týsdagur 25. februar 2003síða 8

Nr. 38 - 25. februar 2003 15 Sum nakað nýtt lat bila- sølan, P/F Meinhardt Arge, eina virðisløn til tann sum stóð seg best í nýggju sveinaroyndini hjá bil- mekanikarunum. Tað bleiv Bárður Klakstein, frá Auto- shine í Klaksvík, ið fekk virðislønina fyri gott avrik til sveinaroyndina. Virðis- lønin var eitt Fluke mátitól, sum ein bilmekanikari illa kann vera fyri uttan. Bárður var fegin um at fáa hesa virðislønina ið Eirikur Sim- onsen, lærari á bildeildini á Tekniska Skúla, handaði honum. Hetta er fyrstu ferð at ein slík virðisløn verður latin til bilmekanikarar. m.g. Fríggjadagin var ein sam- koma á Skúlaheiminum við Marknagilsvegin, har prógv vórðu handaði til teir fimm fyrstu bilmekanik- ararnar, sum fingu prógv eftir nýggju skipanini. Umleið 40 fólk vóru møtt til samkomuna, har røður vóru hildnar fyri nýggju sveinunum. Í gomlu skip- anini var tað soleiðis, at teir sum fóru upp til sveina- roynd, fingu eina ávísa uppgávu at loysa, sum t.d. at umvæla ein motor, róðurgreiðir ella bremsur. Eftir nýggju skipanini fáa teir at vita, at nakað er galið við bilinum, sum t.d. at hann dregur til vinstru ella hann kódnar undir koyring ella annað, so skulu teir sjálvir finna brekið og rætta tað. Eisini skulu teir læra at leita egindiagnosu fram við hjálp av teldu og testara. Stórur dentur verð- ur lagdur á tað skrivliga arbeiðið. T.d. varð funnið fram til eitt brek við stýri- skipanini til air-bag í síð- unum. Allir fimm stóðu seg væl í sveinaroyndini. m.g. NØVN Í VIKUNI Mia Pedersen í Vestmanna er sett sum formaður í Føroya Kommunufelag. Mia tók við sum formaður eftir at fyrrverandi formað- urin, Jacob Vestergaard, varð settur sum landsstýris- maður. Mia hevur sitið í stýrinum í Føroya Komm- unufelag fyri Vestmanna Kommunu. Mia, ið er út- búgvin sum sjúkrasystir og arbeiðir á Landssjúkra- húsinum, fer nú í farloyvi. Mynd: Dimmalætting Erik Mörköre f. 2. juni 1912 - d. 11. februar 2003 11. februar andaðist Erik Mörköre, 90 ára gamal. Hann var føddur og uppvaksin í Klakksvík, sonur Eiðis-Johan og Christionnu. Sum ungur var hann til skips, fekk um endan av deyðsiglaratíðini og var við dammslupp, síðan við skonnart. Mesta av ævi síni bryggjaði hann hjá Föroya Bjór. Eini 50 ár mundi tað vera íalt. Hann var við, tá ið alt var gjørt við hond, og eisini seinni tá nógv var auto- matiserað. Hann gavst at arbeiða fulla tíð aftan á hann var 70, men helt fram líka til han var 80 ár, at loysa av í döguratímanum. Honum dámdi væl at fáast við seyð og passaði hann væl. Erik var giftur við Berlinu frá Gjógv, og áttu tey 7 børn. Friður verið við minninum um Erik Mörköre. Mia Pedersen formaður í Føroya Kommunufelag Bárður Klakstein fekk virðisløn frá P/F Meinhardt Arge Fimm sveinaroyndir eftir nýggju skipanini Nøvn í vikuni Kennir tú onkran … Kennir tú onkran í familjuni, á arbeiðsplássinum, í grannalagnum ella hvar tað skal vera, ið hevur ein merkisdag sum t.d. rundan føðingardag, brúdleypsdag, starvsdag ella onkran, sum hevur fingið nýtt starv ella annað, so sig okkum frá. Tú skal bara skriva navn og bústað og um gjørligt aðrar upplýsingar eisini um tann persónin tú heldur eigur at koma í blaðteigin "Nøvn í vikuni", so taka vit okkum av restini. Tú er eisini vælkomin at senda okkum nøkur orð og um møguligt mynd. Annars hava vit góðar journalistar og fotografar til slíkar uppgávur. Navn:..................................................................................................................... Bústaður:............................................................................................................. Bygd/býur:..............................................................Tel:..................................... Evt. arbeiðspláss:.............................................................................................. Merkisdagurin er: ............................................................................................ Innsendari: ....................................................................Tel:............................... Sendið lepan, í brævbjálva, til: • Postboks 76 • FO-110 Tórshavn • "Nøvn í vikuni" Eisini ber til at støkka inn á gólvið, ringja, faxa ella senda teldupost til redaktiónir okkara kring alt landið: Høvuðsstaðarøkið: tel. 311820/216135, fax 314720, teldupost: maggi@sosialurin.fo Norðoyggjar: tel. 458686, fax 458687, teldupost: solby@sosialurin.fo Eysturoy: tel. 447820, fax 449520, teldupost: vilmund@sosialurin.fo Suðuroy: tel. 375364, fax 375464, teldupost: aki@sosialurin.fo Vágar: tel. 333820, fax 333720, teldupost: edvard@sosialurin.fo Eirikur Simonsen, lærari á Tekniska Skúla, handar Bárði Klakstein virðislønina Thorgrím Jacobsen frá ENM í Leirvík, Bárður Klakstein frá Autoshine í Klaksvík, Poul Arni Poulsen frá VR-Bilum í Havn, Hallur Petersen frá Reyni Service í Hoyvík og Bárður Olsen frá P/f Wenzel í Havn 15 14 Nr. 38 - 25. februar 2003 - Vit fara at brúka hetta árið til at gera tekningar og skriva umsókn til myndug- leikarnar, sigur Sigurd Simonsen, býráðsformaður BYGGING Vilmund Jacobsen Fuglafjarðar kommuna hevur sett 200.000 krónur av á fíggjarætlanini til at fyrireika bygging av næmingaheimi á Kambs- dali. Sigurd Simonsen, bý- ráðsformaður í Fuglafirði, sigur, at stórur áhugi er millum næmingar, sum ganga á studenta-og HF- skúlanum á Kambsdali, at búgva á staðnum, har skúl- in er - Ein kanning vísir, at 37% av næmingunum á Kambsdali høvdu ynskt, at eitt næmingaheim var á staðnum, soleiðis at teir sluppu undan at ferðast í bili til og frá skúlanum. Men býráðsformaðurin sigur, at á Kambsdali ganga so nógvir næmingar, at ógjørligt hevði verið at bygt eitt næmingaheim til 37% av øllum næmingunum. - Vit hava hugsað okkum at bygt eitt heim við plássi til einar 40-50 næmingar, sigur Sigurd. Sjálvognarstovnur Býráðsformaðurin sigur, at Fuglafjarðar kommuna fer at arbeiða víðari við málin- um, og væntandi verður greiðari, hvussu fram verð- ur farið, tá ið komandi fíggjarætlan hjá kommun- uni fer í stoypiskeiðina. - Hugsast kann, at næm- ingaheimið verður ein sjálvognarstovnur, sigur Sigurd Simonsen. Hann vísir at enda á, at ætlanin hjá kommununi er at brúka hetta árið til at gera tekningar og at skriva umsókn til myndugleikar- nar. Ætla at byggja næmingaheim á Kambsdali 37% av næmingunum, sum ganga í skúla á Kambsdali, kundu ynskt sær at búð á staðnum, so stytri var til og frá skúlanum. Nú ætlar Fuglafjarðar kommuna sær at gera nakað við hetta. Søgnin sigur, at Pætur ápostul eina- ferð hálaði ein gull- mynt út úr kjaftinum á sankta pæturfiskin- um. Svørtu blettarnir við gulari rond á fisk- inum eru merkini av ávikavist tummli og fremsta fingri á Pæturi. Nú er hesin sjáldsami fiskur eisini fingin í føroyskum sjógvi! SJÁLDSAMUR FISKUR Vilmund Jacobsen Fiskirannsóknarstovan hev- ur fingið sendandi ein fisk, sum er ógvuliga sjaldsamur um okkara leiðir. - So vítt vit vita, er hetta fyrstu ferð, at hetta fiska- slagið er fingið í føroysk- um sjógvi, sigur Jákup Reinert á Fiskirannsóknar- stovuni. Maðurin, sum er komin við fiskinum, er