leygardagur 15. mars 2003síða 9

16 Nr. 52 - 15. mars 2003 Nr. 52 - 15. mars 2003 17 So hvørt sum sam- ferðslukervið verður útbygt, verður alt meira av frakt flutt við flutningsbilum kring landið. Vit fylgdu bilinum hjá Farmaleiðum í Sandoynni seinasta hósdag. FARMALEIÐIR Magnus Gunnarsson Flutningsbilarnir hjá tí almenna, Postverkinum og Farmaleiðum, hava ofta verið orsøk til orðaskifti, bæði á tingi og í fjølmiðl- unum. Onkur heldur at hesir bilar koyra hálvtómir aftaná hvørjum øðrum, og at ruturnar kundu verið samanlagdar. Onnur halda tað mótsatta, at hesar rutur- nar als ikki kunnu sam- einast. Vit fylgdu bilinum hjá Farmaleiðum í Sand- oynni seinasta hósdag. Bil- førari var Sunleiv Djur- huus. Arbeiðsdagurin hjá Sun- leivi Djurhuus, sum býr í Skálavík, byrjar við at hann fer upp klokkan 5.00 um morgunin. Hann má fara tíðliga frá húsum, um hann skal náa at heinta fisk frá flakavirkjunum á Sandi ella í Skopun, áðrenn Teistin fer av Skopun kl. 6.30. Hann er á Gomlurætt kl 7.15 og koyrir beinleiðis til Skipa- felagið Føroyar á Eystaru Bryggju við fiskinum. Um hann hevur koyrt saltfisk, má hann vaska og turka lastina, áðrenn hann kann lessa bilin aftur á pakk- húsinum hjá Farmaleiðum í Havn. Fleiri ferðir í Havn Tá bilurin er lessaður og klárur til næsta túr, gongur leiðin aftur til Gomlurætt við fráferð úr Havn kl. 9.00 og Teistin siglir kl 9.45. Komin í land byrjar hann við at koyra vørur út til við- skiftafólk og handlar í Skopun. Síðan verður koyrt til Sands, Húsavíkar, Skála- víkar og til Dals. Kl.14. fer bilurin aftur úr Skopun, antin við fiski úr Sand- oynni ella eftir fiski til flakavirkini. Ofta er so nógvur fiskur, at hann má hava ein anhangara afturat bilinum. Sunleiv er heima aftur í Skálavík millum klokkan sjey og átta um kvøldið. Tað sum bilurin koyrir við, er fiskur fyri flakvirkini, vørur til handl- arnar í oynni og ymiskar aðrar vørur til privatfólk og fyritøkur. Fólk kunnu altíð ringja til Sunleiv og gera avtalur við hann um flutn- ing. Sum nú er hava Farma- leiðir 25 flutningsakfør, sum koyra kring alt landið. Teir tillaga seg alla tíðina eftir, hvussu flutnings- mynstrið broytist í landin- um. Grønland skal spara Ein nýggj búskapar- frágreiðing, sum grøn- lendska heimastýrið legði fram í fyrradagin, vísir, at heimastýrið noyðist at skerja almennu útreiðsl- urnar. Í frágreiðingini sæst, at inntøkurnar hjá lands- kassanum fara at minka einar 200 milliónir krón- ur næstu árini. Lands- stýrissamgongan sigur, at við hesum útliti er neyð- ugt at skerja rakstrarút- reiðslurnar hjá heima- stýrinum eins og rakstrar- útreiðslurnar hjá komm- ununum. Per Skaaning úr demo- kratiska flokkinum sigur við útvarið í Nuuk, at landsstýrið eigur at geva kommununum boð um at spara. Vilja tær ikki tað, eiga tær at verða lagdar saman, heldur hann. Per Skaaning sigur við grønlendska útvarpið, at við hesari búskapar- gongdini verður eisini neyðugt at skerja al- menna stuðulin til vinnu- lívið, sum er um 600 milliónir krónur um árið. Per Skaaning sigur, at meginparturin av stuðlin- um til vinnulívið fer til at halda lív í nøkrum vinnu- greinum, meðan einki verður brúkt til at menna vinnuna. Tí heldur hann, at stuðulin eigur at verða skerdur. Í vikuni legði formans- skapurin í Landstinginum eitt uppskot fram um at hækka lønirnar hjá lands- tingsmonnum og lands- stýrismonnum. Eftir upp- skotinum skulu tinglim- irnir fáa 350.000 krónur í løn um árið, meðan lønin hjá landsstýrismonnun- um verður næstan 800.000 krónur um árið. At formansskapurin