týsdagur 30. mai 2000síða 5

9 tíðindablaðið sosialurin Nr. 102 - 30. mai 2000 8 tíðindablaðið sosialurin Nr. 102 - 30. mai 2000 sunnudagin 4. juni. Nær og hvar verður lýst seinni. Á konsertunum fer kórið at syngja íslendsk og út- lendsk løg. Kórleiðari er Vilberg Vig- gósson og tey, sum spæla afturvið sanginum eru Á- gota Joó á piano, Ásgeir Gunnarson á harmoniku og Gunnar Ingi Gudmundsson spælir bass. Steinn Erlings- son syngur solo. Keflavík og Miðvágur eru vinarbýir og tá ið íslendska ferðalagið kemur við flogfarinum, verður tað bygdarráðið í Miðvági, sum tekur ímóti. Ferðalagið fer síðani út- ferð til Bíggjar, áðrenn farið verður í skúlan í Miðvági, har kórið syngur nakrar sangir. Aftaná konsertina bjóðar kommunan teimum okkurt ÁKI BERTHOLDSEN Í morgin kemur eitt væl- manna íslendskt ferðalag til Føroyar at vitja. Talan er um einar 45 sangarar í Kallakóri Kefla- víkar, sum koma higar at hava konsert. Annars eru eini 70 fólk í ferðalagnum, sum fer av- stað aftur týsdagin 6. juni. Á Føroyaferðini skal kallakórið hava fýra kon- sertir. Fyrsta konsertin verður í Kommunuskúlanum í Havn hósdagin 1. juni kl. 20. Fríggjadagin 2. juni syng- ur kórið á kórstevnuni í Norðurlandahúsinum. Triðja konsertin verður í Miðvágs Kirkju leygardag- in 3. juni kl. 16 og seinasta konsertin verður á Norð- oyastevnu í Klaksvík 45 íslending- ar til Føroyar at syngja til matna. Íslendingar siga, at teir vóna eisini at síggja mið- vingar í Keflavík onkuntíð, tí tey vilja fegin styrkja vinabýarsamstarvið. Í Klaksvík er tað Klaks- víkar Kommuna og Føroya Bjór, sum taka ímóti. At Føroya Bjór er við í ÁKI BERTHOLDSEN – Nú er tað skorið út í papp fyri føroyingum: Taka vit fullveldi, fáa vit ikki longri skiftistíð enn trý fýr ár. Tað hevur Edmund Joen- sen, formaður sambands- floksins, fingið burturúr røðuni, sum danski forsæt- isráðharrin, Poul Nyrup Rasmussen helt í danska fólkatinginum hósdagin, nú tingsetan endaði. Í røðu síni nam danski forsætisráðharrin, ikki ó- væntað, eisini við føroysk viðurskifti og, ikki minst, fullveldisætlanina hjá sit- andi samgongu. Og Poul Nyrup endurtók, at vilja vit hava fullveldi, verður skiftistíðin stutt og Kallakór Keflavíkar móttøkuni hevur sína ser- ligu orsøk. Tað er tí, at ferðaleiðari hjá íslendingum er Hjalmar Waag Árnason, sum eisini er altingslimur. Millumnavnið sigur okk- um, at hann er ikki heilt ókendur í Klaksvík. Á Føroyaferðini fara ís- lendingarnir eisini fleiri út- ferðir, eitt nú til Gjáar, Kirkjubøar, Tjørnuvíkar og undir Vestmannabjørgini. Tey fara eisini á hyggja at kirkjuni í Gøtu og tey støkka eisini inn á gólvið á Tøtingarvirkinum. Kallakór Keflavíkar varð stovnað í 1953 og tað hevur fyrr havt konsertir í sjey londum, bæði í Evropa og í Amerika. Kórið hevur verið í Før- oyum einferð fyrr, tað var í 1984, tá ið konsert var í Havn, í Klaksvík og í Vági. Kórið hevur eisini givið eina fløgu út, hon nevnist Suðurnesjamenn og verður at fáa á konsertunum. Kallakór Keflavíkar er ikki ókent í Føroyum. Tað hevur verið her einaferð, men tað er langt síðani. Nú kemur tað aftur at halda fýra konsertir í Havn, í Miðvági og í Klaksvík tað verður ikki talan um, at vit fáa keypt okkum eyka skiftistíð við at útseta ígild- iskomuna av einum full- veldissáttmála. Skorið út í papp Edmund Joensen, formað- ur sambandsfloksins, heldur fyri so vítt ikki, at tað var nakað nýtt í tí, sum forsæt- isráðharrin førdi fram. –Í røðuni, endurtók, und- irstrikaði og staðfesti Poul Nyrup Rasmussen bara tað, sum stjórnin hevur boðað frá undan samráðingum, í samráðingunum og tað, sum orðaskiftið á Christ- iansborg vísti, at danska fólkatinginum tekur undir við. – Og tað er, at taka vit fullveldi, fáa vit ikki meiri enn trý, fýra ár at laga okkara búskap til tær nýggju tíðirnar. – Og tað koma ongar snildar loysnir