mikudagur 19. mars 2003síða 4

6 Nr. 54 - 19. mars 2003 Nr. 54 - 19. mars 2003 7 Fríggjadagin seinna- partin var sjálv cais- ingin við byrjanini til brúnna koyrd út úr høllini á Skarðhamri, sum bátasmiðurin Kjartan Hansen úr Klaksvík leigar BÁTASMÍÐ Solby A. Eliasen Klaksvík: Ein stórur trailari varð nýttur til at fáa caisingina útum. Arbeiðið hevur staðið upp á síðani í oktobur í fjør, og nú verður so farið í holt við at byggja sjálva brúnna inni í høllini, meðan hitt verður stand- andi uttanfyri. Gongst sum ætlað, so verður arbeiðið liðugt í mei. Og skal tað setast upp á skipið. Tað ar- beiðið væntar Kjartan verð- ur liðugt í oktobur, so til- samans kemur arbeiðið at vara í eitt ár. Og hetta ar- beiði er so mikið umfat- andi, at tað er nóg mikið hjá fimm monnum í eitt heilt ár, so hjá Kjartan og hansara monnum er nóg mikið at gera fyri tíðina og í eitt hálvt ár fram. Ein stuttlig søga er tengd at hesum, at caisingin skuldi fáast útum, so ar- beiðið upp á sjálva brúnna kundi byrja. Eigarin av høllini, Jógvan Hansen, hevur longi havt eitt ynski um at gera hurð- ina til høllina størri til sítt virksemi. Upprunaliga var henda høllin nýtt til gal- vaniseringsvirksemi, og til tílíkt er ikki neyðugt við so stórum hurðum, men nú er annað virksemi har, og tí eitt ynski um at gera hurð- ina størri. Og nú vildi tað soleiðis til, at tað varð gjørt í sama viðfangi sum at caisingin skuldi út. So hurðargapið varð økt so mikið, at cais- ingin eisini kundi fáast út við einum trailara. Kjartan Hansen greiðir smáflenn- andi frá, at onkur hevði verið inni í høllini, meðan teir bygdu, og hevði so spurt, hvussu teir ætlaðu at fáa hetta stóra byggiverkið útaftur, tí tað var eyðsæð fyri ein og hvønn, at tað ikki fór at ganga ígjøgnum hurðina, sum hon var. Tá lótust teir onkuntíð, sum um teir ikki høvdu hugsað um tað, og tað bleiv ofta skemtað við. – Men, men vit høvdu ikki bygt okkum inni, sigur Kjartan skemtandi. Arbeiðið upp á at skifta caising og brúgv á Jákup B byrjar væntandi í mei mánaði, og skipið skal eftir tíðarætlanini verða sigl- ingarklárt aftur í oktobur. Betesdakórið úr Klaksvík er farið undir at taka eina fløgu upp. Á fløguni verða 12 ella 14 anda- ligir sangir. Hon kem- ur væntandi út eina- ferð í móti sumri FLØGUÚTGÁVA Solby A. Eliasen Klaksvík: Fløgan verður upptikin í Betesda. Jónheð- in Tróndheim skal taka sær av upptøkuni. Jógvan við Keldu, kórleiðari, sigur, at hann hevur roynt fleiri høli til kór, men hann heldur, at salurin í Betesda hevur ta bestu klang-javnvágina. Onkrir sangir verða uttan ljóðføri, og summir verða við klaverfylgispæli. Eisini verður onkur við urguspæli afturvið. Tað verður ikki alt kórið, sum telur eini 65 fólk, sum syngur allar sangirnar. Onkur solo, trio og kvartett verður eisini. – Hetta verður gjørt fyri at geva útgávuni eina vissa breidd, greiðir Jógvan við Keldu frá. Men hann leggur afturat, at tey ætla ikki at geva nakað annað, enn tað tey eru kend fyri, út. – Tey, ið ynskja at keypa fløguna, skulu kenna seg aftur, sigur hann, og her hugsar hann serliga um limirnar í samkomuni, sum sjálvsagt hoyra mest til kórið. Betesdakórið