mikudagur 14. november 1990síða 17

SO Nr. 182 — 14. novemb er! LL 8 lesarabrev 990 tina) s0sialurin Atli Dam — hansara tól og projektir Eg hevði ikki i valstríð- num ætlað mær at brúkt kreftir til viðgerð av per- sónum, men tá eg verði álopin av Atla Dam, eri eg noyddur at bíta frá mær. Atli Dam skrivar: >Okk- ara hevuðstrupulleiki í dag er, at hitt hevuðsval- evni hjá Fólkaflokkinum Birgir Danielsen ikki eftir tjúgu árum hevur megnað at økt um útflutningsvirð- ið av okkara fiskaverum lutfalsliga í sama mun sum veksturin á erðrum útreiðslum samfelag- num«. Nú haldi eg, at vit eru nógv, sum meta at Atli Dam er langt úti. Lands- stýrir við Atla Dam á odda hava skaltað og valt- að við inntøkum landsins, gjert milliardaílegur í ervitisprojektir, sum onki hava givið av sær, sprongt fíggjarlógina við sosialum veitingum, ekt- ari umsiting, v.m., og so gevur Atli Dam mær skuldina fyri, at inntekur- nar ikki hava verið nóg stórar til at rikið henda ervitispolitikk, sum hevur koyrt landið á húsagang, sum hevur oyðilagt inn- lendis moralin og sum hevur oyðilagt okkara um- demi uttanlands Ígjognum skriving Atla Dam's hesi seinastu nógvu árini hava vit hoyrt, at útflutningsvirð- ið verður framt bert til helvt av tí, tað átti at ver- ið. Ongantíð eru próg ferd fyri hesum, pástand- irnir hava hingið í leysari luft, sammetingar hava verið gjørdar, har ymisk verusleg hava verið sam- mett, sum lítið hava við hvenn annan at gera og tíðarforskjótingar = hava gjørt sammetingarnar virdisleysar. Samstundis hevur Atli Dam koyrt síni egnu vinnulívsprojektir og eru hesi endaði sum stersta fi- asko og skandala, sum nakar hevur hoyrt um. Øll verðin tosar um Blue North, Heygadrang, Po- larfarið, Andreas í Hvan- nasundi, og soleiðis kundi eg blivið við. Í hesum sambandi kann eg taka nekur brot úr grein í Bersens Nyheds- magasin frá 4. mai 1990: »Skålaskandale: Ster- stilet svindel med offent- lige midler«. »En ildelugtende svind- elaffære med deltagelse såvel i det etablerede er- hvervsliv, som i lands- styret ryster for tiden det skrantende ørige«. »Dertil kommer offent- lige bankgarantier, delt ud med mild hånd til pri- vate erhvervsprojekter, men uden nogen form for kontrol med de enkelte projekters levedygtig- hed.« »En gennemgang af det offentlige talmateriale af- slører bevidst svindel og spekulation med offent- lige tilskud til nye skibs- projekter.« »Den falske egenkapital udløser prompte lands- kassens tilskud og garan- tier på ialt 26 millioner kr.« »Også her afslører regn- skaberne offentlige ulov- lige skibsprojekter fina- ncieret med fiktiv egen- kapital.« »Det er og bliver et åbent spørgsmål, hvor mange gange landsstyret ulovligt har udbetalt off- entlige midler som risiko- villig kapital til skibspro- jekter med rygende rod i regnskaberne. Soleiðis kundi eg hildið áfram. Fyrrverandi leg- maður Atli Dam átti at følt seg raktan Um hetta er rætt ella ikki, skal eg ikki døma um. Steðutakan hoyrir heima eitt annað stað. Men tað sum undrar meg og nógv við mær, er at teir, sum her áttu at felt seg raktar, ikki látast um vón. Teir gera einki. Teir mótprógva einki. Heldur