uppá tal fyri at útvega okkum eina euka skiftistíð. Edmund Joensen hevur eisini hevt seg við, at Poul Nyrup Rasmussen eisini boðaði frá, at tá skiftistíðin er av, verða føroyingar at rokna sum aðrir norðurlend- ingar. Samstundis er tað fram- vegis onki sum bendir á, at føroyingar fara at fáa ser- sømdir av nøkrum slag. Alt hetta sigur honum so mikið sum tað, at eitt full- veldi fer at skerja livifótin so ógvusliga, at vit verða sett nógv, nógv ár. –Samstundis verður tað týðiigari og týðiligari, at, landsstýrið als ikki fer at klára at liva upp til lyftini um, at í einum fullveldi verður tað føroyska sam- felagið betri enn tað hevur verið. Tvørturímóti verður tað alt sjónskari og sjónskari, hvørjar avleiðingar tað fer at fáa fyri livistøðið. –Útrokningarnar vísa, at sjálvt við eini skiftistíð upp á 15 ár, fer livistøðið at lækka so nógv, at vit kom at darla nógv ár aftanfyri tey lond, okkum dámar at sam- meta okkum við, eitt nú á heilsuviðurskiftum, pen- sjónsviðurskiftum og út- búgvingum. Annars vísir Edmund Jo- ensen á gularótina frá Høgna Hoydal til donsku stjórnina, at um vit fáa eina skiftistíð uppá 16 ár, fer dnski staturin at spara 20 milliardir afturímóti um vit skulu hava blokkstuðul ó- broytt tey næstu 20 árini. Skar treytirnar út í papp fyri føroyingum –Hetta vísir bara, hvussu nógv fullveldið fer at kosta okkum- heilar 20 milliardir t ey næstu 20 árini. Hann er eisini ósamdur við Høgna Hoydal, sum í Sosialinum leygardagin fýl- ist á, at føroyska andstøðan –Nú er tað sagt einaferð enn: Taka føroyingar fullveldi, fáa vit ikki longri skiftis- tíð enn trý, fýra ár og tað verða ongar snildar loysnir gjørdar fyri at sleppa undan hesi á- byrgd, sigur for- maður sambands- floksins, Edmund Joensen letur seg brúka í einum inn- anhýsis donskum, politisk- um talvi. – Andstøðan í Føroyum letur seg ikki brúka. Vit hava sanniliga givið sam- gonguni arbeiðsfrið. Vit hava ongantíð verið í parti við samgonguni. me nvit hava ávara ímóti, hvat fór at henda. Og tað er júst tað, sum er hent, Tí er tað ikki andstøðan, sum endurtekur Poul Nyrup. – Tað er øvugt, sigur Edmund Joensen. Vælumtókta H-vindeyga í nýggjum búna Nýggja H-vindeyga, ið er klætt við aluminium á útsíðuni, gevur framúr viðlíkahalds fyrimunir, samstundis sum umhvørvi og trivnaður innandura verður gingin á møti við límtræði. Nú kanst tú eisini velja millum topp- ella síðusving vindeygu, ið kunnu snarast runt, so tey eru løtt at vaska. Vindeygað verður liðugt viðgjørt - lakk-sproytað - bæði innan og uttan, síðan verður tað klætt við aluminium í tí liti, tær dámar best. Ring á 33 21 77 og bið om brochuru og legg summarfrítíðina til rættis! Vatnsoyra Vatnsoyra Snikkaravirki pf. H www.h-window.fo 10 ára trygd stephanssons hús Træverja ella sólkrem? Í dag verjir Jan Arge Jacob- sen, fiskifrøðingur, doktar- aritgerð (dr.scient.) við Lærda Háskúlan í Bergen. Ritgerðin, ið er um villan laks, hevur heiti: „Aspects of the marine ecology of Atlantic salmon“. Opponentar verða: Dave Reddin, granskari við Northwest Atlantic Fisher- ies Centre, Canada Anders Klemetsen, Pro- fessari við Universitetið í Tromsø, Noreg. Endamálið við kanning- unum var at lýsa leiklutin hjá laksi í vistfrøðiligu skip- anini norðan fyri Føroyar. Kannað er, úr hvørjum londum laksurin norðan fyri Føroyar stavar, føðin hjá laksi, laksalús og lutfallið av rýmdum alilaksi í veið- uni. Eisini er gongdin í før- oyska laksafiskiskapinum lýst. Doktararitgerð um laksa- kanningar norðanfyri SVEINUR TRÓNDARSON Tað var eftir øllum at døma ein pláta á komfýrinum, sum festi í tilfar, sum eigar- amaðurin hevði lagt í so nær plátuni. Tá løgreglan og sløkkiliðið fekk boðini hevði eldurin fingið fasta- tøkur og húsini stóðu ikki til at bjarga. Tað var beint áðrenn klokkan eitt fríggjadagin, at løgreglan fekk boð