hósdagur 20. mars 2003síða 6

10 Nr. 55 - 20. mars 2003 Nr. 55 - 20. mars 2003 11 Samgongusjónleikur Orðið sjónleikur hevur verið eitt nógv nýtt orð av for- manni Tjóðveldisfloksins. Ikki er ilt at síggja, hví hesin altíð illteinkir onnur fyri sjónleik og spæl fyri gallarínum ol. Tað tykist sum um, at tað longu í síðstu viku var greitt, at Tjóðveldisflokkurin fór at svølgja alt, og at samgongan skuldi halta víðari. Hvat var so endamálið við viku- skiftisfundunum? Var endamálið bert at manipulera tað, ið skuldi koma í fjølmiðlarnar? Tað er lemjandi fyri trúvirðið hjá størsta samgonguflokkinum, tá hesin soleiðis letur almenningin halda, at tað langt frá er vist, at samgongan yvirlivir, um flokkurin longu frammandundan hevði avgjørt at bakka, ið hann so mangan hevur gjørt fyrr. Føroyskur politikkur hevur í so máta verið rættiliga óspiltur. Tilrættislagdar lesarabrævkampanjur, framman- undangjørd manuskript fyri fjølmiðlaspæl oa. hevur tíbetur verið fremmandur fuglur í Føroyum. Nú sær tíverri út til at vent er í holuni. Formaðurin í Tjóðveldisflokkinum kom m.a. fram uppá at fortelja føroyingum um stórar danskar konspiratiónir, við duldum dagsskráum. Rættiliga ironiskt at júst hann tykist at vera dottin í grøvina, har sjónleikur verður spæld- ur fyri fjølmiðlunum, meðan avgerðirnar langt síðani eru tiknar handan leiktjøldini. Nú sigur flokkurin, at hann fyrireikar seg til allar støður. Hesin hevði staðið seg betur, um hann fortaldi Føroya fólki, nær avgerðin, um at verða verandi í samgongu veruliga var tikin. Eisini kundi hann hóskandi víst okkum orðingar í arbeiðsskjalinum, ið tók hædd fyri, ikki framhaldandi samgongukreppu, men samgongusliti. Hetta er ivaleyst eisini í brævinum sent til allar tinglimir og floksstjórn – ella hvussu? Hattin av fyri SvF Oftani verður sagt, at fjølmiðlarnir eru 4. statsmaktin men at teir røkja ikki altíð hesa uppgávu nóg væl. Ikki eru umstøðurnar hjá miðlunum tær bestu. Teir eiga tó eisini at taka í egnan barm og viðganga, at ofta er talan um mikrofonhaldarí, har politikarar og stýrandi hava ov lætt spæl. Nú kom so sjónvarpið við eini søgu, sum eftir tað verður tillátursgjørd av formanni Tjóðveldisfloksins. Men hattin av fyri sjónvarpinum. Tíðindi vístu sannleikan í tí, ið vit í oddagrein í gjár nevndu glantrileikin, ið helt fram. Skjalið SvF hevur fingið innlit í prógvar hetta. Hvussu hetta enn verður snarað, hevur tað nakað við manipulatión at gera, ið er eitt tað vandamiklasta fyri fólkaræðið. Tað er ikki so langt síðani, at tað kom fram eisini av óvart, at fólk, ið stóðu leiðsluTjóðveldisfloksins nær, buðu sær til at skriva lesarabrøv við tí fyri eygað at finnast at løgmanni. Var tað ikki eisini ein formur fyri manipulatión. Í hesum føri hevur SvF víst mans mót, tá tað fekk fatur í skjalinum og valdi at vísa tað. Tað kundi jú eisini hent, at tað var farið aftur við borðinum. Annars eigur at verða rópt varskó, nú samgonguflokkar vilja leggja bond á demokratiið og frælsið hjá ting- monnum at siga sína hugsan. Fyri at varðveita samgongu skal setast inn eitt eftirlitsfiltur millum Løgting og Landsstýri. Nú skal einki út, sum kann seta spurnartekin við samgongu. Tvs. bond skulu leggjast á tað mest heilagu skylduna hjá