leygardagur 16. februar 1991síða 15

€, AO 291 SE Viku-. SKITUÓ Tverligt var at lossa áðrenn keiin kom. "Grátt útyvir grátt" Áhugaverd bók um Klaksvíkar kommunu har serliga verður greitt frá tá stóra kaj vað bygd og elverkið á Strond Yvirskriftin til hesa grein kann tykjast eitt sindur misvísandi. Tí einasta eg veruliga havi at fílast at hesi bók er framúr vánaliga repro mynda- arbeiðið, sum Norðlýsið hevur staðið fyri. Sjálvt býráðsformaðurin Óli Heinesen hevur fingið huldumannalit hóast tað finnast hundraðtals "knall- skarpar" myndir av honum. Tað ber til at bera yvir við, at eldri myndir ikki hava góða myndagóðsku, men nýggjar myndir eiga at standa klárar, við ti framkomnu prenttøkni vit ídag eiga. Men aftur til innihaldið í bókini, tí tað er hóast alt tað, íð eigur at telja mest. Í 1989 kundu Klaksvíkin halda áttati ára hátíðarhald sum keypstaður og í hes- um sambandi avgjørdi býráðið at geva ein bókling um Klaksvíkina. Talan er ikki um søguna hjá Klaksvíkini sum heild, men heldur um brot úr henni. Ritstjórnin hevur valt at útgreina tvær hend- ingar, sum fingu stóra ávirkan á menningina í Klaksvík. Fyrra hendingin var byggjanin av nýggja elverkinum við Stórá og seinna er um fyrstu havnabyggingina í Klaksvík. Robert Joensen, sum eigur eina sera sidsøgu kæra hond, hevur savnað tilfarið saman um hesi bæði arbeiði og hann hevur serliga nýtt gerða- bøkurnar hjá kommununi sum keldu. TUNGUR BURÐUR "Tann 19 juni 1917 var sóknarstýrisfundur heima hjá sýslumanninum í Klaksvík. -Allir fimm limirnir vóru á fundi. Til staðar var eisini Clausen, verkfr. av verjuskipinum "Beskytteren" "Hesin var umboð fyri verkfrødingafyritøkuna hjå Fr. H. Krebs i Keyp- mannahavn. Einmælt varð samtykt at gera såttmåla vid Krebs um at gera uppskot til eitt elverk. Sáumálin varð gjørdur lið- ugur og undirskrivaður." So ganga 11 ár við drúgvum tingingum. Krebs ger kostnaðarætlan og kommunan roynir at fáa fígging. Vit skriva nú 14. august 1928 og aftur er fundur í sóknarstýrinum. "Fundur varð hildin, har allir sóknarstýrislimirnir vóru á fundi eins og Krebs, sum var komin úr Keypmannahavn fyri at samráðast um vatnorku- útbyggingina við Stórá. ! "Við øllum atkvgðum varð vidtikid at byrja byggingina eftir teimum projektum, sum Krebs hevði gjørt viðvíkjandi útbygging við Stórá. Tveir av stýrinum vórðu valdir at fara til tingingar við løgtingid um hetta mál." 15 januar 1931 lýstu gøtuljésini fyri fyrstu ferð í Ánunum og í Klaksvík. Nakrir byrjunnartrupu- leikar tóku seg upp, men vunnið var á hesum, tá um eitt ár var gingið. FRÁ TEYMI TIL BRÚGV , Áðrenn bryggjur vóru gjørdar í Klaksvík lógu“ skipini fyri teym á vánni. I 1910 hevur kommunan fingið løgtingsloyvi at læna 5000 krónur til tvær botnketur "muringar" tvørturum vånna, og i september hetta år keypir Klaksvíka Kommuna úr Leith 300 favnar av ketu 1 7/8 tumma.. Sóknarstýrið setti jarnsmidin Th. Askham í Havn at skipa fyri at fáa keturnar lagdar - um vánna og at fáa teym- - arnar við øllum tilhoyri * gjørdar. Seinni komu fleiri ketur tvørturum vånna. Men tvørligt var at hava skipini liggjandi fyri teym. Øl" útgerð mátti flytast við báti umborð og eisini var neyðugt at flyta fiskin í land við báti. Tí ynsktu klaksvíksingar eina góða bryggu.. I 1935 fóru klaks- víksingar undir havna- byggingina og hendan var liðug tvey ár seinni. Keiin við havnaplássi og gllum tilhoyri kostaði tilsamans 840.000 krónur. Hesi bæði søgubrotini úr Klaksvíkar søgu eru áhugaverd og lættliga lýst. Tey koma at standa væl í eini komandi klaksvíks- søgu. Bókin hevur eisini mynd av sóknarstýris- limunum frá 1908 og fram til dagin í dag, nú teir eita býráðslimir. jústinus. Johan Samuelsen skrivar Nr. 33 — 16. februar 1991 Heidi og børnini Havi fyrr nevnt tann stóra