um, at tað brann í einum sethúsum á Norðskála. Løgreglan og sløkkilið fóru beina leið á staðið, men tá løgreglan kom til Norð- skála, var einki at gera. Hús- ini stóðu í ljósum loga, og tjúkkur svartur roykur stóð úr teimum. Sløkkilið royndi alt sum teir vóru mentir, men teir fingu ikki forða fyri, at alt brann innanúr húsunum. Av løgreglustøðini í Run- avík frætta vit, at orsøkin til eldin eftir øllum at døma var, at maðurin, sum hevði rudda í húsunum, var komin undir komfýrin. — Tað er ikki óhugsandi, at hann ó- viljaður hevur tendrað eina plátu, sum síðani hevur fest í tilfari, sum hann ruddaði upp. Nakað av tí tilfarinum hevur ligið ov nær plátuni, og vit meta, at tað er so- leiðis, at eldurin hevur fest í, sigur vakthavandi á støð- ini í Runavík. Eldurin byrjaði við komfýrin Eini sethús á Norðskála brunnu í grund fríggjadagin. Eftir øllum at døma er onkur komin undir knøttin til eina plátu á komfýrinum, sum síðani hevur fest í Jan Arge Jacobsen, sum í dag skal verja doktararitgerð í Bergen um laksin norðan fyri Føroyar Tubbaksráðið – spurningar og svar um tubbak: »At gevast!« Hví er so ringt at gevast at roykja? Eitrið, sum er í tubbaki, er ikki minni turvelvandi enn heroin og kokain. Tá ið tú roykir tubbak, kveikjast mótstøðustøð í nervalagnum í heilanum. Tá ið móttøkustøðini ikki fáa nóg mikið av tubbaks- eitri, verður tú illa fyri. Kroppurin tørvar tubb- akseitur bara til at føla seg vanligan. Er vanligt, at tú merkir, at tú roynir at gevast? Ja, nógv ymisk eg eyð- kenni hoyra vanliga til, tá ið tú roynir at gevast. Ikki øll føla tað sama. Nøkrum fellur tað merkiliga lætt. Hjá øðrum stendur ikki so væl til í nakrar dagar. Hvørji felagseyðkenni eru og hvat fái eg gjørt, so eg megni tað? Verður tú erkvisin – far ein gongutúr, far í brúsu- bað, anda djúpan, jagla tyggigummi við nikotini í. Verður tú eitt sindur í ørviti, flyt teg eitt sindur spakuligari, skift spaku- liga støðu. Fært tú ilt í høvdið, anda djúpan, fá tær eina aspirin. Møðist tú, syrg so fyri at tú fært góðan svøvn, fá tær ein eyka blund, royn og slepp tær undan trýsti, jagla tyggigummi við nikotini í. Kemur svøvnloysi á teg, drekk so ikki kaffi eftir kl. 18, anda djúpan. Fert tú at hosta, drekk so nógv vatn, fá tær hosta- bomm ella kandissukur. Fært tú ikki savnað tankarnar, royn at lætta um arbeiðsbyrðuna í nakrar dagar, slepp tær undan trýsti. Broytist sodningin, drekk nógv vatn, et frukt og grønmeti saman við hinum, tú etur. Kennir tú svongd, drekk nógv vatn, hav munnbitar hjá tær, sum ikki er fullir av kalorium og feitti. Leingist tær eftir tubb- aki, stand ímóti trongd- ini; tubbakshungurin minkar. Hvussu leingi merkir tú, at tú nýliga ert givin? Eyðkennini eru bara í byrjanini! Fyrstu tveir dagarnir eru vanliga teir ringastu. Tað er tíðin, tað tekur at skola tað mesta av tubbakseitrinum burtur úr kroppinum. Tær næstu tvær vikurnar siga roykj- arar seg kenna færri og færri árin. Hvussu »dragi eg and- an djúpan«? Set teg niður ella legg teg og royn at hvíla. Fá hugin at klárna. Fyll lung- uni spakuliga, meðan tú telur upp í 5, halt anda- num, meðan tú telur upp í 3 til 5. Blás so spakuliga luftina út, meðan tú telur upp í 5. Ger hetta 5 ferðir umaftur. At draga andan djúpa fyllir blóðið við súr- evni og hevur tað við sær, at blóðtrýstið lækkar. Roykjarar kunnu læra seg hetta sum partur av fyri- reikingunum til at gevast. Tað er gott at duga hjá øllum, sum royna at sleppa undan trýsti! Næstu ferð: »Hví tað loysir seg at gevast« GSM • NMT 450 Sosialurin - 311820 NOKIA 3210 Kr. 1.895.- GSM NOKIA 6150 Kr. 3.195.- GSM NOKIA 650 Kr. 3.995.- NMT 450 NOKIA 640 Kr. 2.995.- NMT 450 NOKIA 8210 Kr. 4.295.- GSM NOKIA 8850 Kr. 6.645.- GSM NOKIA 7110 Kr. 3.495.- GSM BYRJUNARPAKKI TIL TÍNA NOKIA FARTELEFON: Taska, head-set og billøðari EINANS kr. 278,-