týsdagur 6. august 1991síða 5

Nr. 144 — 6. august 1991 - Eg vil lýsa veruleikan í Tá ið eg skapi nakað, vil eg hava meg sjálva við alla tíðina. Eg haldi ikki, at málningar bara skulu vera glansbiløt. Tað hevði verið at logið fyri sær sjálvum -tí veruleikin er ikki bara bjartur, sigur Ásgerð Ásgeirsdóttir, lista- kvinna úr Havn. Aggi, sum hon verður nevnd, gongur í løtuni á Fyns Kunstakademi. Hon var eisini við á Olavsøku- framsýningini í ár. - Eitt skifti troytt- aðist eg av at tekna og mála. Alt var so ljósa- reytt, romantiskt og veruleikafjart. Tað varð ovmikid av tí. - So gingu eini 5 år, tå 10 eg slettis ikki fekst vid hetta. Men heldur tað enn at skapa nakað, tú ikki trýrt upp á sjálv. Hóast alt, so er veruleik- in ikki bara ljósur, og eitt listarfélk eigur at fáa alt við - tú mást eis- ini kunna lýsa sorg. - Men mær dámar ikki at geva upp. Vil allatíð- ina royna ymsar møgu- leikar og vita, um hettar og hattar nú hóskar til tín. Dámar væl at taka kjansir - taka ímóti av- bjóðingum, sigur Aggi. Avbjóðingin æt Fyns Kunstakademi, sum Aggi hevur gingið á nú í eitt ár. Framman undan tí gekk hon á Holbæk Kunsthgjskole og Billed- skolen í Keypmannahavn. Altíð fingist við list Aggi hevur teknað og málað, alt tað hon minn- ist. Kundi sum smágenta tekna, meðan hon t.d. sat og át. Tekning var ein partur av gerandisdegn- um. Um 17 ára aldur gjørd- ist hon móð av at bara skapa sovorðið ovurvak- urt og legði púra sult í eini 5 ár. Arbeiddi á teknistovu í hálvtannað ár og hugsaði um at út- búgva seg til grafikara - men broytti ætlan. Tað hevði verið at log- ið fyri sær sjálvari, sigur hon. - Men eg lærdi sera nógv í hesum arbeiðinum - tað var ein spennandi tíð. - Nakrar vinkonur hjá mær høvdu gingið á skúl- anum í Holbæk. Tær lótu øgiliga væl at, og at kalla allar hava hildið fram við list síðani tá. So eg vildi geva mær sjálvari ein kjans og spyrja, um hetta nú veru- liga var eg, sigur Aggi. So vísti seg at vera. Og frá Holbæk gekk leiðin til Billedskolen í Keyp- mannahavn og víðari til Kunstakademiið á Fjóni Utviklandi um- hvørvi - Sum sagt dåmar mær væl at taka kjansir - og tað kennir tú eisin i í hesum umhvørvinum. Einki trygdarnet. Stræv- ið, men stuttligt. - Í teirri verðini eru "upp-og-niðurgangstíðir" - og tú ert sanniliga ikki altíð í sjeynda himli. Tíðarskeið eru, tá ið eg slettis ikki skapi. - Men eg trivist væl á Akademinum - og trivist væl i Danmark. Miljøid niðri er sera útviklandi og er heilt vist vindeygað ul útheimin. Vilt tú mæla ungum listarfølki til at fara ev landinum eitt skifti? - Ja, so avgjørt! At vera burturi er ógvuliga spennandi. Og i tinum egna litla heimi kann lættliga gerast ov trongligt. Lætt, at gll tin list verður til fitt glansbiløt. - Eisini er sunt at fåa "vátan vøtt” - tí skapandi arbeiði kemur tú ikki sovandi til. - Hinvegin stuðla før- oyingar sera nógv sínum egna listafólki - at vera føroyskt listafólk er eitt privilegium. Niðri merk- ir tú nógv til "Survival of the Fittest". Vit hava