týdning, barna- sendingarnar hava bæði í útvarpi og sjónvarpi, og at serlig ábyrgd hvílir á herðunum á teimum, sum leggja hesar send- ingar til rættis. Útvarpið liggur sum oftast væl á takinum — fólkini, ið har skipa fyri, leggja sær nær at velja hóskandi tilfar, sum bernunum dámar at lurta eftir, hóast tílíkt til- far mangan ikki er so lætt at fáa hendur á á før- oyskum. Samstundis, sum talað verður til born- ini (og ikki niður til!), so royna tey, ið har starv- ast, at vanda sær um málið, og er hetta eisini alneyðugt at hava í huga dag og dagliga, tá ein veit, at tað eru vid kvæmu barnasálirnar, ið sita og lýða á. Men tíverri kunnu vit ikki siga tað sama um SvF. Har eru bernini við sviðusoð. Nú eru tey aft- ur farin at senda filmin um Heidi og fjallaabban fyri 2. ella 3. ferð? Og ikki verður sendireðin lið- ug fyrrenn á ólavseku, so um onkur bern enn eru aftir í Føroyum, sum av onkrari løgnari orsek ikki hava sæð hesa sendirød, so koma tey hóast alt iva- leyst at missa tráðin, um ikki av eðrum orsøkum, so av árstíðini, vit stevna fram ímóti. Nei, her er tíverri talan um at útfylla tíðina í Barnaletuni, heldur enn at geva børnum okkara ein harðliga tiltrongdan tíma á føroyskum í sjón- varpinum. Heidifilmurin er so tugdur og tanlaður, at havnarbernini ivaleyst leypa upp um har garður- in er lægstur og snara yv- ir á aðra rás, meðan bygdarbernini fara beina leið í videohandilin eftir Gamaní, at Zacharias er vorðin troyttur av at gera barnasendingar upp í rekur, men her má so ein avloysari finnast — SvF kann ikki sleppa bernum okkara soleiðis upp á fjall. Fyri fyrstu ferð var italskur = fótbóltur á skránni í SVF sunnudag- in. — Filmsupptøkunum stendur italska rásin RAI fyri, meðan ljóðið verður samsent við TV2 úr Odense. Frálík loysn, og tað riggaði bara væl. Aftur hevur fótbólturin vunnið ein fjølmidlasig- ur, og hesaferð er tað, sum sent verður, onki minni enn úr heimsins bestu og harðastu fót- bóltskapping, úr sjálvum »Styvlalandinum«. Har er loyvt hverjum liði at hava 3 utlendskar leikar- ar vid, og ger hetta sjålv- andi sitt til, at leikdygdin verður so góð, sum hon er. Vit sóu Milan og Fiorentina leika í vakra Firenze, so legið tað ljóð- ar í grimdarregni. Men hóast umsteðurnar ikki vóru av teimum bestu, so var stuttligt at síggja hvussu snildisliga leikur fór fram — serliga tá havt verður í huga, tað sum vit higartil hava havt hevi til at síggja av útlendskum fótbólti, nevniliga eingilskan fót- bólt, við teirra mangan einstáttaða og troyttandi „kick and run« fótbólti — tá var hetta italska fót- boltsspælið, merkt av heitu lyndiseyåkennum suðurlendinga, nakað heilt annað. Og meðan eg eri við ítróttin, so kann eg ikki lata vera við at nevna Tóru við Keldu, okkara frálíka svimjara, sum ikki fekk minni enn 4 gullmerki í Malme Open í svimjing fyri brekað. Hesi tíðindi í fjolmiðlun- um gleddu mangan fer- oying, og einki var meira rímiligt, enn at verpini bæði skiftu orð við hesa blíðu og fyrikomandi gentuna aftan á lokna kapping — takk fyri tað, og hjartaliga tillukku, Tóra. Og so var raðsendingin sunnukveld »Spurva- eyga« komin at enda. Hon var so svensk, sum hon kundi vera tað — ofta verður lítið sagt, sera langt millum orðini og ikki so lítið rá í stød um — alt so nær veruleik- anum sum gjerligt — onkur vil ivaleyst siga ov nær! Men tað, sum eg ætlaði at vísa á her, tað var meistarliga umsetingin, sum Brynhild Thomsen hevði gjert fyri SVF í hes- um sambandi. Málið var avgjert livandi og natúr- ligt. Her var samljóð millum svenska talumál- ið, og tað sum stóð at lesa á føroyskum á skíggjanum. Latið Bryn- hild endiliga fáa hevi til at halda fram við hesum neyðuga arbeiði foroysk- um máli at gagni. Nakað annað er so tað, um tað er neyðugt at umseta svenska talu til foroyskt?