mikudagur 13. februar 1991síða 13

Nr. 30 — 13. februar 1991 tíðindablaðið Sosialurin Møl ; Síða 13 skorti, oljuklæðum, handskum og styvlum, so- leiðis at evnið ikki kemur í samband við húðina og ikki verður andað inn. Leiðbeining stendur á øll- um íletum, ið verða út- flýggjað frá apotekinum. Umráðandi er, at óvið- komandi ikki av óvart kunnu koma fram á Nuvan. Serliga verður her hugsað um bern. Tí eigur Nuvan heldur aldri at vera goymt í eðrum ílati enn í tí frá apotekinum. Pál Weihe Er Nuvan krabbameinselvandi ella ikki 7 Nýtið skort, 7 oljuklædi, i handskar og styvlar -soleiðis at evnid ikki kemur í samband við húðina og ikki verður andað inn, skrivar Pál Weihe. Kunngerð nr. 29 frá 31. januar 1991 frá Líkningarráð Føroya um ásetan av upphædd til neyðugt uppihald fyri arbeiðið skipað gjøgnum Nordjobb. Við heimild í 8 33 nr. 12) í løgtingsløg nr. 86 frá 1. september 1983 um landsskatt og kommunuskatt, sum broytt við løg- tingslóg nr. 69 frá 3. juli 1989, hevur Evnið diklorvos við hand- ilsnavninum Nuvan verð- ur brúkt í stórum negdum eisini í føroysku alivinn- num. Um kolinesterasan er óvirkin av t.d. Nuvan, so verður acethylkolinið ikki niðurbrotið, og vit frá Nuvan-dálkaðari luft. Tá upptøkan í liíkamið er steðgað, er umráðandi at ansa eftir, um tann eitraði krabbameinselvandi fyri menniskju. | Umhvervis- myndugleikarnir rokna í dag ikki bert tey evni fyri Líkningarráð Foroya fyrisett: $ 1. Persónar, sum koma undir regluna í 8 2, uni. Undirritaði hevur kunnu siga, at tað svarar fær andað, sum hann eig- at vera krabbameinselv- litra a) og b) í samtíðarskattalógini, og áður m.a. í blaðnum hjá til, at nervalagið er yvir- ur. Lækni eigur beinan- andi, har tað er prógvað . ; : å Arbeiðseftirlitinum Trygd stimulerað. Sjúkueyð- vegin at verða boðsendur. hjá menniskjum, men eis- sum búgva Danmark/ Finlandi/ Grøn og Trivni greitt alarum frå kennini, sum visa seg í Í telefonini er umráðandi mini evni har einans djóra- landi/Íslandi/ Noregi ella Svøriki og sum hesum vandamikla evni samband við eitring, sam- at siga læknanum frá, royndir sýna henda egin- undir brådfeingis dvøli í Føroyum ar- og frá hvussu tað ber til at svara hesum. hverja eitring tað snýr seg leikan. Tey flestu evni á verja seg ímóti eitran. Í Dagblaðnum 8. februar 1991 stóð at evnið er krabbameinselvandi, men í næsta blað stendur, at evnið ikki er krabbameins- elvandi. Eg skal tí aftur loyva mær at siga eitt sindur um Nuvan. Nuvan - Diklorvos Tær lívrunnu forforsam- bindingarnar til týning av skordýrum vórðu til undir 2. heimsbardaga í sam- bandi við krígsgass- gransking. Tað er tí ikki undarligt, at nógv av hes- Sjúkueyðkenni: Vanliga síggja vit fyrst vaml, spýggju, magapínu, lívsýki og slevan. Síðani hevuðpínu, svimbul, ússa- ligheit, nógv vatntunt snor og bróstmeði. Rættu- liga skjótt gerst tað kámt fyri eygunum, eygnastein- arnir gerast smáir, tár renna, og tann eitraði fær ilt í eyguni og hevur ilt við at lesa. Hjartað kann sláa annaðhvert ov skjótt ella óvanliga seint. Pulsurin kann eisini vera óreglulig- ur. Í álvarsligum førum um, soleiðis at hann kann hava mótevni við sær (atropin). Um Nuvan er drukkið, eigur magin at verða tømdur og skolaður. Sjúklingur við eitringar- teknum eigur at verða inn- lagdur til eftiransingar. Langtíðarskaðar: Virknið av kolinesterasu er vanliga minkað niður í helvt, tá sjúkutekin vísa seg í samband við eitran. Mælt verður til at kolin- esterasuvirknið ikki mink- ar meiri enn til 70% av tí tað var, tá ið byrjað var at listunum yvir krabba- meinselvandi evni, eru av góðum grundum bert kannað í djóraroyndum. Tað kann tó vera ilt at meta um teir krabba- meinselvandi eginleikar- nar í djóraroyndum eisini eru galdandi fyri fólk. Tí nýta vit orðingar, at tað er »illgruni« um at evnið er krabbameinselvandi fyri fólk og at tað er »sann- likt«, at evnið er krabba- meinselvandi fyri fólk. Amerikanski umhvervis- stovnurin EPA skeyt í 1988 upp at bólka Nuvan beiða í Føroyum í mesta lagi 100 dagar i sama álmanakkaári, verða bert skattaðir í Føroyum av tí parti