leygardagur 12. januar 1991síða 12

LR Nr. 8 — 12. januar 1991 orgunmadur "Eg havi ikki liva í skugganum av pápa mínum listarliga. Eg haldi, at hann er eitt sindur vónbrotin, tí eg ikki havi fylgt hansara leið innan målningalistina. Men eg havi ikki gjørt tað "bevist". Longu sum heilt ungur kendi eg meg drignan at teim stóru útlendsku listamonnunum og teir hava ávirkað meg, sigur Zacharias Heinesen, listamálari. "Tú skalt hart, skal tú liva av at vera listamaður í Førovum. Tí fari eg tíðliga upp hvenn morgun, tá er friður og tå fái eg mest burturur, sigur Zach- arias Heinesen, lista- málari Upp: arbeiða undir Varða við víðum útsýni yvir alla Havnina býr listamaðurin Zacharias Heinesen, sum r kendur í Føroyum og S sanniliga eisini uttanianda Vit hittu Zacharias hósdagin, tå dyrdarvedur lå yvir høv- udsstadnum, kalt og stilt, men lívshættisligt at ganga út í hålkuni Vit eru inni Í ateliernum hjá Zachariasi, her er fjålgt og eitt tað fyrsta ein leggur merki til er, at Zacharias er ordans- maður, einki útyvir tað neyðuga liggur og flýtur. Høgt er ul lofta, eitt skymligt inni, dagsljósið kemur úr erva, filtrerað av fluguneti. -Mær hevur altíð dáma væl rúm, har ongi Heinesen tadd støaa sindur vindeygu eru i veggj- unum, tå kenni eg meg eins og eg veruliga eri inni, og einki kann órógva mítt arbeiði, sigur Zacharias og leggur fturat, at ljósið kanska kund: verið eitt sindur betri, um vindeyguni stóðu eitt sindur niðari. Men hann er annars væl nøgdur vid sitt arbeidshøli. --Eitt atelier skal helst venda norðureftir, tá 6- rógvar sólarljósið minst, sigur hann FORMUR OG LITUR Litirnir hava alt at siga í mínum hugaheimi. Eg ferðist ofta kring landið og gerið skitsur. ten tá eg fái hugskot til ein málning, so er mot- ivid ikki tað avgerandi. Eg kann síggja fyri mær leikan millum ávísar líur. so fari eg og hyggi eftir skitsunum og finni eina, sum passar til teir lítir, íð júst nú mala í heysinum á mær. --Motivið verður tekn- að beinanvegin uppá lør- ag ritið, og tað verður ógvu- liga líuð broytt til máln- ingurin er liðugur. Men litirnir, teir broytast og broytast til eg at enda eri nøgdur. Tó må eg leggja afturat, at motivid ella formurin hevur ikki einki at siga, talan er í veru- leikanum um eitt samspæl millum lit og form, sigur Zacharias Heinesen. LANDSLØG Zacharias Heincsen hevur seinastu árini serliga nýtt landsløg og bygda ella byarløg sum motiv. Hansara máiningar eru eyðkendir við, at hann ikki málar stór økir við einum litið. Málningurin er heldur býttur sundur í hundraðtals pettir og innan hesi pettir fer litaleikurin fram, pettini tilsamans gera heildina. Impressionisma kunnu vit kalla tað. -Eg veit ikki hví eg gjørdist landslagsmálari Fyrr nýtti eg eisini persónar sum motiv. Eg eri ávirkaður av impress- ionisuskum listamonnum og ti hevur motivið sum sagt ikki so nógv at siga. Men eg haldi, at eg innan litirnar kann lýsa hvat eg vil, um talan er um landsløg , persónar ella eisini rein abstrakt list, sígur Zacharias Heinesen. --Tað eru ávísir málin- ingar eg havi sæð í Før- syum og uttanlanda, sum eg ongantíð sleppi, teir hava stóra ávirkan á meg. Teir koma fram aftur, aftur og aftur í hugaheiminum og knappliga kunnu teir seta okkurt ígongd, eg havi fingið hugskot til ein málning, sigur hann. Eyðkent fyri máln- ingarnar hjá Zacharias er eisini, at teir eru ljósir í liti. Hví? -Mær dámar ikki myrkar litir, eg haldi eisini sjålvur, at eg havi eitt lætt sinnalag og ti eru litirnir eisini hareftir, sig- ur hann. GRANI BAR GULLID Zacharias Heinesen Utsynid oman yvir Hellurnar, Kallsoyggin i baksyni. Ein vatnlits tekning hjá Zacharis Kalmar hevur verid vid til at gera stórsta málning i Før- oyum nakrantíð og her meinast í vavi. Hann hjálpi pápanum William Heinesen. Tað er máln- ingurin sum prýðir auluna í Kommunuskúlanum í Havn. Hetta hendi í 1956. Og málningurin ímyndar ormin sum liggur á gull- inum í Sjúrðakvæðunum.