týsdagur 30. mai 2000síða 6

Hava tað gott í ódnarveðrinum Føroyingar eru á fyrsta sinni við á Special Olympics og hóast ódn- arveðrið í Hálandi, veit væl við hjá teimum Special Olympics eru leikir fyri menningar- tarnað og føroyingar lut- taka í hesum døgum á fyrsta sinni. 2.500 ítrótt- arfólk úr 27 londum lut- taka og ÍSB hevur sent 8 ítróttarfólk avstað. Svimjarar eru Durita Strøm, Halla Poulsen , Símun P. Zachariassen og Jimmy Nielsen. Rennarar eru Unn Mort- ensen, Jóhanna Maria Niclasen, John Joensen og Jonhard Haraldsen. Tá vit prátaðu til Há- lands í gjár fyrrapartin, visti væl við hjá før- oysku luttakarunum. Ódnarveður hevur verið á leiðini, so sjálv setanin varð avlýst, men tiltak fór fram undir taki ístað- in. Bólkingar fara fram eftir fyrstu innleiðiandi umførini. Tá vit prátaðu høvdu genturnar runnið 100 metrar og tað gekk væl. Eisini høvdu gent- urnar svomið og væl gekk. Finala skuldi vera í gjárkvøldið. Seinna- partin í gjár skuldu John og Jonhard renna 5000 metrar. Eins og mangar aðrar, verða finalur í renning hósdagin ella fríggjadagin. Nógvar rættiligar ítróttarstjørnur eru á stevnuni og eftir ætlan skuldu føroysku luttak- ararnir í gjár hitta fim- leikastjørnuna Nadju, ið var frammi fyri nøkrum árum síðani - do - merkingum til roknskapin, at til hóskandi eginogn er fingin til vega, verður roynt at leggja skipanina soleiðis, at fíggjarlig javnvág er og sum einans hevur eina øk- ing av gjaldførinum, svar- andi til prísvøksturin í sam- Elisabeth Gaardbo, stjóri í ALS, fegnast um, at tað gongur rætta leið við at byggja upp eina eginogn hjá Als og at talið av arbeiðsleysum nú kann kallast náttúrligt arbeiðsloysi Karin Kjølbro: Stýrið fyri ALS setti sær fyri at rinda skuldina hjá skipanini. Hetta er hent og somuleiðis verður nú inngjaldið sett niður, sum ætlað felagnum. Umframt roknskapin, so legði Regin Jacobsen nógv og áhugaverd hagtøl á borð- ið. Lækking kundi staðfest- ast í talinum av arbeiðsleys- um, men samstundis kundi staðfestast, at vandabólkar Arbeiðsleys við útgjaldi frá 1997 til skeið 9 í 2000 (vanlig) Útgjaldsskeið 3.500 0 500 1.000 1.500 2.000 2.500 3.000 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 Persónar 1997 Persónar 1998 Persónar 1999 Persónar 2000 Miðalútgjald 1997 Miðalútgjald 1998 Miðalútgjald 1999 Miðalútgjald 2000 eru t.d. ófaklærdar kvinnur og fólk, ið eru komin upp í árini. Býtið millu menn og kvinnur, ið fáa arbeiðsloys- isstuðul er soleiðis: 65% eru kvinnur og 35% eru menn Vaksandi virksemi í Føroy- um, síðani kreppuna fyrst í 90 árunum, hevur havt fall- andi arbeiðsloysi við sær. Væntað verður ikki, at virk- semið minkar í 2000 og so- statt kann roknast við, at arbeiðsloysið minkar støð- ugt. 1.000 kr. 1999 1998 1997 RAKSTRARROKNSKAPUR Inngjøld 170.446 177.266 195.187 Útgjøld v.m. 88.048 98.134 113.819 Teklniskt úrlit 82.398 79.132 81.368 Lønir v.m. 6.571 5.649 7.499 Kostnaðir 5.310 6.134 6.875 Útreiðslur íalt 11.881 11.784 14.374 Úrlit áðrenn av skrivingar 70.517 67.349 66.994 Avskrivingar -605 -1.010 -534 Úrslit áðrenn fíggjarpostur 69.911 66.339 66.459 Fíggjarinntøkur 3.103 6.213 3.470 Fíggjarútreiðslur -846 -1.413 -3.788 Fíggjarpostar, netto 2.257 4.800 -317 Úrslit av vanligum rakstri 72.169 71.139 66.142 Serligar inntøkur/útreiðslur 0 4 277 