hevur virk- að á hvørjum ári síðani 1926, og tað er eyðkent fyri teirra avbera vakra og góða sang. Kórið hevur ikki givið nakað út, síðani tey í 1964 og 1966 góvu út plát- ur. So nú má sigast, at tað er upp á tíðina. Men Jógvan við Keldu sigur, at hetta kemur fyrst og fremst av manglandi orku. – At geva eina tílíka fløgu út krevur nógva tíð og orku. Tí tað er sanniliga ikki á hvørjum degi, at eitt kór gevur eina fløgu út, og tí torir ein illa at fara undir tað. Eg trúgvi eisini, at mong eru rættiliga svong eftir eini tílíkari fløgu. Og tískil fylgir eitt vist krav um góðsku við eisini, sigur Jógvan, sum tó væntar, at ein tílík fløga fer at verða væl móttikin. Jákup B nýggja caising við brúgv Bestesdakórið gevur fløgu út Fólkaatkvøða um loysing útsett til í heyst Eitt uppskot um at áseta ein dag fyri fólkaatkvøðu í Grønlandi um loysing er útsett til í heyst. Per Rosing Petersen, sum umboðar Siumut í grønlendska Landstinginum, hevur skotið upp at áseta ein dag, tá grønlendingar skulu á fólkaatkvøðu um at loysa frá Danmark. Men uppskotið kemur ikki til viðgerðar nú. Ístaðin hevur landsstýrið lovað at taka uppskotið framaftur, tá Landstingið hevur fingið álitið frá sjálvsstýrisnevndini. Tað verður einaferð í heyst. Per Rosing Petersen sigur við grønlendska útvarpið, at seinastu tíðina hevur danska stjórnin lagt stóran dent á at halda samtykt nummar 1441 hjá ST um Irak, og tí heldur hann, at Danmark eisini eigur at leggja seg eftir at halda ta 55 ára gomlu ST- samtyktina um sjálvsstýri til hjálond. Kann beina burtur fiskabein Norskir granskarar hava ment eina maskinu, sum kann tryggja, at fiskaflak veruliga er beinfrítt. Higartil hava fiskavirkini nýtt maskinur, sum taka ryggin úr fiskinum, men kortini hevur verið neyðugt at lata fólk reinskera flakið fyri at fáa tey seinastu beinini burtur. Nú hevur Fiskeriforskning í Tromsø gjørt eina maskinu, sum ger ta handaligu reinsker- ingina óneyðuga. Tann nýggja maskinan tekur sjálv tey seinastu beinini úr flakinum, og til tess at tryggja, at einki bein er eftir, verður hvørt einasta flak kannað við røntgentóli. Men vandi er í hvørjari vælferð, og soleiðis er eisini við hesari nýggju tøknini, tí í fiskiídnaðinum eru fólk greið yvir, at tann nýggja maskinan fer at beina fyri fleiri arbeiðsplássum á flakavirkjunum. Høgur oljuprísur gav stórt avlop Noreg hevði góðar 20 milliardir krónur í avlopi á handilsjavnanum í februar. Tað var 27 prosent meiri enn í sama mánað í fjør, og munurin stavar frá tí sera høga oljuprísinum. Noreg útflutti í februar vørur og tænastur fyri 41,3 milliardir krónur. Av hesum stavaðu 19 milliardir frá oljuútflutninginum ella 4,6 milliardir meiri enn í februar í 2002. Nøgdin var kortini tann sama í februar í ár sum í sama mánað í fjør, men meðan norðmenn fingu 176 krónur í meðal fyri tunnuna í februar í 2002, fingu teir 232 krónur í meðal fyri tunnuna í síðsta mánað. Savnsmynd Sjálv caisingin til Jákup B er nú liðug, og fríggjadagin varð hon koyrd út í tún, tí ikki er pláss fyri henni inni, meðan arbeiðið upp á sjálva brúnna verður gjørt Betesdakórið fer at koma við eini fløguútgávu, tá tað