ætlar at hækka lønirnar, samstundis sum búskap- arfrágreiðingin vísir minkandi inntøku, er fallið mongum fyri bróstið. Lønarhækkingin hjá ting- og landsstýris- monnum fer at kosta landskassanum sjey milliónir krónur árliga. Svika við toski Svensku myndugleikarnir hava leingi verið greiðir yvir, at fiskimenn og fiskakeyparar snýta við toski, soleiðis at toskur, sum er veiddur í Eystra- salti, verður uppgivin, sum er hann veiddur í Norðsjónum. Nú vísir tað seg, at hetta svikið er nógv meiri umfatandi, enn myndug- leikarnir hava hildið. Í einari sjónvarpssending í gjár varð avdúkað, at av 39 pakkum við toska- flaki, sum vórðu tiknir í kølidiskum í ymsum handlum, stavaðu 18 úr Norðsjónum, hóast upplýsingarnar á pakk- unum søgdu, at fiskurin var úr Eystrasalti. Hetta varð staðfest við at DNA-kanna flakið. Tað er ikki bert sviar, sum fiska tosk ólógliga í Eystrasalti. Í vikuni tók svenska sjóverjan tvey skip úr Letlandi, sum fiskaðu tosk nakað eystan fyri Bornholm. Skotar høggja upp Skotskir reiðarar, sum hava skip, ið fiska hvítan fisk, kunnu nú søkja um upphøggingarstuðul. ES-londini samdust fyri trimum mánaðum síðani um at skerja veiðitrýstið munandi. Talan er serliga um toska- stovnin í Norðsjónum, og skotsku myndugleikarnir hava sett sær fyri at skerja veiðitrýstið har millum 15 og 20 prosent. Í 2001 varð umleið 15 prosent av skotska fiski- flotanum, sum fiskar hvítan fisk, høgdur upp. Umleið 100 størri og smærri før vórðu høgd upp, og hetta kostaði tí al- menna einar 280 milliónir krónur í upp- høggingarstuðuli. Hesaferð eru einar 450 milliónir krónur settar av til upphøggingarstuðul, og skotsku reiðararnir hava fingið freist til tann 14. august at søkja um stuðul, skrivar The Shet- land News. Kappaðu fiskin av Norska fiskiveiðieftirlitið hevur meldað ein verk- smiðjutrolara úr Aale- sund fyri brot á veiðiregl- urnar. Tá menn frá eftir- litinum komu umborð á trolaran, vísti tað seg, at menninir høvdu kappað nógvan fisk av, og kann- ingarnar vístu, at tann aftari helmingurin varð nýttur til flak, meðan tann fremri helmingurin varð tveittur útaftur. Á tann hátt gjørdist kvotan hjá trolaranum drúgvari. Tað vísti seg eisini, at uppgerðin í dagbókini hjá skipinum var ikki í samsvari við ta veruligu veiðina. Veiðieftirlitið hevur nú meldað trolaran til løg- regluna. Í ákæruritinum stendur, at trolarin hevði tveitt 24 tons av toski og 240 tons av upsa aftur í havið. Virðið er uppgjørt til umleið hálva aðru millión krónur. Løgreglan í Aalesund kannar nú málið. Einki mótvalevni Nú er greitt, at danska fiskimannafelagið fær nýggjan formann á aðal- fundinum í næsta mánað. Verandi formaðurin, Bent Rulle, hevur boðað frá, at hann stillar ikki uppaftur. Ta avgerðina hevur hann tikið, eftir at fleiri lokalfeløg hóttu við at taka seg úr landsfelag- num, varð bent Rulle afturvaldur. Fiskimennin- ir eru sera misnøgdir við Bent Rulle, tí teir halda, at hann er alt ov skjótur at góðtaka boð frá donsku og ES-myndugleikunum. Bara eitt formansevni er til aðalfundin. Tað er Thorkild Førby úr Hanst- holm. Við Farmaleiðum í Sandoynni Her er Sunleiv inni í matvøruhandlinum Eldhús á Sandi. Teir eru sera væl nøgdir við tænastuna hjá Farmaleiðum. Á myndini er eisini Carl Johan Petersen stjóri í Eldhús Her kemur bilurin hjá Farmaleiðum í land av Teistanum í Skopun. Bilurin koyrir fleiri túrar millum Havnina og Sandoynna um dagin Her verður tann seinasta vøran á hesum túrinum latin til handilin Mølina í Skálavík. So er klárt at byrja nýggjan túr C M Y K 17 16