fríggjadagur 15. februar 1991síða 17

Nr. 32 — 15. februar 1991 Teir sameindu bumba Svenskur limaskapur fer helst at virka sum skýli til sivil í Bagdad Tey áhaldandi bumbu- álopini á irakiska hevuðs- staðin hevdu í gjár við sær, at eitt stórt skýli undir jørd við plássi til túsundtals fólk varð bumbað sundur og saman. Irakar siga, at meira enn túsund fólk hava latið lív, teirra millum nógvar heil- ar familjur og mong bern. Tað var tíðindamaðurin hjá amerikonsku sjón- varpssteðini CNN, Peter Arnett, sum kom við tíð- Hópdrápið í Bagdad Amerikanska loftálopið á eitt bumbuskýli í irakiska hevuðsstaðnum hevur skelkað allan heimin. Hundraðtals fólk, serliga kvinnur og bern, vórðu kolað upp undir álopinum. Tað var tíðliga hós- morgunin, at fleiri rakett- ir raktu eitt bumbuskýli í einum íbúðaumráði í Bag- dad. Rakettirnar vóru frá einum amerikonskum flogfari, sum hevði fingið boð um at oyðileggja eitt hernaðarligt mál í býnum. Ein av fjarstýrdu bumb- unum setti hol á tað tjúkka betongloftið í skýl- inum, meðan ein onnur fór niður gjøgnum holið og setti eld á skýlið. Inni í skýlinum vóru irakiskar kvinnur og bern, sum nú í næstan ein mánað hava leitað sær í skýlið av ótta fyri teimum áhaldandi bumbuálopunum. Fyrstu tíðindini vildu vera við at har vóru fleiri enn 1000 fólk í skýlinum, men síðani hava myndug- leikarnir upplýst, at har vóru 400. Tey seinastu tíðindini vilja tó vera við, at rætta talið meguliga er 94 ella 64. Irakisku myndugleikar- nir lótu straks eftir álopið altjóða pressuna sleppa framat at taka myndir og settu sensurin, ið hevur verið galdandi, úr gildi. Tíðindamenn sluppu fyri fyrstu ferð at senda bein- leiðis úr tí bumbuherjaða Bagdad. Irakar siga, at ameri- kanarar vistu, at tað vóru sivil í skýlinum og at teir drópu hesi við beráddum huga. Hesum vísa a verikan- arar a'cur. Teir siga, at talan /ar um eitt hern- indunum stutt eftir hend- ingina. Myndir tiknar á staðnum, har fleiri rakett- ir hevdu rakt betongloftið í skýlinum og hevdu sett eld á alt skýlið, vórðu vístar í CNN og hava skapt rættiliga esing í USA. Amerikanska her- valdið hevur lovað ikki at leggja eftir sivilum mál- um, men viðgongur, at í kríggi er ómeguligt ikki at drepa sivil eisini. Víst verður á, at irakar eru aðarligt mál. Teir halda seg til sínar egnu fregnar- tænastukeldur, sum hava upplýst, at skýlið varð brúkt til samskiftissteð hjá irakiska herinum. Hes- um hava irakar víst aftur. Men amerikanarar halda fast uppá sítt og siga, at meguliga hevur Saddam Hussein við vilja latið sivilfólk vera í skýlinum, hóast hann visti, at vandi var á ferð, so leingi hann eisini brúkti tað til hern- aðarlig endamál. Uttan mun til hver av pertunum sigur satt, so hevur hetta hópdrápið av sivilum irakiskum borgar- um, bernum og kvinnum sett eld í allan tann mus- limska heimin. Fólk eru uppest og tosa um at fáa hevnd móti amerikonsku drápsmonn- unum. Sendiharrin hjá Jemen í ST segði eftir hendingina, at amerikanarar eru drápsmenn. Irakiski sendiharrin í ST segði, at hetta álopið á sivil varð gjørt við beráddum huga, og at amerikanarar í veru- leikanum frøa seg um tað eins og teir fegnast um nyttuna av sínum drep- andi og oyðileggjandi ra- kettum. Í Tunis og Algeria hava almennu útvarpssteðirnar fordømt amerikansku at- søknina og siga, at hetta fer at fáa ålvarsligar fylgj- ur fyri USA. Men tað eru eisini teir, sum taka undir við USA og geva Saddam Hussein skyldina fyri hendingina. Sendiharrin hjá Kuwait í USA sigur, at eingin hev- ur gjørt stórvegis burtur úr teimum hópdrápum av sivilum, serliga bernum farnir at goyma hernaðar- útgerð og herfólk í sivilum økjum. Talið á deyðum eftir hetta seinasta loftálopið skal sambært irakiskum myndugleikum vera omanfyri 1000. Onnur vilja vera við at tað er 400 og uppaftur onnur 40. Allar tíðindasendingar úr Irak eru sensureraðar av irakiska herinum, men fáur ivast longur í, at hetta er bara propaganda. og kvinnum, framd av irakiskum hermonnum i Kuwait. Hann átalar al- tjóða pressuna fyri als ikki at hava víst