fríggjadagur 26. juli 1991síða 16

Síða 16 - Søgan um tå javnaðarflokkurin kundi brúka vinnufeløgini i studningsnevndini Fyrst tekk til Sjúrð Skaale fyri hansara við- merkingar týsdagin. Skal bert leggja afturat, at sjálvur havi eg gjøgnum árini skrivað fleiri hundr- að greinir til Sosialin, her- av hava omanfyri 100 ver- ið oddagreinir, sum eg havi verið biðið um at skriva. Guð viti, hvussu ein skal bera seg at fyri at gera seg fortjentan til so lítið sum eitt aftursvar frá javnaðarflokkinum. Tað ber altso ikki til at fáa nakra grundgeving fyri herferðia hjá javn- aðarflokkinum í stýrinum móti fakfelogun- um. Men helst er orsekin tann, at flokkurin saman við hinum flokkunum skal finna ein syndabukk fyri gongdina í studninginum til fiskivinnuna. >Vinnan er ábyrgdarleys, tá tað pening. Tí skal hon haldast uttanfyri lands- snýr seg um elium, sum hevur við pen- ing at gera« er nidurstød- ar g skal tveimum greinum visa á, at veru- leikin er tann beint mót sa g skal fyrst greiða tr studn- in; ; høvdu vit eina ørgrynnu av ymsum studningslogum Hesar vórðu oftast lagdar fram og samtyktar moti endan- Framhald av sidu 7 unur nógvan pening at seta í flakavirkir og skip, ella at veðhalda fyri slíkum, tað er vorðin vanlig manna- gongd hjá kommununum í Føroyum. Spurningur um tulking - Um slíkt fór fram i Danmark, so hevdi tað ikki gingið, tí har er ikki loyvt at stuðla privatum virkjum, men henda regla er ikki í føroysku kommunulógini. Jens Marius Dalsgaard, skrivari i Føroya Komm- unufelag, sigur í viðmerk- ing, at hetta er spurningur um tulking av lógini. Jens Marius Dalsgaard: - I Føroyum er stødan ødr- vísi enn í Danmark, av tí at Landsstýrið hevur givið loyvi til at veita stuðul til øll møgulig endamál, og ti er hetta ein spurningur, sum åtti at verid svaradur i Landsstyrinum. Jégvan Sundstein, lands- styrismadur í kommunu- um av eini tingsetu, og úr- slitið var ofta tað lógar- fusk, sum er so eyðkent fyri arbeiðið í løgtingin- um. Heilt galið gjerdist hetta í 1984, sum var eitt valár. Tá vórðu samtyktar studningslógir, sum merktu meirútreiðslur uppá omanfyri 100 mill. kr. Í hvussu er summar av hesum lógum vórðu lagd- ar fram uttan at lands- stýrið visti av tí, og tær vóru tískil samtyktar í einum slíkum skundi, at tingmenn í hvussu er ikki fyrr enn aftan á vistu, hvat teir hevdu samtykt. Nevndu 100 mill. vórðu annars eisini samtyktar útyvir játtanina á fíggjar- lógini. Í 1985 gjørdist Atli Dam legmaður og lands- stýrismaður í fiskivinnu- málum. Hann setti sær, sum rímiligt var, tann setning at fáa studningin niðuraftur, men hann hevði onga idé um hvussu hetta skuldi gerast Tá kom fram uppskotið um eina studningsnevnd, sum skuldi koma í staðin fyri allar nevndu lógir. | nevndini skuldi landsstýr- ið velja 5 limir og vinnan skuldi velja 3. Hetta merkti, at landsstýrið framvegis hevði avger andi orðið, men vinnan var við í viðgerðini. Tað er málum, vil ikki gera við- merkingar til stuðulin, sum Tórshavnar Kommuna æt- lar at veita Hotel Borg. Jógvan Sundstein: - Um tað er rætt ella ikki, vil eg ikki taka stóðu til. Endurskoða lógina - Um hetta málið er so nógv ødrvisi enn tað, sum kommunur vanliga geva stuðul ul, haldi eg ikki. Er tað landsstýrið, sum hevur skyldina av, at kommunur stuðla privat- um virkjum, ti tað við tíði- ni er vorðin vanlig manna- gongd? - Samanumtikid haldi eg, at tað er frægari at komm- nur veita stuðul, enn t.d. veðhald til privat virkir. Annað er, at vit áttu at endurskoða kommunulóg- ina sum heild, eisini við- víkjandi stuðli av privat- virksemi Vit áttu at endurskoða reglurnar fyri býti millum land og kom- munu, og tað fara vit eisini at gera, sigur Jógvan Sund- stein at enda. D agny sjáldan, at eitt uppskot hevur fingið eina slíka góða mótteku og longu 29. mai 1985 varð lógin um studningsnevnd lýst. Orsekin til henda skundin hjá Atla var m.a. tann, at fekst ein studningsnevnd at lækka studningarnar, slapp hann sjålvur frå at gera hetta. Skuldi hetta verið gjørt vid lóg, kundi roknast við trupulleikum bæði í samgonguni og ikki minst í tinginum frá and- steðuni. Eg var við í orða- skifti um, hver ið skuldi umboða landsstýrið í studningsnevndini. Mælti til, at Atli sjálvur gjørdist formaður, tí so kundi sleppast undan megulig- um skuldsetingum um at politikararnir sleptu sær undan åbyrgdini. Men Atli skuldi ikki njóta nak- að, og tí gjørdust tað al- mennir starvsmenn, sum umboðaðu landsstýrið í nevndini. Sjáldan hevur nakað til- tak verið so væleydnað