fríggjadagur 19. apríl 1991síða 8

Síða 8 tiðindablaðið Nr. 73 — 19. apríl 1991 Bókaummæli: Blíð er summarnatt á Foroya landi — eftir Jógvan Isaksen „Blíð er Skaldsegan summarnátt á Feroya- lk hjá Jógvan Ísaksen er onnur krimi- skaldsegan á føroysk- im, men tann fyrsta, har hendingarnar fara 1 í Føroyum. Bókin er ikki minni enn 263 bls. í 52 pertum Bókin er bygd upp um, at em ung genta verður funnin deyð undir Steðlafjalli. Hóast legreglan metir deyða hennara vera eitt óhapp, vil free- lance blaðmaðurin Hannis Martinsson kann steðuna nærri. Tá hann stutt seinni finn- ur vinmannin hjá tí ungu gentuni deyðan, er hann fullvísur í, at her ruggar ikki rætt. Hann fer so undir at kanna málið og setir lívið í váða ferð eftir ferð. Sjálv segan fer fram í 2 vikur, men prolog- urin fer fram uml. ein mánað framman undan og epilogurin nakrar vikur aftaná. Tilsam- ans fevnir bókin um uml. 2 mánaðir. Spurn- ingurin um nær hend- ingarnar fara fram, er nakað fløktur. Greitt er, at hendingarnar tara fram um summar- ið, tí fyrst i mai hevur Hannis fingið bræv frá Sonju (s. 12) og longu fyri ólavseku er málið loy st (s. 261) Sonja hevur skrivad bladgreinar i sambandi vid, at 50 år eru lidin sið Am Semn veraldar- bardagi byrjaði. Grein- mar mugu vera prent- i sept. 1989. skrivar hann: tist okkurt Sonja fyri einari hevði havt greinarød um 2. veraldarbardaga. Til- elving ] rødina var, at 1. sept. i ár vóru tað 50 ár síðani stersta k í søguni hjá :ttini byrjaði ngin: >1. sept bara brúkast í tíðar- skeiðnum 2/9-31/12, og tað vil siga, at Hannis situr og uppklárar eitt morð um. heystið, sum er framt í mai og upp- klárað fyri ólavseku, so her er fløkja í hjá Jógv- ani. Hevði staðið at »1. sept. i fjør voru...« var greitt, at hending- arnar fóru fram um summarið 1990. Hendingarnar fara mest fram í Havnini og norðuri í Sjeyndum. — Í Havn serliga í einum klubba, hann kallar »Eyskarid« — eitt um- hvervi, sum Jógvan tykist kenna væl. A bakpermuni verð- ur sagt, at krimisegan er letumynd av fer- oyska nútíðarsamfe- lagnum. Hetta er tó meira enn ivasamt. Eingin samfelagslys- ing av týdningi er í bókini, men smá prik í eystur og vestur eru spjadd um alla bókina. Skrivitekniskt brúkar hann tríggjar mátar til at siga sína hugsan um samfelagið. Fyri tað fyrsta er uppi í segu- gongdini kritikkur av politii og landsstýri. Til dømis er landsstýri- sins ídni fyri at fáa fiskivinnusáttmála við Paraguay, sum liggur mitt í Suðuramerika, ein týðandi táttur í segugongdini. Síðani eru, sum nevnt, øll tey smáu prikini, ið eru uttan samband við segugongdina. Tey snúgva seg um útvarp- ið og sjónvarpið (t.d. s. 21, 25, 51), um sjúkra- húsverkið (s. 32), toll- stovuna (almennar stovnar ?) (s. 78), rús- drekkalógina (s. 13 og t.d. s. 81, har hann nevnir, at 17 åra gomul genta stendur og selir rúsdrekka), fiskivinnu- politikk (s. 255 o.a.); Føroysk målrøkt verð- ur eisini lastað fyri at vera ov íslendsk (s. 139), og eisini kristin- dómurin í Feroyum fær toyggið (s. 30, 58, 150). Í einstekum feri fer hann út um semi- ligt mark, nevniliga tá hann á s. 167 skemtar við syrgiligu bussvan- lukkuni undir Vala- knukum. Tann triði måtin, hann brúkar til at kriti- sera samfelagið, er at hann letur Stangl halda brochmanslestur fyri Hannesi um veru- máta feroyinga og ann- að. Henda reðan hjá Stangl hevur ongan tydning fyri segu- gongdina. Tað er eyð- sæð, at Jógvan leggur Stangl orð í munnin at siga tað, sum hann sjálvur hevur at siga um feroyingar (s. 255ff). 