fríggjadagur 18. januar 1991síða 14

Síða 14 SPS s0Sialurin | 10. kunning frá EF-arbeiðsbólkinum Landbúnaðurin í EF Politisk mál Sambært Rómarsáttmál- anum, grein 59, er enda- málsorðingin búnaðarpolitikki EF's so- fyri land- ljóðandi: at vaksa um fram- leiðslumegina, og harvið — at tryggja rímilig lívskor bóndum — at halda marknaðinum í tryggari legu — at tryggja brúkaranum landbúnaðarverur, og — at hann altíð kann fáa hesar fyri ein rímiligan prís Grein 42 sigur, at megu- leiki skal vera fyri stuðli til brúk, sum eru illa fer fyri at standa seg av na- túrligum umsteðum, brúksstedd, lendi o.ø. Eis- ini skal stuðul kunna lat- ast í sambandi við bú- skaparligar útbyggingar- ætlanir. Grundreglurnar fyri at nåa målinum i felags land- búnaðarpolitikkinum eru: — felags marknaður og fe- lags prísir — at landbúnaðarverur, framleiddar í EF, skulu hava fyrimunir á markn- aðinum — felags fígging av út- reiðslunum til landbúnað- in FEOGA Fíggingin av felagstiltøk- unum innan landbúnaðin verður gjørd av europe- iska menningar- og trygdargrunninum fyri landbúnaðin (FEOGA) — Fonds Européen d'Ori- entation et de Garantie Agricole), sum fær ein part av inntekum sínum frá innflutningsgjøldum, men tó stersta partin sum beinleiðis inngjald frá limalondunum. FEOGA umsitur tær skipanir, sum stýra marknaðinum, soleiðis at framleiðsluni innan EF er tryggjaður ein serligur prísur fyri verur sínar, uttan mun til prísin á heimsmarknaðinum. Útreiðslurnar hjá FEOGA í 1985 vóru 160 milliardir kr. Av teimum fóru 30% til mjólkarverur, 13,9% til neytakjet og 12% til korn. Útreiðslurnar til land- búnaðarpolitikkin eru um- leið 2/3 av ellum útreiðsl- um EF's. Av hesum út- reiðslum fara umleið 96% til marknaðarstýring, og 4% fara til onnur tiltøk sambært grein 42. Framleiðsla og prísir Tá landbúnaðarprísirnir skulu ásetast, er ósemjan ofta stór á EF-ráðharra- fundunum. Her hava lima- londini ógvuliga ymisk áhugamál at rekja. Tað er ymiskt, hvussu stóran tydning landbúnaðurin hevur fyri tey einsteku limalondini. Avgerðirnar skulu tak- ast við atliti til: — at landbúnaðurin hevur seguligan týdning at tryggja íbúgvum landsins mat í ófriðartíðum, — at tey ymsu limalondini hava ymiskar framleiðslu- umsteður, orsakað av veðurlagi, lendi, brúks- støddum o.g., — at skynsamur landbún- aður kann eisini verja náttúruna, og at vandi kann vera fyri, at jørdin fer í órekt, um fólkið flyt- ur burtur, — at eisini verður havt í huga, at landbúnaðurin hevur onnur virði, enn bert tey vinnuligu, tí bóndin er siðmenningar- liga nærri knýttur at ar- beiði sínum enn onnur. Sum heild er framleiðsl- an av landbúnaðarverum í EF sterri enn egin nýtsla. Hetta sæst greitt í niðan- fyristandandi talvu. Lutfalsliga framleiðslan av nekrum landbúnaðar- verum í mun til nýtsluna (100): hveiti 126,0 bygg 114,3 mais 78,5 kjøt 100,7 grønmeti 99,9 mjolkarpulvur 142,3 smør 130,9 flótandi mjólkar- verur (rómi undantikin) 100,7 Av tí at nekur av lima- londunum hava yvirskot av landbúnaðarverum í mun til fólkatalið (t.d. Danmark, Frakland, Holland), og onnur mugu flyta inn (t.d. Bretland og Týskland), er ofta trupult at semjast um áseting av prísunum. Tann orsekin, sum helst meira enn nekur onnur