Dánjal Jóhan Lisberg úr Sumba. Jákup heldur, at fiskurin hóskandi kundi verið nevndur sankta pætursfisk- ur á føroyskum, tó at hann "bara" kallast pætursfiskur í orðabókini, sum Stiðin gav út í 1998. Tað var ísfiskatrolarin, Akraborg, sum fekk sankta pætursfiskin í trolið á Bill Baily Bankanum, 11. august 2001. - Tíverri var fiskurin kruvdur, so vit sóu ikki, hvat hann hevði etið. Jákup sigur, at hetta var ein kvennfiskur við hvíl- andi rognum, sum hann tekur til. Fiskurin var til- samans 39 cm. langur og vigaði 910 gr. - Vísindaliga heitið á sankta pætursfiski er zeus faber, og á øðrum tungu- málum eitur hann "sankt petersfisk" (á donskum og norskum), john dory (á enskum), saint-pierre (á fronskum), pesce san pietro (á italskum), peixe-galo (á portugisiskum), pez de san pedro (á sponskum), sankt- persfisk (á svenskum) og hering-könig (á týskum), sigur fiskifrøðingurin. Í Atlantshavinum er sankta pætursfiskur veidd- ur út fyri strendurnar í Afrika og Vestur Evropa, norður til Suðurnoreg og inn í Kattegat, í Miðjarðar- havinum og sunnara parti á Svartahavinum og nú eisini við Føroyar. Jákup vísir á, at nær skyld fiskasløg eru aðra- staðni, eitt nú við Suður- afrika, Avstralia, Ný Sæ- land, Japan og Korea. Sankta pætursfiskur svimur stakur ella í smáum torvum á 50-150 m. dýpi, viðhvørt fer hann niður á einar 400 m. - Tá ið hann fer upp í sjógvin, leggur hann seg ofta á liðuna eins og flat- fiskar gera, og hann er sæddur liggja á síðuni á havbotninum. Sankta pætursfiskur er sera eyðkendur í útsjónd. Hann er hávaksin og smal- ur, høvdið er stórt, og kjaft- urin við sínum undirbiti kann skjótast langt frameft- ir, tá hann tekur føði. Tein- arnir, serliga í ryggfjøður- ini, eru langir. Liturin er ymiskur, mest blankt silv- urlittur og heldur myrkari á rygginum enn á búkinum, har liturin ofta skyggir grønt. - Eyðkendur er tann stóri svarti bletturin við gulari rond á hvørjari síðu. Tað er hesin, ið hevur givið fiskin- um navn. Søgnin sigur, at Pætur ápostul einaferð hál- aði ein gullmynt út úr kjaft- inum á fiskinum, og blett- arnir eru merkini av ávika- vist tummli og fremsta fingri á Pæturi. Jákup sigur, at flestu av hinum tungumálunum vísa eisini til sankta Pætur, og enska heitið John Dory merkir duravaktari, ið jú vísir til eina av uppgávun- um hjá sankta Pæturi. - Gýtingin fer fram við Suðurongland í juni til august og í Miðjarðarhavin- um í mars til mai. Eftir gýt- ingina leitar fiskurin norð- ureftir at finna sær føði. Fiskifrøðingurin sigur, at tá ið yngulin er 19 mm langur, líkist hann tí vaksna fiskinum. - Vøksturin er skjótur tey fyrstu árini, og fýra ára gamal gerst sankta pæturs- fiskur kynsbúgvin. Kall-og kvennfiskurin eru ikki líka stórir. Fiskar, sum eru longri enn 45 cm., eru allir kvenn- fiskar. Teir størstu gerast meira enn 70 cm. langir. Jákup sigur, at sankta pætursfiskur er ein glúpsk- ur ránsfiskur, ið mest livir av fiskasløgum sum sardin- um, sild og brislingi, men eisini av høgguslokki og ymsum krabbadýrum. - Sankta pætursfiskur hevur stóran týdning sum virðismikil hjáveiða í trol- og línufiskiskapi í Miðjarð- arhavinum og við vestur- stondina í Afrika. Hann verður sagdur at vera sera vælsmakkandi, ja – ein hin besti yvirhøvur, sigur Jákup Reinert, fiskifrøðingur. Dánjal Jóhan ikki so heppin sum Pætur ápostul Sankta pætursfiskur er ein glúpskur ránsfiskur, ið mest livir av fiskasløgum sum sardinum, sild og brislingi, men eisini av høgguslokki og ymsum krabbadýrum. Kortið vísir, hvar sankta pætursfiskur er at fáa. C M Y K 14