25. kapittul, um tá Hannis situr á Lands- bókasavninum og lesur um nazistarnar og brotsgerðir teirra, er í so langur og lýsir nazismuna nógv meira gjella, enn neyðugt er fyri segugongdina. Einki er at ivast í, at Jógvan við hesum vil minna okkum á ræðu- leikar nazismunnar. Eisini lýsingin av deyða Andreas Peturs (s. 130f) styðjar hesa fatan. Persónarnir eru ikki væl lýstir og eru ov lítið livandi. Vit koma lítið inn á teirra hugs- annarhátt og kenslur, men hetta er helst van- ligt fyri krimisegur. Ein persón koma vit kortini nærri inn á; so logið tað ljóðar, er Lucas skipari tann mest »livandi« persón- urin í bókini. Bókin er skrivað á nútíðar føroyskum måli, id liggur nær talu- máli, og er ti lett at lesa. Flestu kapitlarnir eru stuttir, í miðal minni enn 5 síður, men onkrir kapitlar eru ov langdrignir. Onkrir ljótir stavifeilir lýta eisini bókina, t.d. á s. 105 er einki skrivað við 8. Hvat man høvundur- in vilja við hesi bókini. Ivaleyst vil hann við at skapa eina føroyska krimisegu geva okkum undirhald. Harafturat ynskir hann at vísa á ymisk brek í føroyska samfelagnum. Og fyri tað triðja kunnu hesar gjølligu frågreidingar, um hvussu nazistarnir pindu og drupu fólk, ikki annad enn vera tiknar við fyri at vísa á ræðuleikar nazismunn- ar, kanska fyri at ávara móti slíkum í framtíð- ini. Samanumtikið kann sigast, at bókin er hampuliga spennandi sum krimisøga, men heitið »løtumynd« av føroyska nútíðarsamfe- lagnum orkar hon ikki rættiliga at bera. Tydu- ligt er, at her er tað uti- setin, i3 kemur heim aftur og vid sinum »gløgga« eyga sær, hvussu samfelagið ikki átti at verið. 1. R vid Getugjógv Filmsfelagið i summarfri Nú ið farið er um summarmála fer felagið at leggja niður sýningarnar. sýningin verður nú sunnudagin 21. april kl. 15.00 í Sjónleikarhúsinum, har film- urin „Kvinnur á Åfalstrom« er á Seinasta skránni. „Kvinnur á Afalstrom« er spanskur skemti- filmur frá 1988 Pepa hevur í loynd um elskaran Ívan, sum er henni ótrúgvur. Tað stendur = ikki á hjá Ivani at fáa konufólk, og hann leggur einki í Pepu longur. Tímir ikki meira og ger seg til at rýma. Hon, sum enn er góð við Ivan, skal hava smá, og ætlar ikki at lata hann sleppa so. Hon leitar eftir honum og kemur í hesum sam- bandi í hóslag við hóp in av fólki, sum so ella so hava havt samband við Ivan. Av hesum Studentaskúæanæmingar í Eysturoy hava sent okkum hetta ummæli, eftir at tey hava lisið nógv umrøddu krimiskaldsøguna eftir Jógvani Isaksen, rithøvunda Aðalfundur Undan sýningini verð- ur aðalfundur Filmfe- lagsins. Her hava limir hevi at seta fram upp- skot til komandi skrá, og annars verður hevi at kjakast um virki fe- lagsins komandi sum heild. LESS »Prægtig folkekomedie« »Det er høj komik… en af forårssæsonens glæde- ligste overraskelser« Politiken FELIX-VINDER 1988 DEN EUROPÆISKE OSCAR KVINDER PÅ RANDEN AF ET NERWST SAMMENBRUD - Det var bare ikke deres dag… , á hesum sinni standast nógvar flekj- ur, sum fara eftir lerift inum við fúkandi ferð andi filmur, st fingið fleiri 1 Mujeres al borde d ataque de nervio Pedro Almodévar Spania 1988. 89 Carmen Maura Banderas, Juliet rano, Maria Barranco Rossy de Palma, Guiller mo Montesinos, Kiti Manver. Danski tittulin: Kvinder på randen af et sammenbrud sind Øjne 114, e Billeder