av inntøkuni, sum fer upp um eina upphædd, sum sam- bært galdandi reglum er neyðugt til teirra uppihald, treytað av, at arbeiðið er skipað innan karmarnar hjá norður- lendskum ætlanum um umbýti av prak- tikk og frítíðararbeiði, og at arbeiðið er skipað gjøgnum Nordjobb. $ 2. Upphæddir, sum verða hildnar neyðug- ar til uppihald, verða ásettar fyri eitt ár, og verða minkaðar í mun til longdina av um evnum eru sera eitr- síggjast koordinatións- arbeiða við Nuvan. sum eitt sannlíkt krabba- : ; , andi fyri menniskju. trupulleikar, t.v.s. tann —Vøddaveikleiki og mød; meinselvandi evni. Hetta dvølinum i Føroyum og alt ålmanakka- Nuvan verður lættliga eitraði hevur ilt við at kann vara í mánaðir hjá tí at summar rottu- og árið. upptikið igjøgnum lung- uni, men eisini gjøgnum hudina og so sjålvandi gjøgnum sodningarlagið, um tað verður svølgt. Tað er ikki óvanligt, at hesi evni føra til álvarsliga eitran og eisini til deyða. Diklorvos er ein sokallað- ur kolinesterasuinhibitor- ur, t.v.s. eitt evni, sum tálmar enzyminum (kveik- anum), ið nevnist kolin- esterasa. Í nervalagnum hjá menniskjum verður eitt evni, ið eitur acethyl- stýra ørmum og beinum. Talan gerst mutlandi. Veddarnir nøtra — serliga eygnalokini og tungan. Í ringum førum er vedda- veikleiki í ellum kroppin- um. At enda vil sjúkling- urin sova og gerst í ørviti. Andingartrupulleikarnir vaksa við slími og ríkjan í lungum. Blóðtrýstið hækkar. Sjúklingurin kann ikki halda vatni og skarni. Fær krampar og fellur í óvit. Deyðin skyld- ast andingarsteðg og/ella eitraðum fólki. Nervaskaði ella polyn- europathi kann standast av eitring. Tað snýr seg um beinleiðis eitrandi árin á nervarnar. Hetta kann føra við sær, at handa- kraftin viknar og følisans- urin minkar. Í summum førum er hesin skadi var- andi. Rimuligt er tó at halda, at hetta mein bert sæst, har eitringin hevur vart eitt skifti. Nógv hevur verið talað um kroniskan heilaskaða í mýsaroyndir vóru positiv- ar. Samanumtikið er góð grund at vera varin, tá ar- beitt verður við Nuvan. Eitran kann berast á, tá ein minst varar, t.d. tí klæðini gerast vát av Nuvan-legi. Verður persónurin so eitt sindur í erviti, kann hann skjótt vera áhalsin og detta fyri borð ella niður í ringin og drukna. Tað er tí umráð- andi at hava eitt arbeiðs- lag, har húðin ongantíð $ 3. Tann upphædd, sum eftir 88 2 og 3 verður roknað sum neyðug til uppihald, var fyri 1990 48.000 kr., og er fyri álma- nakkaárið 1991 ásett til 49.000 kr. 84. Henda kunngerå kemur i gildi dagin eftir at hon er kunngjørd, og er galdandi fyri inntøkur frå 1. januar 1991. kolin, nytt til at saman- lammilsi av andingar- samband vid upptøku av kemur i samband við Tórshavn, tann 31. januar 1991 binda nervaendar. Vit veddum og/ella astmu- smáum negdum av lív. Nuvan — heldur ikki tå Líkningarráð Føroya siga, at acethylkolin er herðindi. runnum fosforsambind- oljuklæðini verða reinsað. eitt transmittorevni, eitt ingum, men tað er enn Eisini - umráðandi ve — fari ør i ; kli vís : åre verja lunguni ímóti yvirføringarevni, i sy- Viðgerðin: ikki vísundaliga prógvað. An: sig napsunum (nervasaman- „Ke at:dálk: Tað er ikki sannlíkt, at ; guVu. . . | komingunum). Synapsur Tað erumvíðandia, 2 Så Nuvan hevur vid sær Um arbeltt verður Við rattið finnast víða hvar, bæði í húð verður væl og virði- broytingar í arvaeginleik- Smbrt. leiðbeiningunum heilanum og í teimum periferu nervunum. Tá acetthylkolin hevur full- ført sína uppgáv'. eigur acethylkolinesteras in at gera er la á ti, solei%s at friður aftur er á nervalag- liga reinsað fyri Nuvan. Tað ber til at brúka vatn og sápu, men reint alkohol er betri. Eyguni eyga at verða skolað við vatni ella sjógvi. Tað er umráðandi at fáa tann eitraða burtur unum hjá menniskjunum. Krabbameins- elvandi ella ikki? Tað eru ongar kanningar, sum sýna at Nuvan er frá Arbeiðseftirlitinum, er eingin vandi á ferð, hvorki fyri akuttari eitran ei held- ur fyri krabbameini, sum frálíður. Arbeiðseftirlitið mælir til at persónur, ið fæst við Nuvan, er i er tad tu sum ræður ferðini! HÓVLIGA +