tvey av høvuðsøkjunum í Før- oyum. Hann vísti á, at ein trið- ingur av Føroya fólki býr í Suðurstreymoy, meðan ein annar triðingur býr í Eyst- uroy og Norðoyggjum. Í øðrum lagi er málið at knýta bygdirnar við Skála- fjørðin tættari saman við einum skjótum og tryggum vegasambandi tvørtur um fjørðin. Í fjórða lagi verður sam- ferðslukervið við einum undirsjóvartunli útbygt á ein slíkan hátt, sum gevur stórar samfelagsligar og umhvørvisligar fyrimunir. At enda og í fimta lagi, segði Símun, at málið er málið at fremja eina verk- ætlan fyri landið og fólkið á ein ógvuliga bíligan hátt. Ein nógv stytri farleið um tunnil Eftir uppskotinum hjá áhugabólkinum verður tunnilin bygdur úr Sandvík- um á streymoyarlandinum, um Lágháls á Strondum og kemur uppaftur í Saltnesi. - Mett verður, at samlaða tunnilslongdin verður um- leið 9 km. tilsamans, harav 2,5 km. millum Saltnes og Strendur og 6,5 km. millum Strendur og Streymoynna. Símun segði, at í miðal minkar vegalongdin millum bygdirnar við Skálafjørðin og Havnina við næstan 50 km. Millum eysturbygdirnar í Eysturoynni, Gøtu, Leirvík og Fuglafjørð og Havnina, minkar vegalongdin slakar 35 km. At enda minkar vegalongdin millum Saltnes og Strendur slakar 25 km. Uppskotið hjá áhuga- bólkinum byggir á, at prís- urin fyri at ferðast gjøgnum tunnilin verður so lágur sum gjørligt, tí tunnilin verður jú í kapping við fasta sambandið, sum frammanundan er – og sum er "ókeypis". - Uppskotið byggir á, at fólk við Skálafjørðin, i eysturbygdunum í Eysturoy og í Norðoyggjum velja tunnilin heldur enn sam- bandið, sum er í dag. Ferð- ingin úr Sundalagnum og suður til meginøkið verður framhaldandi gjøgnum ver- andi tunnil, út á Skálafjørð- in og gjøgnum undirsjóvar- tunnilin til Havnar. Økt ferðsla Stigtakararnir meta, at eini 2.000 av teimum 2.600 ak- førunum, sum nú koyra gjøgnum Norðskálatunnilin um dagin, ferðast millum Skálafjørðin og Havnina. - Við røttu fortreytunum, sum serliga snúgva seg um prísin, verður mett, at hesi 2000 akførini av Skála- fjørðinum framyvir fara at nýta nýggja tunnilin í stað- in. Við undirsjóvartunlin- um um Leirvíksfjørð og við nógv betraða sambandinum millum Suðurstreymoy og landnyrðingspartin av Før- oyum, verður mett, at talið av persónbilum fer at økjast við 50%. Somuleiðis verð- ur mett, at "hálv tunga" ferðslan fer at økjast við 25% og "tunga" ferðslan við 10%. Símun tók saman um og segði, at við hesum verða tølini 2460 persónbilar, 300 "hálvtungir" bilar og 132 "tungir" bilar um dagin – ein veg. Mett verður, at 70% av hesi ferðslu ferðast til og frá eysturarminum á Skála- fjørðinum, meðan hini 30% ferðast til og frá vesturarminum á fjørðinum. - Aftrat hesum verður mett, at eini 1000 persón- bilar, 100 "hálvtungir" bilar og 25 "tungir" bilar dagliga fara at ferðast í tunlinum tvørtur um Skálafjørðin – uttan at fara til ella koma úr Havn. Símun segði, at henda meting er ógvuliga leys, men samstundis varin. - Tølini svara til umleið eina helvt av vanligu bilaf- erðsluni millum Toftir og Runavíkarøkið í dag. Írokn- að er tó ikki tunga ferðslan til og av Toftum, sum er óvanliga stór, nú vit hava Fiskamarknaðin og Kassa- miðstøðina í kommununi. Hann segði, at verandi bilaferðsla millum Strend- ur/Skála og Skálabotn er eini 1600 akfør um dagin. Símun segði, at nýggja farleiðin millum Skála- fjørðin og Havnina í longd og tíð minnir nakað um Hvalfjørðin í Íslandi, har undirsjóvartunnil er bygd- ur, sum styttir farleiðina millum 42 og 60 km. - Hóast gjaldið fyri per- sónbilar er út við 100 kr. hvønn vegin, so øktist ferðslan – eftir, at tunnilin var komin – við út við 50%. Einans 10% av ferðsluni gongur nú gomlu leiðina runt um fjørðin. 585 milj. kr. Um kostnaðin av verkætl- anini, segði Símun, at undirsjóvartunnilin verður mettur at kosta 585 milj. kr. - Her eru umleið 30% løgd uppfyri í mun til kostn- aðin av Vágatunlinum. Men eins og við Vágatunlinum verður roknað við, at mgv ikki skal rindast. Í uppskotinum verður øll upphæddin roknað sum eitt lán við 6% rentu um árið yvir 15 ár. Við hesum fortreytunum verður lánskostnaðurin kr. 59.400.000 um árið. Tað gevur kr. 163.000 um dagin. Rakstrarkostnaðurin við útgangsstøði í Vága- tunlinum verður mettur til kr. 12.000.000 um árið; tað gevur kr. 33.000 um dagin. Samlaði kostnaðurin fyri tunnilin tey fyrstu 15 árini verður sostatt kr. 71.400.000 um árið og kr. 196.000 um dagin. Símun segði, at við teirri Undirsjóvartunnilin millum Skálafjørðin og høvuðsstaðarøkið: Ein sera áhugaverd verkætlan Áhugabólkurin fyri undir- sjóvartunli millum Skála- fjørðin og Suðurstreym, fv. Tummas Eliasen, Niclas Foldbo, Martin V. Heinesen og Símun Johannesen. Løgtingsmaðurin, Jógvan á Lakjuni og Sigurd Simonsen, býráðsformaður í Fuglafirði. prísáseting, sum áhugabólk- urin kundi hugsað sær og teimum prísum, sum eru uppá tal, kann ein persón- bilur koyra úr Saltnesi suður á meginøkið fyri kr. 41,16, ein "hálvtungur" bilur fyri kr. 164,63 og ein "tungur" lastbilur fyri kr. 329,26. - Ein vanlig samfelags- gongd vil helst føra við sær eina ávísa øking av ferðsl- uni, og vil tað geva ein samsvarandi hækkandi vinning – ella grundarlag fyri eini ávísari príslækk- ing. Tá ið so 15 ár eru liðin, og lánini eru niðurgoldin, verður grundarlag fyri ein- um nógv størri vinningi – ella munandi príslækking, segði Símin Johannesen, bygdaráðslimur í Nes kommunu. Sosialurin fer at venda aftur til málið í blaðnum í morgin. Símun Johannesen stóð fyri meginpartinum av framløguni á Svangaskarði týskvøldið. Heini Olsen greiddi frá, hvat áður er gjørt í samband við ein møguligan undirsjóvartunnil millum Skálafjørðin og Suðurstreym. Kvinnurnar vóru eisini umboðaðar á fundinum um undirsjóvartunnil. Tummas greiddi frá, hvussu undirsjóvartunnilin kann fíggjast. Einki tiltak á Svangaskarði uttan Verner Olsen. Luttakararnir fingu te, kaffi, køkur og greyt. C M Y K 7 6