hósdagur 18. apríl 1991síða 11

Nr. 72 — 18. apríl 1991 EF: Saddam Hussein folkamorå dømast Tær ræðuligu og syrgiligu myndirnar av neyðstedd- um kurdiskum bernum hava fingið tey 12 EF- londini at koma við enn eini fordeming av stýrin- um hjá Saddam Hussein og EF krevur nú eisini, at Saddam Hussein verður drigin fyri ein altjóða brotsmannadómstól. EFTIR Jan Miller skrivar Hetta kravið settu EF- londini fram á einum utt- anríkisráðharrafundi í Briissel í vikuni. Londini ynskja at fáa USA at taka undir við hesum kravinum og hava tey heitt á ST- aðalskrivaran um at seta í verk eitt tílíkt rættarmál. Tey seinastu tíðindini vilja vera við, at tað hvenn dag doyggja meira enn 1000 kurdisk flótta- fólk, sum rýma undan irakiska herinum. Útvarpið í Teheran upp- lýsti týsdagin, at irakisku deildirnar nú eisini gera a gi seg inn å teir kurdar, sum eru komnir til markið mill- um Iran og Irak og royna at leita sær inn til Iran. Iran hevur heitt á um- heimin um at hjálpa teim- um meira enn einari milli- ón kurdisku flóttafólkun- um, sum higartil eru kom- in um markið til Iran. Hóast tey eru sloppin undan Saddam Hussein eru umsteðurnar hjá teim- um so vánaligar, at fleiri og fleiri teirra doyggja. Serliga er talan um bern, sum hava mist foreldur síni. Tervur er á mati og ellum teimum mest van- ligu neyðsynjarverunum. Iranska stjórnin hevur átalað vesturheimin fyri at vísa líkasælu við kurd- unum. Nú royna so sjálv- bodni riranar saman við hjálparfelagsskapum at hjálpa teimum mongu illa fyrikomnu kurdunum. Men uppgávan tykist næstan ómegulig, nú alsamt fleiri kurdar leita sær til Iran. Iran sigur eisini, at meginparturin av hjálpini úr vesturheiminum er endaður í Turkalandi, sum als ikki hevur so stórt tal av flóttafólki sum Iran. Talan er so heldur ikki bara um flýggjandi kurd- ar. Eisini har suðuri í landinum flýggja shia- muslimar til Iran í stórum tali — við irakiskum stríðstyrlum útgjerdar við eiturevnum í helunum. Eygleidarar siga, at tað kann enda við, at Iran fer í kríggj aftur móti Saddam Hussein, tí so leingi hann situr við valdið í Bagdad, er eingin endalig loysn á líðingunum hjá kurdunum og harvið eisini trupulleik- unum hjá Iran at hýsa hesum mongu flóttafólk- unum. Bretska sjónvarpið EF hevur á fundi í Brússel heitt á ST-aðal- skrivaran um at byrja rættarsak móti Saddam Hussein spurdi í gjár ein iranskan umboðsmann, um tað kann koma uppá tal at fara eftir Saddam Huss- ein. Hann svaraði, at so leingi Saddam Hussein er við valdið, fæst eingin endi á steðuni. Men Iran hevur ikki í letuni í hyggju at fara í kríggj, legði hann afturat. Altjóða trýst hevur fingið stjórnina í Turka- landi at betra um steðuna hjá kurdunum á markin- um við Irak. Umleið 160.000 kurdar, sum hava hildið til í legum uppi í fjøllunum, hava fingið loyvi at koma oman úr fjøllunum og halda til í legum har fyribils. Eysturbankin skal fáa Eystureuropa á fótur Í vikuni varð ein nýggjur altjóða endurbyggingar- og menningarbanki latin upp í London. Bankin skal serliga nýtast til endur- byggingina og menning- ina av londunum í Eystur- europa og verður bankin manna millum nevndur Eysturbankin. Tilsamans 41 lond eru við til at stovna henda nýggja bankan og stjórn- arleiðarar úr tilsamans 30 londum bæði eystan- og vestanfyri vóru við til há- tíðarhaldið, tá bankin læt upp. Bankin hevur ein byrj- unarkapital uppå 77 mia. kr. Tað var bretski for- sætisrådharrin John Major, sum beyð teimum mongu