líður longur út á várið Mynd: Høgni Thomsen Magistarafelagið spyr løgmann, hvat felagið skal halda seg til í málinum um setanina av nýggjum lands- antikvari. Magist- arafelagið leggur málið fyri Løgting- sins umboðsmann í vikuni LANDSANTIKVARUR Heri á Rógvi Magistarafelagið Føroya fer í vikuni at leggja málið um setanina av nýggju landsantikvari til Løgtingsins umboðs- mann. Løgtingsins umboðs- maður fer hereftir at savna øll viðkomandi skjøl í málinum, og hann ger seinni eina niður- støðu. Joen H. Andreas- sen, Løgtingsins um- boðsmaður, hevur áður sagt við Sosialin, at hansara heimildir í mál- inum eru at gera eina niðurstøðu útfrá kann- ingum, men hann kann ikki gera annað at mæla til, og hevur tískil ongan myndugleika at ógilda setanina. Nevndin í Magistara- felagnum arbeiðir í løt- uni við at orða eitt skriv til Umboðsmannin, og tað verður væntandi sent avstað seinni í vikuni, upplýsir Kate Sander- son, formaður í Magist- arafelag Føroya. Magistarafelagið sendi í farnu viku løg- manni eitt skriv. Hetta var eftir, at Høgni Hoy- dal, landsstýrismaður í mentamálum, boðaði felagnum frá, at hann ikki fór at gera nakað við broyta setanina av Steffen Stummann Han- sen sum landsantikvar. Í skrivnum/brævinum til løgmann sigur Ma- gistarafelagið, at felagið ynskir at fáa at vita, hvat felagið, sum felag hjá alment settum starvs- fólkum, hevur at halda seg til í hesum málinum. Felagið metir, at boðini frá løgmanni og Høgna Hoydal er mótstríðandi, og tískil verður ynskt, at løgmaður meldar út. So vítt vit vita, hevur løgmaður ikki svarað Magistarafelagnum aft- ur enn. Brævið Brævið frá Magistara- felagnum til løgmann er stutt, so vit prenta tað her í fullum líki. Brævið er dagfest 13. mars 2003, og formaðurin í Magistarafelagnum, Kate Sanderson, hevur undirskrivað brævið. Og tað er soljóðandi: "Eftir at svar nú er komið frá Høgna Hoy- dal til teir spurningar Magistarafelag Føroya hevði sett í sambandi við setan av landsanti- kvari, kenna vit okkum í nevnd felagsins í villa- reiði um tey eftir okkara tykki grundleggjandi mál, ivi hevur staðist av í sambandi við hesa set- an. Tú hevur sum løg- maður við evstu ábyrgd í starvsfólkamálum land- sins klárt og skilliga sagt tína meining um hetta setanarmál og hevur tik- ið eitt avgerðandi stig í hesum sambandi. Í svar- inum frá setta lands- stýrismanninum í mentamálum hava vit fingið eini heilt onnur og eftir okkara tykki mótstríðandi boð. Vit vilja tí venda okk- um til tín fyri at spyrja, hvat vit sum felag hjá alment settum starvs- fólki hava at halda okk- um til í hesum máli." Magistarafelagið: Vilja hava greið boð um setanir Kate Sanderson, formaður í Magistarafelag Føroya, sigur, at felagið fer at leggja málið um lands- antikvarin fyri Løgting- sins umboðsmann seinni í vikuni Simone J hjá Skipa- felagnum flutti týs- morgunin rampuna til nýggju Norrønu av Vestaru bryggju til Eystaru bryggju BYGGING Heri á Rógvi Tað er bara sum at siga tað, at gera klárt at taka ímóti nýggju Norrønu. 