mikudagur 20. februar 1991síða 13

Nr. 35 — 20. februar 1991 Arheiðsmarknaðar- pension nú veru — men stór ónogd við at arbeiðsgevararnir skulu hava av- gerandi ávirkan á, hvat pensiónspengarnir kunnu brúk- ast til — ein politisk samtykt arbeiðsmarknaðarskipan heuði verið besta og mest rættvisa loysnin, verður sagt í viðmerkingunum til nýggju avtaluna í ídnaðinum. Í farnu viku varð avtala gjørd á tí privata arbeiðs- marknaðinum millum partarnar innan ídnaðin. Avtalan fevnir um 150.000 lenmóttakarar- nar. Tað nýggja við avtal- uni er, at hesir lenmóttak- ararnir nú eisini hava tryggjað sær eina arbeiðs- marknaðarpensión, sum bæði teir sjálvir og ar- beiðsgevararnir skulu gjalda til. Avtalað er at skipat skal eitt pensións- tryggingarfelag, har ar- beiðsgevarar og lenmót- takarar hava eins nógvar limir í nevndini, men um- boðið hjá lenmóttakarun- um er formaður og hevur harvið avgerandi atkvød- una. Men í ellum avger- andi spurningum, eitt nú um íleguvirksemi, skal semja vera millum partar- nar. T.v.s. at arbeiðsgev- ararnir kunnu leggja veto móti avgerðum, sum len- móttakararnir ynskja at taka og sum snúgva seg um teirra egnu pengar. Hetta hevur fingið nógv fakfelog at mótmæla av- taluni, sum CO-Metal hev- ur gjørt við arbeiðsgevar- arnar í ídnaðinum. Víst verður á, at henda pen- siónsavtalan broytir mannagongdina við eðr- um líknandi pensiónsav- talum og ger bert støduna hjå lenmóttakarunum verri. — Hetta er ein dálkur í ryggin á tí demokratisku menningini á pensiónsek- inum, sigur formaðurin í fakfelagnum hjá aka- demikarunum. Hann vísir á, at henda avtalan er í stríð við tað, sum LO hev- ur lagt upp til á økinum. Hann heldur, at tað trygg- ingarprinsippið, sum lagt verður upp til í avtaluni, heilt gongur ímóti teimum solidarisku grundsetning- unum í arbeiðsmarknaðar- pensiónini. Heldur ikki forkvinnan í Dansk Sygeplejerád er serliga fegin um avtaluna. Hon vísir á, at tað higartil hevur verið semja millum fakfeløgini at miðast skal móti eini pensiónsskipan, sum byggir á »tværgå- ende pensionskassen«, sum tryggja, at lenmót- takarin fær ávirkan á, hvat hansara egnu pengar skulu brúkast til. — Av- talan, sum her er gjørd, byggir á eina heilt aðra skipan og fevnir um grundleggjandi skeivleik- ar, sigur Kirsten Stail- knecht í Dansk Sygepleje- rád. Eisini í LO er ónegdin stór við umreddu avtalu og enn er ikki vist, at tað slepst undan eini kreppu á arbeiðsmarknaðinum. Formaðurin í SID, Hardy Hansen, sigur við donsk blød, at enn er langt á mål, tí arbeiðsgevararnir hava víst seg at vera sera trek- ir. Møguleiki er fyri einum verkfalli longu um tvær vikur, kemur semings- maðurin ikki til eitt úrslit. Hóast hann mælir lim- um sínum til at atkvøda Almennur fyrilestur Vesterbrogade 18, 31-95 1585. Eliaskirkjan - Vesterbrotorv Vesterbrogade 49 Almennur fyrilestur verður í Føroyahusinum, mánakveldið 25. 1991, kl. 20.00, við Flemming Kofod Svendsen, fólkatingsmanni, um kristindóm og politikk. Samrøda og kaffi. Nærri á tlf. 31-611772 og februar fyri semjuni, sum er gjørd millum partarnar í ídnað- inum, so er hann sera vón- svikin av semjuni., — Hatta var helst tað mesta, sum kundi fáast hesa ferð, men eg hevði vónað, at tað var LO-pen- siónsskipanin, sum varð gjegnumferd. Í komandi samráðingunum fara vit at royna at betra pensiónsskipanina fyri restina av arbeiðsmark- naðinum, sigur Hardy Hansen. Hann heldur, at teir høvdu kunnað fingið eina betri avtalu, um samráð- ingar høvdu verið millum LO og DA. Fleiri onnur fakfelog eru vónsvikin av nýggju pensiónsskipanini hjá CO-Metal. — Har eru hend fleiri framstig, men arbeiðsgevararnir = hava einki at gera við pengar- nar hjá lentakarunum, sigur formaðurin í fakfe- lagnum hjá snikkarum og timburmonnum, Bent Larsen. Honum hevði dámt betur, at tað var ein politisk avgerð, sum setti skjetil á eina arbeiðsmark- naðarpensjón. Formaðurin fyri múrar- arnar, Bendt Jensen, er eisini ónegdur við um- reddu avtalu. Hann held- ur ikki, at limirnir eiga at góðtaka hana. — Arbeiðs- gevararnir skulu ikki hava vetorætt í ílegumálum, og eg fari at royna alt eg kann, soleiðis at vit fáa eitt betri úrslit, sigur hann og vísir á, at tað ringasta við eini slíkari vánaligari pensiónsavtalu