leygardagur 2. februar 1991síða 15

Nr. 23 — 2. februar 1991 | Russarar åvara Sidani Gorbatjov tykist at hava mist nógv av sínum veruliga valdi í Sovjet- samveldinum til tann hegravenda partin av her- inum, tykist tað sum um steðan til kríggið í Golf- inum er broytt samsvar- andi. Tað vísir seg, at her- ovastarnir eru ikki so glaðir fyri at síggja ameri- kanarar fáa ov stóra ávirkan í Miðeystri eftir kríggið, og teir eru tí farn- ir at tosa um, at USA hev- ur einki at gera í Irak. Teir sameindu eiga at halda seg til samtyktirnar hjá ST, sum siga, at Saddam Hussein skal úr Kuwait. Hetta kann ikki tulkast sum at teir sameindu hava loyvi til at leggja alt Irak í oyði, halda keldur innan sovjettiska herin. Russarar, sum sjálvir hava havt sera gott sam- starv vid Irak, bera ótta fyri at amerikanska ávirk- anin í økinum skal gerast ov stór og at hetta ikki fer at gagna áhugamálunum hjá Sovjetsamveldinum. Tað er enn óvist, um russarar kunnu venda gongdini í Golfkrígnum við at seta nýggj krev fram, men um somu tíð sum russarar siga hetta, so vísir tað seg, at bæði í Bretlandi, Fraklandi og nú eisini Týsklandi verður tikið undir við USA, at tað er neyðugt at fáa Saddam Hussein burtur av trún- uni, um kríggið skal vinn- ast. Og tað gerst bert við álopum á Irak eisini. Týskarar avdúkaðir sum deyðans keypmenn Tað var snópisligt fyri týskarar, tá tað í eini sjón- varpssending í Týsklandi nú um dagarnar varð av- dúkað, at týskar fyritøkur hava selt irakarum útgerð at gassa jedar við. Hóast tað leingi hevur verið kent, at ikki bara týskar, men eisini amerikanskar, bretskar, sovjettiskar og aðrar fyritøkur hava verið við til at byggja upp stríðsmegina hjá Saddam Hussein, so eru ongantíð løgd so itøkilig prógv um »deydans keypmenn« sum júst i týsku sjónvarps- sendingini. Hetta setti lív í aftur mong gomul minni um, hvussu týskarar fyri 40 árum síðani gassaðu milli- ónir av jødum til deyðis. Er tað nú hetta, sum er við at endurtaka seg, spyrja tysk blød eftir avdúking- ina, sum hevur fingið Hel- mut Kohl kanslara at krevja umrøddu fyritøkur og stjórar teirra fyri rætt- in. Sambært sendingini Panorama hava týskar fyritøkur til fyri heilt stuttum stuðlað irakarum í framleiðsluni av sera vandamiklum eiturgassi umframt at teir hava hjálpt irakarum at betra rakettir sínar, soleiðis at tær meguliga kunnu bera gassleðingar. Týsku fjelmiðlarnir hava verið á gosi um hesi tíðindi, og í Ísrael hava Tær seinastu hending- arnar í Golfkrígnum hava gjert teir sam- eindu ikki sert ørkyml- aðar. Eingin dugir við vissu at siga, hver tak- tikkurin hjá Saddam Hussein er. Aftur og aftur tekur hann teir á bóli. Seinast við at gera einki minni enn fýra álop á steðir hjá teim- um sameindu í sjálvum Saudi Arabia. Nú frættist so eis- ini, at stórar stríðs- vognadeildir við meira enn 1000 stríðsvognum og 50.000 hermonnum eru á veg móti syðra parti av Kuwait og menn bera ótta fyri, at hann skal fara at gera eitt stórálop á teir sam- eindu í Saudi Arabia. Hetta var annars nak- að, sum ongin trúði Saddam Hussein fór at tora, tá kríggið byrjaði. Saddam Hussein ørkymlar Ti hann tá verður mett- ur at vera alt ov lættur at raka úr luftini. Men Saddam tykist