fólkavaldum, nevniliga hana at kunna siga sína meining og eisini kunna finnast at sínum egnu. Tað er eins stórur vandi fyri demokratiið sum manipulatión! DAGSINS MEINING Sosialurin VIÐMERKINGAR Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Fíggjarleiðari: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Finnbjørg Nattestad finnbjorg@sosialurin.fo Durita Simonsen durita@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Heri á Rógvi heri@sosialurin.fo Ingrid Bjarnastein ingrid@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Solby Eliasen solby@sosialurin.fo Dagfinn Olsen dagfinn@sosialurin.fo Ingi Rasmussen ingi@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Postsmoga 231 Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 220727 e-post: aki@sosialurin.fo e-post: dagfinn@sosialurin.fo Sosialurin í Eysturoy: Postsmoga 143, Saltangará tel. 447820 fax 449520 tel. 225429 e-post: vilmund@sosialurin.fo Sosialurin í Vágum: 360 Sandavágur tel. 333820, 220507 fax 333720 e-post: edvard@sosialurin.fo e-post: vagar@sosialurin.fo Uppseting/prent: Uppseting: Hestprent Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Argjavegur 26, Tel. 311820, Fax 314720 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Týsdagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Mikudagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Hósdagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Leygardagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blaðleiðsl- an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Høgni Hoydal Í Degi og Viku í gjár- kvøldið var høvuðssøgan, at Tjóðveldisflokkurin hevði fyrireikað seg til at leggja fram sínar niður- støður um samgongu- samstarvið. Hendan sera skemtiliga søga bygdi á eitt pappír, har Tjóðveldisflokkurin hevði skrivað niður sínar niður- støður um samgongusam- starvið. Á hesum pappírin- um varð eisini lagt upp fyri og fyrireikað, at um sam- gongukreppan stóð við ella versnaði, so mátti Tjóð- veldisflokkurin eisini í felag greiða frá sínum nið- urstøðum á einum tíðinda- fundi. Ja, tað skulu vit erliga viðganga. Vit høvdu fyri- reikað okkum til allar møguleikar. Tað gera vit altíð. Tað finnast óteljandi arbeiðspappír í Tjóðveldis- flokkinum, og hetta var eitt av teimum, sum SvF hevur funnið onkustaðni. Men at SvF við hesum vil gera eina søgu um, at niðurstøðan av samgongu- fundinum varð gjørd upp á forhond, er beinleiðis skeivt og íspunnið. Undirritaði fór á fund við samgonguflokkarnar og legði tær niðurstøður fram, sum flokkurin var komin til. Júst sum vit høvdu lov- að at gera, áðrenn vit søgdu nakað alment. Eina útgávu, av hesum "misteinkiliga" pappíri, hevði eg við mær á fund. Um fundurin millum samgonguflokkarnar hevði gingið illa, so hevði verið ynskiligt hjá Tjóðveldis- flokkinum at greitt frá støð- uni beinanvegin. Men tað gjørdist ikki aktuelt og tí heldur ikki skilagott at halda nakran tíðindafund um støðuna. Kortini gleðast vit um, at tað eru stórtíðindir hjá SvF, at Tjóðveldisflokkurin eftir langa viðgerð hevur skrivað niður sínar niðurstøður á pappír. Vit gleðast um, at tað eru stórtíðindir hjá SvF, at Tjóðveldisflokkurin eisini hevði fyrireikað seg til ein tíðindafund, um samgongu- kreppan stóð