mikudagur 20. februar 1991síða 14

Føroya Landsstýri, her Nr. 35 — 20. februar 1991 Viðv. logtingsmál nr. 34/1990 Vetrarting: Broytingar í logtingslóg um upphoggingarstuðul. Endamálið við hesum uppskoti er at taka rættin | minstuløn frá fiski- reiðarar hava fingið upphegging- arstuðul. Feroya Fiskimannafe- lag fer við hesum at krevja, at nevnda mål verður afturtikið úr ting- inum á fyrstkomandi ting- fundi, tá hetta mál annars skal koma til 1. viðgerð. Tað skal ikki vera nakað dulsmál, at vit meta hetta uppskot at vera í stríð við stýrisskipanina og grund- lógina fyri danska ríkið. Her er beinleiðis talan um at lógarfesta mannamun millum borgarar í Feroy- um, soleiðis at teir ikki skulu vera líka fyri lógini. Vit fara í hesum sambandi at vísa til gr. 70 í grund- lógini, sum sigur: „Ingen kan pá grund af sin tros- bekendelse eller afstamn- ing berøves adgang til den fulde nydelse af borger- lige og politiske rettighed- er “ monnum, hvers Tað mál, sum her verður viðgjert, kann ikki bein- leiðis førast til hesa grein í grundlógini. Men her vilja vit vísa til kommentarin hjá Karnov til hesa grund- lógargrein, har saksekjari hevur víst til ven ligerets- grundsætning hjemlet i grundloven og den danske demokratiske statsform«. Hægstirættur tók ikki beinleidis stødu til hendan spurning. Men hægsta- rættardómarin H. Scaum- burg sigur i viðmerking tó, at „skulle en sådan grundsætning imidlertid overhovedet »udfra grundlovens ånd« eller demokratiske prinsipper kunne hævdes som rets- grundlag for tilsidesætt- else af en lov (og dermed som uskreven del af vor grundlov) måtte det for- mentlig dreje sig om klare tilfælde af grov og vilkår- lig forskelsbehandling af borgerne«. Okkara meting er, at fyriliggjandi uppskot heilt greitt lykur tær i hes- um kommentari settu treytir fyri at stríða móti grundlógini. Og vilja vit geva fylgjandi grundgev- ingar fyri at vit meta nevnda uppskot fyri at vera talan um »klare til- fælde af grov og vilkårlig forskelsbehandling af borgerne«, og vilja vit lysa hvørt av undirstrik- adu fyribrigdunum soleid- 18: Klare tilfælde. Her er ju talan um eitt beinleidis lógaruppskot, hvert enda- mál er fullkomiliga »klart«. Grov. Tá hugsað verður um at endamálið við hes- um uppskoti er at taka ein rætt frá einum bólki av fiskimonnum, nevniliga rættin til minstalenina, sum í ringasta fall er ein- asta inntekan hjá hesum monnum, má ætlanin sig- ast at vera »grov«. Vilkárlig. Her er jú tal- an um, at borgarligu rætt- indini hjá hesum fiski- monnum eru treytað av viðurskiftum, sum teir einki hava við at gera, og sum teir onga ávirkan hava á. Tí má ætlaða framferðin móti fiski- monnum sigast at vera »vilkårlig«. Forskelsbehandling. At talan er um mannamun er eingin ivi um. I årtiggir hava allir føroyskir fiski- menn so ella so verid tryggjadir minstuløn. At nakrir fiskimenn nú skulu setast uttan fyri lógina er heilt greitt >forskelsbe- handling< og ein manna- munur, sum okkara sega neyvan veit um at siga áður. Vit halda annars, at hetta mál er í so stóran mun í stríð við vanliga rættaruppfatan = millum manna um at øll skulu vera líka fyri lógini, at landsstýrið av sínum ein- tingum eigur at meta hetta uppskot sum eitt mistak, sum tískil eigur at verða tikið aftur. Skeiv samanbering, Arni Gregersen!! Sunnudagin samanlíknaði tú italskan og enskan fót- bólt við at samanbera dystirnar ímillum Samp- doria-Juventus og Chel- sea-Wimbledon. Hetta er ein sera, sera misvísandi samanbering. Øll, sum fylgja við i fót- bólti, vita, at Sampdoria nú liggur sum nr. 1 í Italia, meðan Juventus