er, at ómeguligt verður at broyta hana aftur. Men ikki ell fakfelog halda avtaluna vera so ringa. HK heldur, at hon er til at liva við. — Hevdu vit ikki fingið hesa pensiónina við nú, so varð úrslitið, at gjerdar vóru firma-avtalur, og tá hevði verið enn torferari at fing- ið arbeiðsmarknaðarpen- siónina seinni, sigur Jens Pors í HK. Samráðingar hini feløgini millum á arbeiðs- marknaðinum halda nú fram. Óvist er hvussu fer at gangast teimum at fáa eina eðrvísi pensiónsskip- an enns starvsfelagar teirra í CO-Metal. Men av- talan fevnir so eisini um lenarvekstur komandi tvey árini uppá millum 5 og 8%. Kjakið um arbeiðsmark- naðarpensiónina hevur nú av álvara tikið seg upp í donsku fjølmidlunum, og tað eru tey, sum halda, at vandi er fyri, at tað í síðsta enda fara at verða nøkur, sum standa eftir við ongari pensiónsskip- an, tí hon fevnir ikki um tey, eitt nú tey arbeiðs- leysu. Hesi hava tí bert ta rættiliga avmarkaðu fólkapensiónina at síggja fram til. Varð málið um ar- beiðsmarknaðarpensión framt politiskt, so fevndi tað um allar borgarar í samfelagnum, og tá hevði hon verið mest rættvís, siga summir eygleiðarar. Ein av spurningunum, sum hava tikið seg upp í kjalarverrinum á kjakin- um um pensión á arbeiðs- marknaðinum, er lagnan hjá fólkapensiónini. Tað eru teir sum halda, at hon fer at minka í framtíðini, um somu tíð sum allar pensiónsskipanirnar koma í gildi á arbeiðs- marknaðinum. Men hes- um hevur javnaðarflokk- urin víst aftur og hevur sagt, at pensiónsavtalur- nar skulu ikki gera van- ligu fólkapensiónina verri. Bókhald Roknskap Grannskoðan Figgjar- spurningar 0.8. BEHGRA Bókhalds- og roknskaparvirki Á Teigi 8 FR-100 Tórshavn TIf. 19470 Telefax 19830 Fyrrverandi amerikanskur logmaðaráðharri: Alopini á Irak leiki krigsbrotsgerðir Fyrrverandi ameri- berg. — Hetta eru kanski legmálaráðharr- krígsbrotsgerðir og ii Ramsey Clark á- einki minni, sigur kærdi í vikuni USA hann. fyri krígsbrotsgerðir Ramsey Clark var móti Irak. Sambært legmálaráðharri undir Clark hava loftálopini á Irak dripið hópin av sivilum. Clark, sum júst hev- ur verið á vitjan í Irak fyri at síggja oyðilegg- ingarnar har eftir bumbuálopini nú í ein mánað, hevði tíðinda- fund í New York mána- dagin. Clark endurgav leið- aran í irakiska hjálpar- felagsskapinum Reyði Hálvmáni, dr. Ibrahim Noori, fyri at hava sagt, at loftálopini higartil hava dripið millum 6000 og 7000 sivilfólk. — Hetta er eitt álop á irakiska fólkið og tess búskapi, segði Clark í frágreiðing síni frá vitjanini. Sum gest- ur hjá irakisku mynd- ugleikunum varð hann fluttur til fleiri partar av landinum, eitt nú til býin Basra, har teir sterstu skaðarnir eru. Clark sigur, at hetta er brot á Haagkonven- tiónina, móti Núrn- Sýrialand kenna Stórt diplomatiskt virksemi fer fram, um somu tíð sum kríggj er í Golfinum. Hetta virk- semið snýr seg ikki bara um at finna eina loysn á kreppuni, sum nú valdar, men eisini at finna útvegir fyri var- andi friði í ellum skin- um. Í hesum sambandi hevur týski uttanríkis- ráðharrin Dietrich Genscher júst vitjað í Sýrialandi, har hann hitti sýrialendska for- setan Hafez al-Azad. Lyndon B. Johnson, men for sjálvur frá sum mótmæli móti Viet- namkrígnum. Á tíðindafundinum segði hann, at hann var farin til Irak av sínum eintingum fyri at kanna tíðindini um teir stóru skaðarnar á sivil íbúðaumráði í Irak. Irakisku myndugleik- arnir vóru sera fúsir at samarbeiða, segði hann. — Hesi bumbuálop- ini stríða móti fólka- rættinum, og tey raka ikki bara hernaðarlig mál. Clark vísir á, at játt- anin til amerikonsku stríðsmegina er fýra ferðir so stór sum bruttotjóðarframleiðsl- an hjá Irak. — Hvat skal hetta til, at vísa okkara styrki og háteknologi móti einum fátækum landi í triðja heiminum, spurdi ein sera vreiður og uppestur Ramsey Clarke. vil viður- Ísrael Teir báðir viðgjerdu spentu steðuna í Mið- eystri og eisini steðuna hjá Ísrael og palestin- arum. Týski ráðharrin hev- ur sagt tíðindamonn- um, at Sýrialand er sinnað at viðurkenna Israel, um so er at pale- stinarar fáa sítt egna land í ekinum og um Israel letur aftur tey hersettu økini, teirra millum eisini øki, sum landið tók frå Sýria- landi eftir seinasta Miðeysturkríggj. Síða 13