við. Vit gleðast um, at tað eru stórtíðindir hjá SvF, at undirritaði enntá munnliga hevur endurgivið burturúr teimum niðurstøðum, sum flokkurin hevði skrivað. Kanska kundu vit ynskt okkum, at SvF hevði spurt okkum, hvør samanhangur- in var, men so var sjálvsagt ongin søga. Og ja. vit fyrireika okk- um í Tjóðveldisflokkinum til ymsar støður og tosa um, hvat skal sigast. Vónandi gera onnur tað eisini. (Eg skal gera vart við, at hesar reglur vórðu skriv- aðar, áðrenn tær vóru sendar, og at eg kanska kann finna uppá seinni munnliga at siga setningar burturúr hesum. Um nú SvF skuldi havt brúk fyri nýggjum høvuðstíðindum). Ja, Tjóðveldisflokkurin fyrireikar seg til allar støður Hans Pauli Strøm javnaðarmaður Sannføri, Sakligheit, »Klokkuklárar manna- gongdir«, »Treytaleyst nærlagni« og tílík slagorð skuldu vera søluvøru- merkið hjá Høgna Hoydal á leið hansara til maktina, fyrst í Tjóðveldisflokkinum og síðani í fullveldisríkin- um Føroyar. Og hann spardi ikki uppá krútið at leggja sínar mótstøðumenn undir júst tað øvugta, ósak- ligheit, lygn og manipula- tión. Nú er hann tikin í at hava skapt og hildið lív í eini stjórnarkreppu og lagt eina leikskrá til at manipulerað fjølmiðlarnar við og fuppa Føroya fólk - alt fyri at fjala út yvir sína totalu politisku kapitulatión. Tað er onki galið í tí at ein politikari og floksfor- maður fyrireikar seg og planleggur, hvat hann skal gera og siga, at hann ger sær eitt manuskript og er klárur, tá hann skal greiða frá síni støðu og sínum avgerðum. Men tað álvarsliga og óhugnaliga er tað, at hetta var eitt nágreiniligt leikrit at draga fjølmiðlarnar upp á tráð í eini tilætlaðari roynd at villleiða Føroya fólk. Tað hevur verið hugstoyt- andi seinastu árini at síggja henda áður so stolta Tjóð- veldisflokkin við progress- ivum tjóðskaparligum og s a m f e l a g s p o l i t i s k u m traditiónum, nú undir leiðslu Høgna Hoydals verða traðkaðan niður og drignan gjøgnum fólka- flokssvansið (sí m.a. Fregnir frá síðsta vikuskifti um Fólkafloksins politisku korruptión). Fyri hvat? Nú tá saman- um kemur, fyri onki, uttan nakað úrslit - bert fyri at vera endaður í ein sjálv- stýrispolitikki, sum enntá liggur aftan fyri Sambands- flokkin, og á øðrum økjum í einum nýkonservativum fólkaflokspolitikki. Tjóðveldisflokkurin hev- ur tó seinastu mánaðirnar havt fleiri møguleikar at reisa seg úr fólkafloks- flóðrinum og rætta ryggin m.a. við ítøkiligum sam- starvi við Javnaðarflokkin á fleiri økjum. Í míni býtt- heit trúði eg upp á møgu- leikarnar fyri einum pro- gressivum samstarvi mill- um hesar báðar flokkar. Tí er tað bæði hugstoytandi og flóvisligt at uppdaga, at ein sjálvur eins og alt Føroya fólk er hildið fyri tað turra spott av væltalandi og orð- fagra formanni Tjóðveldis- floksins. Tjóðin hildin fyri spott av fjølmiðla- tølaranum og fólkavillaranum Nýggi Smyril skal eita Smyril. Tað hevur landsstýrismaðurin gjørt av. Kjølurin var strektur í gjár NÝGGJUR SMYRIL Kjølurin er nú strektur á nýggja suðuroyarskipinum. Skipasmiðjan í San Fer- nando í Suðurspania, har nýggja suðuroyarskipið verður bygt, hevur seinastu mánaðarnar skorið stál til nýggju ferjuna, og í dag, mikudagin 19. mars, var komið so mikið langt, at kjølurin kundi strekkjast. Hetta