tó at gera júst tað, sum teir sameindu minst rokna við. Flestu av hernaðar- eygleiðarunum, sum tær stóru sjónvarps- steðirnar tosa við um kríggið, vistu ikki, hví Saddam Hussein nú letur stríðsvognar sín- ar fara úr sínum tryggu skýlum og harvið gera teir til sera lett mál at raka úr luftini. Eisini halda hesir eygleiðarar tað vera legið, at irakar enn ikki hava brúkt fleiri av bestu vápnum sínum móti teimum sameindu. Her er m.a. talan um jerð til luft rakettir, sum teir kundu brúkt móti flog- førunum í Kuwait. verið stórar mótmælis- gongur móti Týsklandi. Hetta fekk alt fyri eitt týsku stjórnina til at bjóða sær at geva Ísrael stóra búskaparliga hjálp og eisini hernaðarliga. Í umreddu týsku sjón- varpssendingini kom fram, at samhandilin við Irak hevur verið góð- kendur av týsku stjórnini, sum skal geva útflutn- ingsloyvi til handilssam- starv við sokallað »heit« eki. Stjórnin visti av, at tað snúði seg um at hjálpa irakarum at betra Scud- rakettirnar, so tær rukku longri, eitt nú til Ísraels, og soleiðis at tær kundu hava sterri spreingileðing- ar við og meguliga eisini kemiskar leðingar, nakað sum tó eingin tó veit enn við vissu. Hetta varð upp- lýst í sjónvarpssending- ini. Men tað er tó óvist, um myndugleikarnir hava vitað av, hvat útgerðin veruliga skuldi brúkast til. Týski kanslarin Hel- muth Kohl hevur í eini drúgvari reðu sagt frá, at hann er vónsvikin av hes- um samhandli og fyri at gera gott aftur hevur hann bjóðað eitt nú Ísrael hjálp. Herfyri sendi hann uttan- ríkisráðharra sín til Ísrael fyri at linka um spentu steðuna millum bæði lond- ini. Ísrael fær nú 35 milli- ardir krónur frá Týsklandi í búskaparligari hjálp um- framt vápnahjálp. Enn hevur Saddam Hussein ikki gjørt álvara av hóttan síni at brúka gass móti eitt nú Ísrael. Men tað er greitt, at tann dag, hann ger tað, verða tað uttan iva aftur týskarar, sum fara at verða ámintir um, at tað vóru teir, sum góvu irakarum henda møgu- leikan. — Ísraelar hava nógv at takka Saddam Hussein fyri. Ongin hevur tænt teirra sek betur enn júst irakiski leiðarin, skrivar stersta blaðið í Egyptalandi í eini við- merking til Golfkrigg- ið. Blaðið vísir á, at irak- misku rakettálopini á Ísrael hava ikki tving- að ísraelar upp í krígg- ið. Teir hava tvertur ímóti ikki skotið eitt skot móti Saddam Hussein og hetta hevur longu givið Ísrael mikla virðing og væl- vild í vesturheiminum. Nógvir eygleiðarar í arabiska heiminum halda, at tað júst kann verða henda sann- roynd, sum avger lagn- una hjá Saddam Huss- ein. Eitt sterkt Ísrael eftir kríggið var júst tað evugta av ætlan hansara. Og at pale- stinar skulu gerast Einki er so ringt, at tað ikki er gott fyri okkurt, sigur orðatakið, og tað er greitt, at hetta sann- ar amerikanski vápna- ídnaðurin í hesum døg- um. Tað er bert stutt síð- ani, at tað sá sera svart út fyri hesum risastóra ídnaðinum. Endin á kalda krígnum og tær positivu avvápnaðar- samráðingarnar gjørdu, at politikarar- nir minkaðu um út- reiðslurnar til vápna- ídnaðin bæði í USA og eðrum pertum av vest- urheiminum. Hesa gongd hevur Golfkríggið longu vent. Nú eru brádliga boð eftir teimum nýggju og sera framkomnu vápn- unum, sum eru brúkt í