nýta teir kreftir til ósaklig arnar, 0.s.fr Atli Dam fegnast um, at mín eftirkomari hevur lov að ein umsetningsvekstur komandi 5 árini upp á eina milliard. Hetta vil svara til ein meðal árligan vøkstur upp á 65% Hetta meti eg, skuldi verið lætt at uppnátt. Ser- liga lætt skuldi tað verði, um vit skjótast fáa tikið hendur saman og tikið neyðug stig fyri at fiska- stovnarnir kunnu koma seg aftur, eins og onnur neyðug stig verða at taka fyri at beta um góðskuna og leggja til rættis fram- leiðsluna soleiðis, at vit útflyta tær verur sum geva mest av sær. Arligi meðalumsetn- ingsveksturin hjá Fiska- seluni kann seinastu 22 árini lutast sundur soleið- is: 1968 - 1990: 9,5% 1968 - 1978 6,0% 1979 - 1990 20,0% Eg havi ongantíð verið imponeraður av Atla Dam í hansar viðgerð av telum Í hesum sambandi skal eg í blaðskriving v.m., vit báðir Atli Dam og eg hava havt t.d. í sept. 1987. Hetta ger avgerðina hjá veljaranum nógv lættari 17. november. elsini Ylsa I um i€ prisir Birgir Danielsen Um at skulka sær undan ábyrgd Klandurssamgongan hevur spælt fallitt, tí er val í úrtíð. Henda fráfarna samgong- an hevur verið okkara samfelag ein dýrur klepp- ur, og tað serliga fyri allar teir arbeiðsleysu lentakar- arnar og øll tey ið rýma av undan okurs skatti og ar- beiðsloysi. Tað er gott klárað, at umboð fyri hesar sam- gonguflokkar tora at stíga fram og biðja um fólksins álit aftur. Hyggjandi niður í sam- gonguskjalið og undir- skjalið til samgonguskjal- ið hjá fráfarnu samgongu, øtast ein yvir, at fráfaran- di samgonguflokkar veru- liga tora at taka ymisk mál, ið standa í hesum skjølum, uppá tungu og royna at skulka sær undan åbyrgdini. Eg skal vísa til nekur punkt í hesum báðum skjølum, og hvat t.d. Tjóðveldisflokkurin sigur til nøkur av málunum. Í grein 04. í hesum van- lukku skjali stendur, at arbeiðsrættur verður sett- ur á stovn beinanvegin flokkur, ið bjargaði fakfel- agsrersluni undan ar- beiðsrættinum. Nú er nakað seint at koma fram og greiða okk- um frá, at teir vóru fyri, at partarnir sjálvir á arbeiðs- marknaðinum skuldu samráða seg til eina skip- an. Hví hevur tá hesin flokkur undirskrivað eitt samgonguskjal, ið sigur at arbeiðsrættur verður settur á stovn beinanveg. Hvar var flokkurin ella stuðul teirra, tá harðast leikaði á hjá teimum 11 fakfeløgunum, ið stóðu saman alla tíðina, og vóru við til at gera kendu flagg- dagssemjuna. Vit hverki sóu ella hoyr- du eitt einasta orð til henda sokallaða arbeið- araflokk. Í grein 2 í undirskjali- num stendur um tann samhaldsfasta. »Spurningurin um sam- haldsfastan arbeiðsmark nadareftirlønarg av tinglimum floksins, at samhaldsfasti skuldi fåast at virka 1. jan. 1991. Alvaratos, hvar er trúvirð- ið hjá hesum tinglimum. Tí eftir hesum skjali skal samhaldsfasti ikki virka fyrrenn eftir valið í nov. 1992, um ikki val varð í úrtíð. Sama undirskjal sigur í gr. 4. >Lógin um vanligu dýr- tíðarviðgerð av lenum verður avtikin«, Øl fakfelagsrørslan veit, hvussu hart stríðið var fyri at fáa eina rætt- vísa dýrtíðarviðgerð av lønum fyri tey timaløntu igjøgnum. Hetta stríð tók arbeidarafeløgunum fleiri ár. Og hevur nú ein flokk- ur, ið