Rakstrarúrslit 72.169 71.142 66.419 FÍGGJARSTØÐA PR. 31. DESEMBER Støðisfæ íalt 1.425 1.028 611 Tíðaravmarkingar og forútgoldið 77 385 390 Skuldarar 2.877 2.963 9.554 Lánsbrøv 125.714 76.087 0 Tøkur peningur 95.448 92.959 101.782 Umferðarfæ íalt 224.116 172.394 111.725 Aktiv íalt 225.542 173.422 112.337 Passiv Stovnsfæ 93.840 93.840 93.840 At flyta til komandi ár 98.189 26.020 -45.122 Eginogn íalt 192.029 119.860 48.718 Avsetingar íalt 30.000 30.000 30.000 Skuldugur arbeiðsloysisstuðul 2.624 2.347 5.142 Ognarar 829 1.730 1.588 Tíðaravmarkingar 59 537 524 Lán, Arbeiðmarknaðareftirlønargrunnurin 0 18.947 26.364 Skuld íalt 3.512 23.561 33.619 Passiv íalt 225.542 173.422 112.337 ALS er í dag ein vælvirkandi skipan, sigur forkvinnan í stýrinum, Karin Kjølbro. Hetta sæst eisini sftur í roknskapinum og eginognin er í dag 192.029 milliónir krónur Gongur rætta leið hjá ALS Útgjaldið hjá ALS var minni í fjør, enn árið fyri. Betraða búskaparstøðan í landinum sæst eisini sftur í eini lækking í talinum av teimum, ið fáa arbeiðsoysisstuðul og Føroyar hava í dag eitt sonevnt náttúrligt arbeiðsloysi. ALS hevur eisini eina støðugt vaklsandi eginogn og 1. juli verður ALS gjaldið sett niður DAGFINN OLSEN Í samband við almanna- kunngerðina av roknskapi- num fyri 1999, boðaði Ar- beiðsloysisskipanin mána- dagin fjølmiðlum til kunn- andi fund undir heitinum; Hvagar gongur leiðin? Forkvinnan í stýrinum fyri ALS, Karin Kjølbro, segði, at fyrstu 4 árini hjá ALS, var mest talan um eld- sløkking og andahjálp. Hesa mynd nýtti hon um støðuna hjá stovninum, sum ofta var í andgletti, men sum lítið hevur verið at hoyrt um seinnu árini. Karin Kjølvro legði í hesum sambandi dent á, at í dag er talan um ein vælvirkandi stovn. Gjaldið lækkar Stýrið hevur gjørt av at lækka inngjaldið frá 1. juli. Í 1999 var samlaða ALS gjaldið 4% í mun til 4,5% árið fyri. Hóast hetta hevði Arbeiðsloysisskipanin á leið somu inntøkur, sum ár- ið fyri, samstundis sum eg- inogin er støðugt vaksandi. Í 2000 verður ALS gjaldið sett niður við 1%, so at tað frá 1. juli verður 3% fyri A lønarmóttakarar og 1,5 fyri tey, ið rinda A inntøkur. Karin Kjølbro nevndi eis- ini, at stýrið setti sær fyri at rinda skuldina, ið skipanin hevði. Hetta er nú gjørt. Eis- ini skuldi inngjaldið setast niður. Hetta verður nú eisini gjørt. Ein afturvendandi setn- ingur í prátinum um ALS er, at skipanin er øðrvísi, enn vit kenna hana í granna- londunum. T.d. eru slíkar skipanir ofta alment fíggj- aðar. Tað er ALS ikki. Byggja upp eginogn Nýggi stjórin í ALS, Elisabeth O. Gaardbo, byrj- aði á stovninum í 1996. Hon nevndi tær mangan turbo- lentu tíðirnar, men fegnaðist Arbeiðsleys /ALS og Almannastovan) í mun tilmatta arbeiðsstyrki 15 12 9 6 3 0 jun-95 nov-95 nov-96 nov-97 nov-98 nov-99 jun-96 jun-97 jun-98 jun-99 Tal av móttakarum av vanligum arbeiðsloysisstuðli, býtt eftir landspørtum 700 0 100 200 300 400 500 600 Norðoyar Eysturoy Vágarnar Streymoy Tórshavn Sandoy Aug. 1995 Suðuroy Aug. 1997 Mai 1998 Mai 2000 um, at stovnurin nú er í fer við at byggja upp eina egin- ogn, so skipanin er før fyri at standa ímóti møguligum samfelagsligum bakkøst- um. Eginognin er í dag góðar 192 milliónir krónur. Nýggi stjórin staðfesti, at Føroyar í dag hava, tað sum tey í øðrum londum rópa eitt náttúrligt