Golfkrígnum við góð- um úrslitum. Talan er ikki minst um tær amerikonsku patriotra- kettirnar. Væleydnaða niðurskjótingin av irakiskum álopsrakett- um hevur fingið ameri- kanska forsetan at heita á myndugleikar- Ísrael hevur vunnið kríggið veruligu tapararnir var heldur ikki ætlan hans- ara. Men mangt er, sum longu nú bendir á eina slíka gongd. Ísrael hevur longu fingið sera stóra hern- aðarliga og fíggjarliga hjálp frá londum sum USA og Týsklandi. Arabisku eygleiðarar- nir bera ótta fyri, at fer Ísrael at standa ov sterkt eftir kríggið, so fer tað at vera uppaftur torferari at loysa grundleggjandi spurn- ingar í Miðeystri, eitt nú palestinaspurning- in. — Eftir bert 10 deg- um er myndin av Ísrael sum einum áloypara broytt til myndina av einum offuri, skrivar blaðið >The Egyptian Gazette«. Vid lutvist so fåum skadum hevur Israel råd til at bíða og vóna, at USA ger arbeiðið fyri teir. nar at seta gongd á aft- ur SDlætlanina, ella betur kend undir heit- inum »stjørnukrigsætl- anin<, sum fyrrverandi forsetin, Ronald Reag- an, var upphavsmaður til, men sum varð steðgað, tá kalda krígg- ið endaði. Nú síggja amerikan- arar, hvussu effektivir partar av hesi skipan hava verið í Golfinum. Patriotskipanin er bert ein lítil partur av SDI- projektinum, og ætlanin er nú at fara víðari og framleiða uppaftur framkomnari og betri rakettskipanir, sum kunnu verja móti rakettálopum av meira framkomnum slag. Eisini tey sera kost- naðarmiklu og fram- komnu Stealt-flogfer- ini eru nú komin inn í hitan. Fyri kríggið gjerdi verjumálaráð- harrin av at steðga ein- um sáttmála um fram- leiðslu av nógvum av hesum flogferum. Men nú tey fyri fyrstu ferð eru roynd í Egyptiska blaðið heldur tað vera týdn- ingarmikið, at USA eft- ir kríggið ikki bert len- ar sínum arabisku sam- eindu og vísir teimum ans, men at amerikan- arar eisini vilja vísa vilja til at loysa pale- stinaspurningin — fyri harvið at minka um øsingina móti USA, sum heilt greitt fer at vera til staðar eftir kríggið og helst vaksa. Men eygleiðarar í arabiska heiminum spyrja, hvat USA man hava lovað Ísrael aftur- fyri ikki at fara upp í kríggið. Eitt er tað, at Israel fer at fáa stóra búskaparliga hjálp, men merkir hetta eisini, at amerikanarar fara at vera meira líka- sælir við tí viðferð, sum ísraelar geva palestin- arum í teimum her- settu økjunum! Golfkriggið kveikir nytt liv í SDI-ætlan kríggi og við sera góð- um úrsliti, eru tey aftur frammi. Flogferini eru tey mest framkomnu í heiminum og kunnu ikki síggjast á radara. Talan er bæði um van- lig jagaraflogfer og bumbuflogfer. Higartil eru bert tvey bumbu- flogfer framleidd og tey hava enn ikki verið roynd. Nú verður tosað um at seta framleiðsl- una av teimum flogfer- unum í gongd eisini. Eingin ivi um tað — vápnaídnaðurin hevur góða rdagar og útlitið sær betri út enn nakr- antíð — serliga fyri tær vápnaskipanirnar, sum fara at roynast væl í Golfkrígnum. Hetta kríggið er rætt og slætt fyrsta royndin at royna mong av hesum vápn- um í einum veruligum Í USA eru teir tí longu farnir at taka all- ar hesar metingar við í fíggjarlógaruppskotið fyri 1992, sum uttan iva fer at økja nógv um hernaðarútreiðslurnar. RSS | % ER 0 Sr vi åg