gestunum væl- komnar og lýsti bankan opnan. Tað var annars franski forsetin Mitte- rand, sum fekk hugskotið til nýggja bankan bert fáar dagar eftir at Berlin- múrurin fall. Bæði londini í Eystur- europa og Sovjetsamveld- ið hava brúk fyri pengum úr Eysturbankanum til endurbyggingina. | Men hvat viðvíkur Sovjetsam- veldinum, har búskapar- liga steðan bara versnar og versnar, bíðar vestur- heimurin eftir nekrum positivum signalum frá stýrinum har. Leiðslan í Kreml verður noydd til at sannfera vesturheimin um, at hon vil fremja teir neyðugu reformarnar, fyri at fáa lut í pengunum, sum skulu brúkast til endurbyggingina. Endamálsgreinin hjá nýggja Eysturbankanum sigur, at hann skal stuðla broytingunum eystanfyri til ein meira opnan og marknaðarvendan bú- Í dag eru umleið 108 sjúkrahús eftir í Dan- mark. Mett verður, at tað áttu ikki at verið fleiri enn umleið 40 íalt ella 3 í hverjum amti. Bæði formaðurin í Læknafelagnum og formaðurin í Amts- ráðsfelagnum eru á ein- um máli um, at tað eru ov nógv sjúkrahús í Danmark. Teir eru samdir um, at danir í framtíðini fáa betri hevi at velja, hvat sjúkrahús teir vilja inn- leggjast á. Eisini fer kravið um betri og skjótari viðgerð at seta stór krev til sjúkrahús- ini, soleiðis at bert sera vælutgjørd sjúkrahús kunnu ganga hesum tervi á meti í framtíð- ini, skrivar danska blaðið Det Fri Aktuelt. Teir báðir formennin- ir halda eisini, at tey smærru sjúkrahúsini, sum verða eftir, verða noydd til at spesiali- sera seg antin innan »genoptræning« ella eldraforsorg. Formaðurin í Amts- ráðsfelagnum, Per Kaalund, ynskir ikki at siga, hvussu nógv sjúkrahús skulu stongjast, men hann heldur at fleiri av teim- um smærru sjúkrahús- unum kunnu verða brúkt sum eitt slag av skap, fremja privata initiativið og íleguhugin í londunum í bæði mið- og eystureuropa. Ein treyt fyri at fáa bú- skaparligan stuðul er at londini halda grundregl- urnar um demokratiska fleirflokkaskipan, plural- ismu og marknaðarbú- skap. Bankin skal stuðla verk- ætlanum í Polandi, Tjekkoslovakia, Ungarn, Rumenia, Bulgaria, Jugo- slavia og undir serligum Danir stongja sjúkrahús rektarheimum. — Men tað er einki at ivast í, sigur hann víð- ari við blaðið — at tað gongur tann vegin, at tey stóru sjúkrahúsini, har serdeildir longu eru, verða utbygd, um somu tíð sum grundar- lagið fer undan teimum smærru sjúkrahúsun- um Tað er munur á, hvar vit sum sjúkling- ar vilja viðgerast, tá vit eru sjúk, heldur enn hvat vit halda, tá vit eru frísk, leggur hann aiturat Deildarleiðari á Dansk Sygehusinsti- tut, Jens Peer Steen- sen, lækni, blaðið, at hann er samdur við teimum, sum siga, at tað gong- ur tann vegin, at vit fáa meira sentraliserað og háteknologisk sjúkrahús. Men hetta verður ikki uttan trup- ulleikar. Við fáum stór- um sjúkrahúsum, verð- ur tað longri at fara hjá teimum gomlu. Men hann leggur afturat, at tað finst ikki nekur pa- tentloysn í hesum mál- inum. Tað velst um, hvat ein leggur dent á. Tað kostar 30 mia. kr. um árið at reka danska sjúkrahúsverk- ið. ————————GUØUU UN sigur við samveldinum. Av samlaða partapen- inginum uppá 80 mia. kr. skulu 30% gjaldast kom- markar partur er 1,2%. USA hevur kravt, at umleið 60% av pengunum skulu fara til privata vinnulívið í londunum. USA er stersti partaeig- arin í bankanum við 10% av partapeninginum, með- an Japan og tey fýra sterstu ídnaðarlondini í Europa eiga 8,52% av treytum eisini í Sovjet- „.partabrevunum hver.