tel- ur við í teimum búskapar- ligu og politisku viðgerð- unum, sum tiknar verða á landbúnaðargkinum, er tó, at umleið 20% av dag- ligu útreiðslunum hjá EF- brúkarunum fara til mat- verur. Í talvuni niðanfyri er hetta víst í teigi D, um- framt býtið í fólkatalinum og landbúnaðarframleiðsl- uni í EF á limalond. Har- umframt sæst hvussu stórur partur landbúnað- urin er av bruttotjóðar- úrtekuni. Fólkatal (A), landbúnaðarframleiðsla (B), partur landbúnaðarins av bruttotjóðarúrtokuni (C) og matvøruparturin av húsarhaldsútreiðslunum (D) í teimum einstøku limalondunum (1984): Belgia Danmark Marknaðarskipanir fyri landbúnaðar- verur Fyri at náa málinum fyri felags landbúnaðarpoli- tikkinum eru so við og við komnar felags marknaðar- skipanir fyri búnaðarver- ur. Marknaðarskipanirnar fevndu í 1986 um 91% av ellum veruúrvalinum. Stødid í marknaðarskip- anunum er »indikativpris- urin«. Hesin verður åsett- ur vid årsbyrjan, og er ein vegleidandi prisur, sum limalondini semjast um, at framleidarin helst skal fåa. Um nú veruútboðið er SS finns {| 28 188188 ma ta 1 22 (726 | 20 | 275 | essa | 23 | 20 | 02 | =: I ——E A + DÝR RR FE MY FJ MYR ES ss | #3 as | 23 | #3 | BC mon 205 | 32 | ss størri enn eftirspurningur- in, fellur marknadarpris- urin. Fellur marknadarprisur- in niður um ávísa upp- hædd, keypa EF-myndug- leikarnir = framleiðsluna fyri ein áður ásettan prís, sum kallast interventións- prísurin, og sum er at sammeta við ein minsta- prís, ið er tryggjaður framleiðaranum. Henda blandingin av fríari marknadarpris- åseting og uppilegging frå almennari síðu er eisini galdandi fyri bæði inn- flutning og útflutning. Yvirlitsmyndin vísir, hvussu skipanin er upp- bygd fyri hveiti, og eru skipanir av sama slagi galdandi fyri aðrar land- búnaðarverur. Framhald á síðu 15 Nr. 12 — 18. januar 1991 Gott Bingo 1. HH skipar fyri bingo å Handilsskulan- um i Tórshavn leygardagin 19/1 kl. 15.00. Nógvir góðir vinningar, m.a. vikuskifti fyri 2 við mati á Hotel Bakkanum. Øll eru hjartaliga vælkomin. 28. j 25. 18. 29. 27. 24. | 1. HH Kunngerð Ásettir bygdaráðsfundir í 1991: januar februar mars apríl mai juni juli og august summarfrí 2. 30. 28. 25. 16. september september oktober november desember Mål, sum skulu til viðgerðar á fundi, skulu vera skrivstovuni í hendi í seinasta lagi 14 dagar undan hverjum fundi. kl. Argja kommuna Eftiransunar- gjaldið 20 kr. Sambært høvudssamtyktina, fyri allar sjúkrakassar, kemur læknahjálp aftan á 16.00 gerandisdagar ella leygar-, sunnu- og halgidagar ikki sjúkrakassan- um við, men skal gjaldast av limunum sjálvum. Undantikið hesum reglum er bert bráð- komin ella versnað sjúka, har viðgerð er bráðneyðug. Í hesum føri skal limurin gjalda 20 kr. í eftiransunargjaldi til sjúkrakassa sín hvørja ferð farið verður ella ringt verður til lækna ella tá lækni verður boðsendur. Eftiransunargjald skal í øllum føri gjald- ast tå limur fer til ella boðsendir lækna uttanfyri læknadømi, har limurin hevur bústað. Meginfelag Sjúkrakassa Føroya HOLI Á ARGJUM ml. 62 fermetrar til støddar við inn- gongd av Argjavegnum — til leigu frá 1. jan. 1991. Hølini eru væl hóskandi til skrivstovu, handil, endamál. goymslu ella annað vinnuligt Tif. 11820