hósdagur 11. apríl 1991síða 10

Síða 10 Av tingi Tað skal ikki loysa seg at skylda Landsstýrið skýtur upp, at mororentan verður hækkað Rentan av gjaldfalnari skuld er ov lág í Føroyum. Tað heldur landsstýrið, sum hevur skotið upp at hækka rentuna úr 9,5%-um upp í 14,5% I viðmerkingunum til uppskotid sigur lands- stýrið, at lága mora- rentan hevur ført við sær, at tað sýnist sum skuldarar nýta rentu- fyrimunin til ikki at rinda sina skuld, sum kredittgrundarlag, i staðin fyri at hava t.d. ein kassakreditt. Hetta hevur aftur ført við sær, at borgarligu rættarmálini i Føroyum eru mong i tali. I 1989 Jéannes Dalsgaard løgtingsmadur, heitti á landsstýrið um at taka allan rentuspurningin upp til viðgerðar vóru tey umleið 6.500, sum er meira enn dupult so négv sum i einum tilsvarandi rættardómi í Danmark. Hetta hevur sorinskrivarin víst á. Hann heldur tað eisini vera óheppið, at rættar- eind ikki er á hesum øki, tá tað í mongum fórum er ivasamt, um føroysk ella donsk rentulógáva skal nýtast. Málið var fyri á tingi í gjár, og vóru tingmenn eitt sindur ivasamir um uppskotið. Jógvan I. Olsen visti á, at gjaldstreytir vóru ógvuliga ymiskar. Ofta stendur einki á rok- ningini, men tá konto- avritið kemur er eitt- hvort tilskilað um rentu. Ógvuliga ymiskt frá handli til handil. Jóannes Dalsgaard ivadist stórliga í, um beint var at hækka rentuna í hesum døgum. Hann vísti á, at tingid seinastu tíggju árini hevur havt hetta mál til, viðgerðar tvær ferðir, og í báðum fórum avvíst tað. Tingmaður Javnaðarfloksins helt, at vit fara at hava anarki í 7 rentuspurninginum so- 7 leiðgi landsbankin ikki 7 virkar eftir ætlan. Hann Í nýtti høvi til at heita á landsstýrið um at fáa landsbankan at virka. Jóannes Dalsgaard bað landsstýrið eisini taka allan rentuspur- ningin upp. Hann vísti á, at mong, sum nýliga hava bygt, eru illa fyri orsaka av eini alt ov høgari rentu. Málið um at hækka morarentuna varð beint í Rættarnevndina. tór.- Nr. 67 — 11. apríl 1991 Trygdargrunnurin hevur ongantíð Verið so neyðugur SUm nú At virki fara á húsagang er næstan dagligur kostur. Tí eru krøvini mótvegis Trygdargrunn- inum fyri avreiðingar og lønir so stór sum ongantíð fyrr, og tí er grunnurin tómur. Lands- stýrið hevur skotið upp at broyta reglurnar fyri grunnin Í 1978 samtykti løgtingi at seta á stovn Trygdargrunn veiðumanna sum skuldi tryggja fiskimonnum løn fleiri virki og fyritøkur farin á húsagang, og hevur hetta aftur ført við sær, at stórt trýst hevur verið á tá fiskavirki fór av knóra- grunnin. Grunnurin skyld- num. Reglugerðin fyri arum fimm miljónir krón- grunnin er seinri broytt og — ur virkisøkid víðkað. Seinasta broytingin er trý ára gomul. Tá varð mett, at við einum arbeiðsgevara- gjaldið uppá 1 0/00 av útgoldnari A-inntøku hvørt år kundi grunnurin klåra sínar skyldur. Gjaldið til grunnin hevur ligið um 4,5 miljónir hvørt árið, men hesi seinastu árini hava alt hevur landsstýrið nú eisini skotið upp, at avmarka veitingarnar úr grunninum til einans at umfata upp til 50% av avreiðingunum, og haraftrat lønarkrøv og krøv um fritidarløn. Tey, ið hava peningakrøv í sam- band við uppsagnarløn og í samband við slit av arbeiðsavtalu fáa onki úr grunninum. Harnæst vil landsstýrið hava myndug- leika at hækka arbeiðs- : gevaragjalid upp i í mesta Broyta grunnin lagi 2 0/00 Fyri at geva grunninum tor.- betri gjaldføri framyvir Spruttkoyrarar skulu rinda tå koyrikortið verður tíkið av nýggjum Landsstýrið hevur skotið upp, at tað fær loyvi at áseta gjald fyri leiðbein- andi koyriroynd, eins og landsstýrið annars hevur heimild til at áseta gjald fyri koyriroyndir. Leiðbeinandi koyriroynd verður kravd, t.d. tá per- sónur hevur mist koyri- kortið í samband við rús- drekkakoyring, og tað verður hildið at vera órímiligt, at hesir persónar ikki skulu gjalda eins og onnur, ið eru til koyriroynd hjá Bileftirlitinum. Sagt verður, at tað kemur meira enn so fyri, at sami per- sónur, má til koyriroynd fleiri ferðir. Landsstýrið viðmerkir eisini, at Bileftirlitið í Fyri at greiða hesa akuttu stóðu hevur lands- stýrið skotið upp, at landsstýrið veðheldur fyri einum 3,5 miljóna stórum láni, so grunnurin kann klára sínar skyldur. hesum sparitidum, har færri og færri bilar verða seldir, og alt færri persónar taka koyrikort, væntandi við hesum fær eina inntøku uppá millum 60 og 70.000 krónur um árið. Ætlanin er, at gjaldið fyri leiðbeinandi koyriroynd verður tað sama sum fyri vanliga koyriroynd. Ferðslutrygdin Málið var fyri á ting- fundi í gjár. Jóannes Dals- gaard heitti á landsstýrið um at taka sær av spur- ninginum um ferðslutrygd yvirhøvur. Tingmaðurin helt fyri, at roynt hevur verið at bøta um ferðslu- trygdina við at gera lógina strangari, men hann ásannaði, at ferðsluóhapp- ini eru bert vorðin fleiri. Hann helt, at bøtast átti um koyrifrálæruna soleiðis at hon kom á hædd við hana í eitt nú grannalondunum. tór.- Ferðslulógin er vorðin strangari, og 6happini = fleiri Mintust fyrrverandi tingmenn Tá tingfundurin í gjár varð settur, bað lýgtingsformaðurin tingmenn reisast i tøgn og minnast tveir fyrrverandi tingmenn, sum nå eru farnir. Ola Jåkup Jensen og Dån- jal Paula Danielsen. óla Jákup Jensen var skipari, føddur í Kvívík og kom á ting fyri Fólkaflokkin í Norðstreymoy í 1943. Sum tingmaður sat hann til 1945. Hann varð valdur lands- stýrismaður í 1957 til 1959 fyri Hákun Djurhuus, tá hann fór í fólkatingið. Óla Jákup Jensen var 93 ára gamal nú hann doyði. Dánjal Pauli Dani- elsen, var sakførari, føddur í Miðvági. Hann varð valdur á ting fyri Tjóðveldis- flokkin í Vágum í 1950, og sat sum tingmadur til 1958. D. P. Danielsen var 78 ára gamal nú hann doyði.