varð hátíðarhildið á lítlari samkomu á skipa- smiðjuni í San Fernando, har landsstýrismaðurin í vinnumálum, Bjarni Djur- holm, luttók saman við um- boðum frá Strandfaraskip- um Landsins, Vinnumála- ráðnum og ráðgevandi fyritøkuni Knud E. Hansen, sum hevur prosjekterað skipið. – At strekkja kjølin á hesum skipinum er eitt týðandi stig á leiðini at fáa eitt dagført ferjusamband til Suðuroyar. Byggingin er nú av álvara byrjað, og tað er av alstórum týdningi, at neyvt eftirlit verður í allari byggifasuni. Eg eri tó sann- førdur um, at Strand- faraskip Landsins saman við ráðgevum sínum fer at megna hesa uppgávu, segði Bjarni Djurholm, lands- stýrismaður, sum var hjá- staddur í San Fernando í Spania. Landsstýrismaðurin hev- ur avgjørt, at nýggja suður- oyarskipið skal eita Smyril, og at heimstaðurin hjá skip- inum verður Tvøroyri. Stjórin á Strandfaraskip- um Landsins, Kristian Da- vidsen, var eisini vælnøgd- ur. – Eg eri sera fegin um, at gongd er komin á bygging- ina, og at tíðarætlanin hig- artil heldur. Tað er av al- stórum týdningi fyri møgu- leikarnar hjá SL at veita viðskiftafólkunum eina nøktandi tænastu, at gomlu strandfaraskipini verða út- skift við nýggjari materiell. Harumframt hevur tað týdning, at arbeiðsumstøð- urnar hjá starvsfólkunum verða betri, segði Kristian Davidsen. Nýggja suðuroyarskipið fer at taka 976 ferðafólk og uml. 200 persónbilar. Sam- bært byggisáttmálanum við spanska skipasmiðjusam- takið IZAR skal skipið latast landinum í seinasta lagi 12. oktober 2004. – Tók Høgna Hoydal 11 dagar at skriva Johan Dahl Løgtingsmaður Tað er heilt ótrúligt sum cand.commarin hjá tjóð- veldinum má halda at Føroya Fólk verða bláoygt. Sum vit øll sóu í Degi og Viku týskvøldið, so var manuskriptið lagt til rættis í detaljur, við replikkum, høvuðsleikarum og statist- um og øðrum marionets- dukkum, sum á ymsan hátt skuldu proklamerað »end- urføðingina« hjá tí, sum einaferð bleiv nevnd full- veldissamgongan. Enn einaferð hava hesir gjørt seg til láturs í eygum fólksins, men tað sær ikki út til at rína á teimum, alt verður sligið upp í glens og bagateliserað, og sjónleik- urin Sirkus Tinganes held- ur áfram fyri opnum teppi - soleiðis sum Annfinn og vinmenn (altso sangarin Anfinn & vinmenn, so beinrakið sungu fyri árum síðani). Ikki tí, neyvan nakar hevði væntað annað, enn at Fólkaflokkurin enn eina- ferð fór at draga tjóðveldis- garduna eftir hárunum upp á pláss Klípurnar báðar - Mið- flokkurin og Sjálvstýrarin hava ikki tað stóra at skulu hava sagt annað enn at verða tað reina kitt, makka rætt, goyggja eitt sindur av og á fyri at tilfredsstilla baklandið og fjølmiðlar, og so er alt sagt - teir halda at nú stendur væl til aftur í føroyskum politikki. Landsantikvarurin og onnur »pínlig« samgongu- mál skulu nú tigast og gloymast burtur, og Heini O. Heinesen man ivaleyst eisini ein av næstu døgum taka sítt mál um brotying í § 8 í lógini um vinnuligan fiskiskap afur og so er aftur »fryd og gammen« og syngjast kann »bíða bara inntil næstu ferð, inntil næstu fer í vit klórast«. Tann einasti sum njótir gott av øllum hesum hurli- vasa er Fólkaflokkurin - hetta leggur eitt roykslør yvir teirra »politikk«. Show hava vit fingið nokk av og tað skortar ikki