hesum sivilu í Kuwait sama á- huga sum teimum sivilu ofrunum í Irak. Hann vís- ir á, at talið á sivilum kuwaitbúgvum, sum eru píndir ella myrdir av irak- um er fleiri túsund, og í letuni eru irakar í ferð við at tveita kuwaitbúgvar úr heimum sínum í Kuwait. Tað er einki minni enn eitt fólkamorð, sum fer fram í Kuwait, sigur hann við amerikanska pressu. Bretska sjónvarpssteð- in BBC hevði samreðu við leiðaran í einum av and- støduflokkunum i Bret- landi eftir hendingina. Paddy Ashdown heldur fyri, at tað er stórt spell, at slíkt hendir, men vísir um somu tíð á, at eingin hevur dripið so nógvar muslimar sum júst irak- At irakar ikki vilja vísa allan veruleikan er so eitt. Men flestu eygleiðarar halda nú, at talið á sivil- um, sum lata lív undir teimum mongu bumbuá- lopunum, er nógv hægri enn upplýst frá báðum pertum. Teir siga, at irak- ar heldur ikki vilja seta tølini ov høg fyri harvið ikki at oyðileggja moralin og fyri at forða, at fólk fara at seta seg upp ímóti Saddam Hussein. iski leidarin Saddam Hussein og visir her til kríggið, hann byrjaði móti iranarum umframt morð- ini á túsundtals av sínum egnu landsmonnum við eitt nú eiturvápnum. Jan Miller skrivar Í grannalondum okk- ara Noregi, Sveríki og Danmark er almenna kjakið um Norðurlond og EF í hæddini. Með- an danir brúka nógva tíð at tosa um EF-sam- veldi, felags uttanríkis- og verjupolitikk og bú- skaparligt samveldi, so eru norðmenn og sviar meira upptiknir av, hverjar avleiðingar sterri tilknýti til EF fer at hava fyri hevuðs- vinnurnar í teirra lond- um. Sviar eru komnir eft- ir, at einasta gongda leiðin fyri teir er at ger- ast limur í EF. Bara á tann hátt kann svenski ídnaðurin verða kapp- ingarferur. Norðmenn síggja fleiri vansar við limaskapi og hugsa her serliga um landbúnað- in og fiskivinnuna. Teir síggja heldur eitt víðk- að samstarv millum Efta og EF enn lima- skap. Samráðingarnar um eitt tílíkt samar- beiði eru í gongd og fara meguliga at enda við eini avtalu í juni um tað sokallaða europeiska búskapar- liga samarbeidsøkid. Tað er tó einki duls- mál, at ein meiriluti í norska Stórtinginum í veruleikanum ynskir limaskap. Men kunnu Fyri fyrstu ferð síðani 1975 viðger Trygdar- ráðið í ST nú eitt mál fyri afturlatnum hurð- um. Tað er gongdin í Golfkrígnum, sum hev- ur fingið fleiri av lima- londunum at kalla Trygdarráðið saman at viðgera steðuna, ser- liga nú aftan á at nógv sivil hava latið lív und- ir einum amerikonsk- um loftálopi á eitt skýli í Bagdad. Stórur meiriluti var fyri at halda fundin fyri afturlatnum hurð- um. Londini, sum hava ST-sam- atkvett fyri norðurlendsk EF-dynamo Trygdarráðið fyri afturlatnum hurðum norðmenn fáa eina góða avtalu, so velja teir heldur hana enn limaskap. Hetta er m.a. politikkurin hjá arbeiðaraflokkinum. Men hvussu við Fer- oyum og Grenlandi, sum í dag standa utt- anfyri EF. Ikki kann ein siga, at danskir fjel- miðlar gera nógv burt- ur úr hesum báðum pertum og kongaríkin- um, men av og á er onkur linja at finna í bløðunum um steðu Feroya og Grenlands. Nú um dagarnar skrivaði Árhus Stifts- tidende oddagrein um Norðurlond og EF- samarbeiðið. Blaðið heldur, at svenskur EF-limaskapur fer at virka sum ein norður- lendsk EF-dynamo. Blaðið skrivar: >Selv om intet skal tages for givet, vil svensk med- lemsskab nok alligevel virke som en nordisk EF-dynamo. Í Gren- land er spergsmálet om medlemsskab — ell- er í det mindste en til- knytningsaftale pá dagsordenen, og þá Færøerne nærmer et EF-udspil sig i de lang- forhandlinger om en frihandelsaft ale med EF. I kulissen ser Ísland interesseret til« varige tyktini um at Irak skal taka seg ur Kuwait og sum hava givid loyvi til at tvinga Irak úr Kuwait vid hermegi, bera ótta fyri at eitt al- ment orðaskifti um kríggj kann geva Sadd- am Hussein ta fatan, at teir sameindu ikki eru so samdir longur. Tí sluppu tíðindafólk ikki við til orðaskiftið. Roknað verður við, at serliga islamisk lond fara at krevja teir sam- eindu til at ganga við til vápnahvíld fyri at verja tey sivilu.