liggur umleið á triðja plássi. Skuldu vit havt ein líkn- andi dyst úr Onglandi, so mátti tað blivið t.d. Liver- pool-Arsenal, og tað veit Árni líka so væl sum eg, at tað hevði verið annar dystur enn tann, sum var í SvF leygardagin. Chelsea og serliga Wimbledon eru ímillum tey minni væl um- tóktu ensku fyrstudeildar- liðini. Trupulleikin er bara tann, at toppdysturin í Onglandi hvert vikuskifti verður fluttur til sunnu- dag, so dystirnir, sum vit síggja í SvF leygardagar úr Onglandi, sjáldan eru heilt í topp, hóast teir kunnu vera góðir. — Und- antek eru, t.d. Liverpool- Everton, sum bleiv vístur næstseinasta leygardag. Tann dysturin var so av- gjørt tann besti, sum hev- ur verið at sæð í SVF í vet- ur. Enskur fótbóltur er nevniliga sera undirhald- andi, bara ein ikki fer ov langt niður í rekkjurnar eftir dystum. Havnarmenn hava Scan- sat og kunnu tí síggja enskan toppfótbólt hvenn sunnudag, meðan bygdar- fólk bert hava SvF. Takk fyri upptekuna. Klaksvík, t. 18. febr. 1991 Jóannes Dýr cowboykeks Kapping sigst vera besta verja fyri bestu prísum fyri brúkaran. Hetta er so tað, vit altíð hava fingið at vita, tá kravdar hava ver- it »etri umsteður til pris- rå sum prisansarar at ar- b<..a undir. en hetta er ósatt og de.nini eru mong. Her skal bert takast e itans dømi — ikki um neyðsynjarveru, men kortini um vælkenda veru, ið átti at kunnað kostað tað sama í ellum handlum, tí talan er um eina og somu heilselu og ikki um prísmun, sum stendst av, at onkrir handlar keypa inn í so nógv sterri nøgdum — og harvið bíligari enn aðrir. Talan er um cowboy- keks, sur: í Keypssamtek- uni í Havn kostar kr. 2,50, í eðrum líknandi matveru- handli heilt nær Keyps- samtekuni kr. 4,25, altso 70 prosent meira. At veran í eðrum handl- um kostar bæði kr. 2,75 og kr. 3,00, er nakað annað, men ein so fúlan prísmun kann ongin góðtaka. So góðu bern, minnist til hetta, tá tit afiur keypa cowboykeks. Karius Skuldi hetta ikki hent fer Feroya Fiskimannafe- lag at taka øll neyðug stig og eisini rættarstig fyri at fáa kent hesa lóg sum stríðandi móti /stýris- skipanini í danska ríkin- um. Men vónandi verður ikki neyðugt at fara so langt. Við heilsan Feroya Fiskimannafelag Óli Jacobsen Skortfleingjur Gamalt er ju, at børn hesa árstíðina ganga grýlu. Og skal tað vera ordiligt, mugu tey sjálvsagt hava ein grýluskort ella gekka- skort upp fyri tað fitta barnasnýðið. Men tað tykist, sum onnur, vaksin fólk, nú eis- ini eru farin at ganga grýlu. Og hartil alt árið. Og á teimum mest óvænt- aðu stoðum. Ella havi eg misskilt okkurt? Eg meini, nú hoyrist so íðiliga um t.d. bankarán- arar, sum ræna bankar við gekkaskorti fyri andlitið. Er tað í spelni, teir gera tað? Teir bankaránarar og aðrir illgerðamenn, sum eg kenni úr kriminal- og cowboyfilmum, plagdu at vera álvarsfólk, sum ikki spældu grýlu. Men kanska eru siðirnir vorðnir mildari í hesi vinnugrein? Og nú um dagarnar sá eg í blaðnum, at fólki verð- ur mælt til at hava skort, tá tey arbeiða við ávísum evni. Fyrst helt eg, at meiningin var, at arbeiðið var so súrt, at fólk høvdu gron, tá tey arbeiddu við hesum evninum. Men, nei, hetta er ein álvarslig grein. Munnu læknarnir, tá teir operera nú á døgum so ganga við gekkaskorti eis- ini. Jamen, tað verða jú bart út stuttligar opera- tiónir, har vit allarhelst liggja og kódna av látri, so slett ikki verður neyðugt at bedøva okkum. Og teir maskumenn, sum fyrr i tidini plagdu at koma fram so javnan, eru teir nú blivnir til skorta- menn. Ella kann tað hugsast, at teimum, ið skriva hetta, skortar vitan um føroyskt mál? JHJ