eisini ótrúliga nógv listafólk i Føroy- um. Reglulig skúla- gongd Tú gongur á Akademi- num. Málar tú so lands- løg frá morgni til myrk- urs? ; - Nei! Avgjørt ikki. Í fyrsta lagi gangi eg i skúla. Og "Tað er"? - Fyrsta árið gongur tú ígjógnum grundskeiðið. vit hava fastar tímar hvgnn dag í viku. Vit læra m.a. um kropstekn- ikk, modelltekning(tá ið vit tekna fólk, sum sita fyri í einar tveir dagar) - og anatomi. - Anatomi er áhugavert evni, og at duga likamid hevur jú stóran týdning. - Til heystar arbeiða vit í litlaboratorii - vit læra m.a. at blanda litir og grunda løriftid á Síða 5 gamlan hátt - við beini og kriti í staðin fyri at keypa lidnar plastikk-lit- ir.- Hetta skuldi eisini verið betri fyri umhvgrv- ið. - Alt hetta ganga vit igjøgnum. Tað er gott - tí tá sleppur tú eisini frá at hugsa um at bara framleiða og framleiða. Ein ødrvisi verð - Á skúlanum fáa vit eisini ymsar frívilligar uppgávur. Fyrsta uppgáv- an hjá mær var at undir- vísa fangum á Stats- fongslinum í Nyborg! Vit skuldu seta teir í gongd við ymisk projekt- arbeiði. - At koma inn í slík "løgin umhvørvi”" er á- hugavert - og so sært tú ikki bara glasur-verðina. At fordóma framman- undan er so øgiliga lætt. Lívið er Ov stutt til einki at tora - tú kanst saktans vera á lívi og kortini deyður. - Í slíkum gðrvísi um- hvørvi fært tú fína in- spiratión og tilfar til at lýsa ymsar kenslur við. Ræður um at fylgja við Tú heldur, at eitt listafólk eigur at fylgja sínum instinkti? - Ja. Men í hesum er eisini stórt frælsi - tí alt er loyvt - bæði í arbeiði og tilfari. Vidhvørt gert tú so tíni mistgk. - Hjá listafólki ræður um at leita alla tíðina - og at vera uppi í tíðini hevur stóran týdning. Viðgera tað, sum hendir nú og ikki vera nostalg- iskur - men hava puls við, hvat hendir í verð- ini. Uppi í tíðini - kann hatta ikki gerast málið í sær sjálvum? Á lista- framsýningum úti í verð- ini hava vit sæð gyltar kubbar og hvørt av sin- um - er slíkt ikki bara móti? - Tað veldst púra um, hvat lístafólkið hevur viljað við tí. Í myndalist ræður um at umskapa - og nógv hava ótrúligar gávur í so máta. - Nógv halda eisini, at í list eigur tú ikki at vísa sorg og vreiði - alt skal vera so ggiliga vak- urt. Sannleikin er, at flestøll mála Føroyar i Ásgerð Ásgeirsdóttir, listakvinna: Sannleikin er, at flestøll mála Før- oyar í góðum veðri - hó- ast vit hava havt ódn aft- an á ódn. Og hvar sært tú regn? góðum veðri - hóast vit hava havt ódn aftan á édn. Og hvar er regnið? - At kopiera náttúruna er so lætt - kunsturin er at umskapa hana, soleiðis sum tú upplivir hana. Læra av teim gomlu - Men samstundis hava vit nógv at læra av eldri føroyskum listafélki - Ingålvi av Reyni, Ruth Smith o.ø. Tú hevur tin- ar fyrimyndir. Ingålvur er millum okkara fremstu málarar - hann er ótrúliga nýskapandi. Um 5 ár ella so ert ti liðug á Kunstakademiin- um - hvat so? - Tað er ilt at siga. Tá eri eg so yrkislærd - men enn dugi eg einki at siga um framtíðina, sigur Ás- gerð Asgeirsdóttir. 5