sum studningsnevndin. Uttan at Atli rørdi ein fingur minkadu studning arnir vid 100 mill. frå 1984 til 1986, t.v.s. árið eftir at studningsnevndin fór at virka 1984 vóru studn- ingarnir, sum studnings- kom at í umsita um. 287 mill. Í 1986 vóru teir 188 mill., og hetta var nevndin »Høvdid skuldi ikki sit- eisini steðið heilt fram til 1990, tá nevndin varð av- tikin. Studningsnevndin gjørdi eisini studnings- skipanina munandi ein- faldari, serliga hjá fiski- monnum. Teir flestu av teirra studningum vórðu umlagdir til dagstudning, sum kostaðu nakað tað sama og í summum førum minni, men sum gav fiski- monnum munandi betri inntekutrygd. So væl var dagstudningsskipanin undirbygd, at tá hon varð lógarfest í fjør varð tað gjørt við eini beinleiðis av- skriving av teimum regl- um, sum studningsnevnd- in hevði ásett, og har eg sjálvur hevði stóran leik- lut. So væl var henda skip- an undirbygd, at hon enn stendur óbroytt. Tað sama kann sanniliga ikki sigast um restina av lógarmakkverkinum hjá farnu samgongu. Farna samgonga avtók studningsnevndina, og óalmenna grundgevingin syndabukkar. Javnaðarflokkurin lætst at vera í okkara parti undan valinum, men hevur síðan hálsað full- komiliga um. Hóast javn- aðarflokkurin, og íkki minst Atli Dam, veit at ákærurnar móti fiski- vinnufeløgunum og ser- liga fiskimannafelagnum eru falskar, rættir flokkur- Nr. + = hugsast, nevniliga ikki at verða virdur eitt aftur- svar. Óli Jacobsen Í »Dimmalætting« leygar- dagin verdur greitt frå lógloysinum i landsstýrin- um í sambandi við játtan- jan til fiskivinnurådid, og har javnaðarflokkurin eis- var tann, at vinnufeløgini = in ikki ein fingur til verju = ini eigur sín virkna part. vóru ov óansvarlig at avfelegunum. Er taðnak- Eftirhondini er væl eingin hava við pening at gera. að er tað mótsatt, at so sum væ nakað annað! Sum tað sæst her er hetta javnaðarflokkurin i lands- beinleiðis falsan. Seinni styrinum førir ann í hes- hevur tað víst seg at vera um áganginum. ein ráðagerð millum polit- Og tekkin frá javnaðar- isku flokkarnar og aka- flokkinum er vissuliga demiskar kreftir um at „verðsins løn« og størstu gera vinnufelegini til vanvirðing, sum kann „ = A ——wiiiicWiw> . Oll skilafólk brúka hjál | Oll skilafólk brúka hjálm staðir har sum vit um til at brúka hjálm, Keypir tú hjálm, hugsa ið ovast á fólki-, segði maðurin við prest MM, | »ti tað er so brotilt og i Í tolir einki av«. Tað er púra rætt at hevdið er brotilt, og tað er nú einaferð so, at høvdid á okkum menniskjum situr ovast á likam- inum og soleiðis ring- ast fyri, skal nakað henda. Alt vit vita um hevur menniskjan gjert sítt beta at verja hevdið fram um alt annað. Vit kunnu taka víkingar- nar til demi. Teir vistu sum var, kom hol á høvdid, so var ikki meir at gera, tí tað er eittans. Tí hevdu eisini teir hjálm á høvdinum. Á verksmiðjum og ar- beiðsplássum, í ítrótt- um eisini í dag, allar kunnu detta niður ella eitthvert kann detta niður yvir okkum ella vit kunnu renna okk- im í osfr., verður ålagt okkum at nýta hjálm. Nú er eisini lógfest skylda her hjá okkum at nýta hjálm á prutli og motorsúkklu samb. grein 42a í Ferðslulóg- ini. Ofta halda vit at tann lúrandi ólukku- vandin er sterri á tung- ari motorsúkklu enn á prutli = ella traðki- súkklu, men so er ikki, vandin er eins mikil á løttum súkklum. Ong- ar staðir er hevdið so illa fyri sum á súkklu, skal nakað henda og ongar staðir sterri vandi fyri at langa hevdið í. Skulu vit venja okk- er neyðugt at læra tað frá barnsbeini. Tá ið lítla barnið fær fyrstu súkkluna, eigur tað eis- ini at fáa hjálm og so- leiðis venja seg til at hjálmurin er spentur á høvdid, tá ið tað setur seg á súkkluna, og kenna at súkkla og hjálmur eru eitt. Øll skilafólk, sum ferðast á súkklu í dag, brúka hjálm. Og hví: skaðarnir, skallabrot, heilaskjálvti osfr. av súkkluólukkum, eru nógvir og flestu teirra hættisligastu skaðar, menniskjan kann fáa. Tað er hjálmurin, sum skal taka stoytin, ikki høvdid. Hvussu skal hjálmurin vera? tá um hetta at hjálmurin skal hava góðkent merki og gjørdur eftir reglunum fyri nýtslu og trygd, at hjálmurin situr so at hann ikki dettur av ella stekkur aftur av, so at ennið verður bert. Keyp ikki hjálm ov stóran til barnið at vaksa í, at hjálmurin skal hylja ennið, nakkan, vangar- nar og skallan, at hjálmurin skal vera lættur at fara í og at taka av, og høkubandid lætt at festa, at hjálmurin skal vera so lættur at einki stríð er av honum. MINST TIL: ikki á súkklu við ong- um hjálmi!