sigur seg vera verka- mannaflokkur, tikið hesa lóg av við einum penna- stroki saman við tveimum borgarligum flokkum. Sjálvt um fakfelegini and prístalsvið Ea rsamráð naðurin krevjast inn við lenarsamráðingum og kemur hetta sjálvandi at skapa ótryggleika á ar- beiðsmarknaðinum hverja ferð sáttmálar ganga út. Grein 5 sigur um lønar- viðurskifti. »Arbeitt verður við spurninginum, um at minka allar lenir í Feroy- um«. Guð hjálpi mær, um ikki hesin sami flokkur fer út til veljararnar nú og sigu, at teir eru ímóti lenar- lækking, hver skal trúgva sovorðnum orðavavstri. Skrivað undir eitt sam- gonguskjal, og so fara út til Feroya fólk og siga beint tað mótsatta. Eg veit ikki, um teir halda okkum veljarar vera stein- býttar. Fyrst skriva undir eitt skjal, ið sigur at allar lønir skulu niður, og so beint áðrenn samgongan skræd- naði, siga at teir eru ímóti lenarlækkan, so má ein 1 } gingu við til í samgongu- skjalinum? Tað man nokk vera hetta seinasta, ið ger seg galdandi, nú valið nærkast. Síðani skal eg taka gr 11 í undirskjalinum um skúlabokur. Her verður sagt, lógar- reglurnar um undirvísing- artilfar í fólkaskúlum verða endurskoðaðar við tí fyri eyga, at næmingar- nir gjalda heilt ella part- víst. Tað má vera greitt, at tað eru ongir næmingar í fólkaskúlanum, ið gjalda sínar skúlabekur. Men tað vera tey hart raktu foreldrini, ið knógva undir tungum skattabyrð- um, umframt tey nógvu, ið eru arbeiðsleys, ið skulu gjalda tær dýru skúla- bekurnar. Ég veit ikki, nær hetta er vorðin sosial- ella ar- beiðarapolitikkur, at seta slíkt í verk. Sparingarnar innan skúlaverkið eru eis- ini eitt gott demi um henda ultra konsevativa politikkin, ið bert borgar- ligir flokkar ganga inn Í hesum sama skjali stendur ikki at forgloyma at settur verður í verk munandi bundin uppspar- ing, at beta fíggjarligu steðuna hjá tí einstaka og samfelagnum sum heild. Í dag krevur Tjóðveldis- flokkurin at bundna upp sparingin skal avtakast. Nú mátti tað seinasta sur eitur trin rå: vorð í x ligu støduna hjå ti ein- staka? Fólk eru við at fara á húsagang. Fleiri eru longu farin, tí tey klára ikki at gjalda henda okursskatt, ið lagdur er á okkara ar- beiðandi fólk. Arbeiðsloysið, vónloysi, fólk orkar ikki meir, tey hava mist vónina um eina framtíð í hesum landi. Onnur rýma av landinum, hetta er tað hesin flokkur hevur verið við til at framt. So bett er ikki um steðuna hjá okkara fólki, tverturímóti, ongantíð í nýggjari tíð hevur verið so strævið at fáa endarnar at rekka saman. So fyrst at hava gingið við til at seta hesi áður- nevndu mál í verk, og so at koma út til fólkið og siga at ein er ímóti, tað gongur ikki og tað trýr Feroya fólk heldur ikki uppá. Bæði hesi skjel, ið eg havi nevnt, eru undir- skrivaði tann 10. juni 1989 av Paula Ellefsen, Jógvan Sundstein og Signar Hansen og hava tey verið almannakunn- gjørd i Tingakrossi. Skulu vit fåa gongd aft- ur á hetta samfelagið, er neyðugt við einum sterk- um Javnaðarflokki. Skal fólk okkara fáa álit og trúgv á, at hetta samfel- agið er gott at búgva í, og arbeiðið verður til allar hendur, velja vit Javnað- kkir ið borgar tað | } er hesum san