upp á undirhaldarar í sam- gonguni - men politikkur er ikki til at fáa eyga á - tað mugu sjálvt teir grammastu fullveldisveljarirnir ásanna. At veljarin fær tað sum nevnist »politikara-leti« tað sigi eg teir ikki ringar fyri, tí tað sum fyrigongur seg á politisku arena’ini er stór skomm og niðurbrýtur alt álit á politisku skipanina. Mál teirra er nú skjótast tilber at fáa avgreitt øll tingmál og fáa tingmenn heim , tí so hava teir fáa »arbeiðsfrið« og frítt slag til ólavsøku og kanska 2-3 mánaðir framm afturat. Eitt av aðalmálunum av sera stórum týdningi fyri samgonguna og sum má loysast er uppskotið um hjá Anfinn Kallsberg og hans- ara monnum, enn einaferð at royna at fáa eftirlønina til landsstýrismenn upp á pláss og avgreidda í hesi tingsetuni, so kunnu teir slappa av. Annars er mín metan, at Anfinn Kallsberg ivaleyst man ætla sær at sleppa endanum um ikki so langa tíð - onkur fuglur hevur sungið um stjórasess, sum kanska verður fríur um ikki so langa tíð orsakað av, at sitandi stjórin er komin til eftirlønaraldur - so hvat hevði verið meira passandi, enn at ein sitandi løgmaður avloysur ein fyrrv. løgmann – livst so spyrst. The Show must go on – fyri einhvønn prís fyri Tjóðveldisflokkin, sjálvt um teir eftirhondini eru blivnir ikki sørt láturligir í føroyskum politikki. Manuskriptið til fullkomna sjónleikin VIÐMERKINGAR - Tað, sum vit royna, er at fáa fólk, sum ikki orka at liva meira, at hóma onkra loysn í lívinum, sigur Eyðun Joensen, sálarfrøðingur SÁLARMØÐI Vilmund Jacobsen Sunnudagin var Eyðun Joensen, sálarfrøðingur, úti í Nólsoy og greiddi frá ymiskum orsøkum, sum kunnu viðvirka til, at summi fólk ikki orka at liva meira. - Eg haldi, at hetta var ein góður fundur, sum vardi hálvan triðja tíma við einum kaffisteðgi. Eini 60-70 fólk møttu á fundinum, og tað er nógv í eini so lítlari bygd. Eyðun sigur, at fólk í bygdini høvdu reist ynski um at fáa eitt fakfólk út at tosa um hesi viðurskifti. - Tá ið slíkt hendir, eru fólk skelkað og torført kann vera at byrja van- liga gerandisdagin aftur, sigur hann. Ein av treytunum, ið Eyðun setti, var, at fund- urin ikki skuldi lýsast alment, tí fólk, sum hava verið í slíkari vanlukkul- igari støðu, havi ikki uppiborið at verða skemd á nakran hátt. Eyðun sigur, at nógvir spurningar vórðu reistir, og endamálið hjá honum við fundinum var at ugga og fáa fólk at skilja, at eingin megnar at fyribyrgja slíkum, tá ið ringast vil til – og eingin er sekur í tí, sum hendir. - Sjálvt ikki vit, sum eru ekspertar á økinum, megna at fyribyrgja, at slíkt ikki hendir. Hann sigur, at á deild- unum í Havn eru fólk væl vard, og nógv fak- fólk eru rundan um tey, sum eru sjúk. - Kortini hendir tað syrgirliga, at onkur fer burtur ímillum, sigur hann. Eyðun sigur, at hann greiddi frá, hvussu roynt verður at "lesa fólk av", sum eru tyngd og ikki orka at liva meira. - Tað, sum vit royna, er at fáa hesi fólk, sum eru í eini vanlukkuligari støðu, at hóma onkra aðra loysn í lívinum, tí tað eru altíð aðrir út- vegir, sigur Eyðun Joen- sen, sálarfrøðingur. Sjálvt ekspertar klára ikki at fyribyrgja sjálvmorði... Eyðun Joensen, sálar- frøðingur Kjølurin strektur á nýggja Smyrli Kjølurin til nýggja Smyril varð strektur í gjár C M Y K 11 10