10. apríl kemur nýggi stoltleikin í føroyska ferðaskipaflot- anum á Havnina fyri fyrstu ferð, og allar árar verða settar í sjógv fyri at gera klárt at taka ímóti. Týsmorgunin skuldi rampan flytast av Skipa- smiðjuni yvir á Eystaru bryggju, har Norrøna og nýggja Suðuroyarskipið í framtíðini fara at leggja at. Við Simone J, sum Skipafelagið hevur leigað, var rampan til nýggju Norrønu. Rampan kom í tveimum stykkum, ið hvørt vigaði fjøruti tons. Ein bjálki varð eisini lagdur nakað fyri, og hesin vigar 30 tons. Sostatt vigar ramp- an við bjálka 110 tons í alt. Tað er Pihl og Søn, sum ger arbeiðið á Eystaru bryggju í sambandi við nýggju atløgubrúnna. Rampuna hevur Tórshavnar Skipasmiðja staðið fyri at gera. Nýggja rampan kann nýtast til nýggju Norrønu, Smyril og til nýggja Suðuroyarskipið, tá eftir ætlan fer undir sína sigling millum Suðuroynna og høvuðsstaðin á heysti í 2004. Ein skipan, ið nýtir hydralik, ger, at rampan kann setast alt riggast til tey ymsu skipini. Sum tað eisini sæst á myndini, so er tað ikki bara sum at siga tað at fáa flutt tílíkt. Men hóast byrðan var tung, so verður latið væl at, og byggingin kann halda fram ótarnað. Simone J er tað einasti skipið hjá Skipafelagnum, sum er tøkt til tílíkar upp- gávur í løtuni, tí hini skip- ini jú eru rakt av verkfalli. Á myndini sæst eisini, at stóri kranin hjá Tórshavnar Skipasmiðju eisini var komin fyri at hjálpa til. Liðugt í summar Havnameistarin hjá Tórs- havnar havn, Jónsvein Lamhauge, sigur, at ar- beiðið at gera klárt til nýggju Norrønu gongur sum tað skal. – Tað verður ikki heilt liðugt alt, tá Norrøna kem- ur 10. apríl, men rampan er klár, og bilar fara at kunna koyra í land og umborð, sigur Jónsvein Lamhauge. Tað er serliga asfalter- ingin, sum fer at mangla í 10. apríl, men hetta skuldi kortini ikki gjørt tað heilt stóra, heila havnameistarin. Atløgubryggjan er bert ein partur av arbeiðinum í sambandi við at gera Eyst- aru bryggju klára til at taka ímóti nýggju Norrønu. Ein stórur partur av bygninginum hjá Farstøð- ini, har Farmaleiðir hava hildið til, verður í løtuni tikin niður fyri at gera fleiri parkeringspláss. Alt hetta verður heldur ikki liðugt 10. apríl, og tað er aftur serliga asfalter- ingin, ið ikki verður klár. – Tá summarsiglingin fer at byrja, verður væntandi alt klárt, sigur Jónsvein Lamhauge. 3 tímar áðrenn Nýggja Norrøna tekur upp ímóti míggjuhundrað bilar, men á Eystaru bryggju er bert pláss fyri umleið 250. Og tað verða heldur ikki gjørd fleiri pláss. Ístaðin er ein ætlan gjørd, har bilar skulu koyrast umborð nakað væl áðrenn skipið fer. – Vit ætla at byrja at koyra umborð einar tríggjar tímar áðrenn, og hetta er ríkiligt av tíð. Vit fara at lata fleiri lúkur upp, soleið- is at bilarnir verða av- greiddir skjótt, sigur Jón- svein Lamhauge. Roknast kann ikki við fullum skipi hvørja ferð, men eftir hvat skilst er áhugin sera stórur fyri fyrsta túrinum, og tá fæst at síggja, hvussu nýggja skip- anin fer at roynast, og hvussu raskir føroyingar eru at møta rættstundis og í góðari tíð. Tung byrða Hóast teinurin millum Eystaru og Vestaru bryggju í Havn ikki er serliga stórur, so er tørvur á einum stórum skipi, tá rampan til atløgubrúnna hjá nýggju Norrønu skuldi flytast. Mynd: Jens Kristian Vang. C M Y K 7 6