arbeiðsloysi, t.v.s. eini 3 -5%. Mett verð- ur, at 3% fáa frá ALS, 1% frá »fiskavirkisskipanini« og 1% frá Almannastovuni. Rakstarúrslitið hjá ALS er betrað og Karin Kjølbro nenvdi, at ALS er soleiðis háttað, at samfelagsgongdin merkist tvífalt í ALS. Elistabeth Gaardbo minti á, at ALS hevur minkað um starvsfólkatalið við eini 30%, Her er talan um, at ikki so nógv arbeiðsleys eru í skipanini nú og eisini er effektivisering farin fram. Elisabeth Gaardbo segði m.a., at fyrr komu fólk til samrøðu hjá ALS ein og ein. Nú koma fólk í bólkum og verða kunnaði um møgu- leikar og rættindi. Hetta er bæði lættari og so verður eisini roynt at avmystifis- erað ALS. Málsviðgerðin gongur eisini skjótari. Umframt, at færri eru ar- beiðsleys í dag, so eru fólk eisini styttri arbeiðsleys, í mun til fyrr. Á ALS eru tey eisini byrj- að t kalla fólk inn, tá tey hava verið arbeiðsleys í meira enn hálvt ár. ALS hevur t.d. førleikagevandi skeið at bjóða, men tað stendur til hin einstaka, um hann tekur av. Eisini er ALS farið undir eina kanning av arbeiðs- marknaðinum, t.d. fyri at finna útav, á hvørjum fak- økjum tørvur er á arbeiðs- megi. Soleiðis verður eisini lættari at veita arbeiðsleys- um førleikagevandi tilboð. Kanningin verður gjørd saman við Fróðskaparsetri- num. Seinni í ár kemur gongd á eina arbeiðsávísing á in- ternetinum. Har kunnu bæði arbeiðsgevarar og arbeiðs- takarar skráseta seg. Roknskapurin Fíggjarleiðarin, Regin Ja- cobsen, legði roknskapin og hagtøl fram. Í 1999 vóru inngjøldini til skipanina 170,4 milliónir, í mun til 177,3 milliónir í 1998. Samlaða útgjaldið var eisini minni. Í 1998 var tað 98,1 milliónir og í 1999 var tað 88 milliónir. Hóast minkaðar inntøkur, er rakstrarúrslitið betri í ár, enn undanfarna ár. Her koma øktu lønarútgjalding- arnar í samfelagnum inn í myndina. Mett hevur verið av stór- um týdningi, at skipanin stimbrar eginognina, so standast kann ímóti, um samfelagið verður fyri bak- køstum. Sagt verður í við- ALS hevði mánadagin kunnandi fund um virksemi og ætlanir. Elisabeth Gaardbo, stjóri, Karin Kjølbro, forkvinna í stýrinum fyri ALS og Regin Jacobsen, fíggjarleiðari Myndir: Dagfinn Olsen Talið av arbeiðsleys- um er mink- andi í Før- oyum 11 tíðindablaðið sosialurin Nr. 102 - 30. mai 2000 10 tíðindablaðið sosialurin Nr. 102 - 30. mai 2000 CARNIVAL 2.9 Dohc Turbo-Diesel 16 V, 126 HK, 5 hurðar 3 ára garanti/100.000 km. garanti Dupult airbag, ABS, servostýring, sentrallás, startsperra, elrútar í fram- hurðunum, el-hitað og -stýrd síðuspegl, miðsetur, sum kunnu vendast og flytast aftur og fram við borðum, koyrisetrið kann setast í 8 ymiskar støður, rattið kann flytast upp og niður, nakkastuðlar, sum kunnu stillast og takast burtur, lesiljós framman, kúfangarar í sama liti sum bilurin, skinnarar á takinum v.m. Rætti bilurin til mong endamál. –Pláss fyri 7 fólkum og hópin av viðføri. Fæst eisini við aut. gearum. J. Broncksgøta 15 • FO-110 Tórshavn Tlf. 310600 Sosialurin - 311820 Multibilurin til einhvørja loysn ROYN HENDAN SERA VÆLUMTØKTA BILIN Størstur í síni stødd – við størsta dieselmotori – til besta prísin Størstur í síni stødd – við størsta dieselmotori – til besta prísin Familju - camping - firmabilur- og "mini- bussur" EINANS 225.800,- Fæst eisini sum vøruvognur 187.800,- EINANS