leygardagur 17. august 1991síða 6

Jm at leggja fiskivinnuna best til rættis i Føroyum Um spurningurin, hvussu vit leggja fiski- skapin undir Føroyum til rættis, skal svarast, so er neydugt fyrst at gera greitt, hvat vit vilja hava burtur ur fiski- vinnuni, og hverji eru politisku málini í fiskivinnupolitikki okkara, skrivar r . jartan Okkara Millum. Í letuni tykist at vera politisk rikin verður ein fiskivinnupolitikkur, rættiliga stor semja um, at ið tryggjar skynsama stovnsrekt, sum miðar móti: 1. - at fáa veiðiflotan at hvíla í sjálvum sær. 2. - tryggjar fiskimonn- um semiliga úrteku. 3. - at veiðan verður um- sitin á ein hátt, sum gevur mest meguligan samfelagsvinning. Samgonguskjal millum Javnaðarflokkin og Fólka- flokkin: Her verða sett rættiliga greið mál, og hesi mál eru sambærilig. Tað er lætt at svara, hvat skal til fyri at rekka hesum málum. Ein fiska- stovnur á hægri steði enn vit hava í dag, og eitt minni tal av fiskiferum til at veiða teir ymisku stovnarnar. Um so var, so hevði veiðiflotin sterri kjans at hvíla í sær sjálv- um uttan stuðulsveitan. Fiskimenn fingu meira í úrteku, tí túrarnir vóru betri. Veiðan komið lætt- ari upp á land (meguleikar fyri stytri tårum), og góðskan verið hin besta. Samfelagsliga hevdu minni innflutningur til og minni útreiðslur av veiði- flotanum givið sterri vinn- ing. Hesir málsetningar hóska ógvuliga væl saman við tær lívfreðiligu treyt- irnar. Um vit uppfylla málsetningarnar, hava vit rokkið skynsama stovns- rekt, so sum fiskifreðing- arnir lýsa hana, t.e. við javnari veiðu, og við at drýggja árgangirnar Er tað lætt at lýsa, hvussu alt átti at verið, so er verri at siga, hvussu vit koma úr tí ringu steðu, vit eru í nú, til eina steðu við skynsamari stovnsrekt. Men fyrsta treytin, enda- málið, er so til staðar. Hvussu hetta endamál skal rekkast velst um, hverji amboð, politisku myndugleikarnir semjast um, skulu nýtast. Eg undirstriki, at her er talan um politiskar avgerðir. Fiskifreðingar og fiski- vinnuumsiting hava ein- ans sum uppgávu at vísa á, hverji amboð og stýr- ingstól eru at taka til fyri at rekka á mál. Trupulleikin er, at tey r Hoydal, fiskivinnustjóri, í grein i tiltøk, sum mugu til, mugu vera harðlig og koma tí at raka fyritøkur og skip, um tey skulu gera mun. Eingin pínuleysur vegur er til eina betri steðu. Um Þpolitiskur megu- leiki ikki er fyri at minka um talið av skipum, sum skulu liva av fiskastovn- unum undir Feroyum, so er einasti meguleiki at fáa skynsama veiðu í lívfreði- ligum týdningi, (t.e. at tryggja, at ikki ov nógv verður tikið burtur úr á hverjum ári, onkurs- vegna), at forða teimum fiskiførum, sum eru, at nýta fulla orku. Hetta kann gerast við at forða teimum at fiska á ávísum leiðum, at gera meskarnar nóg stórar, við legudøg- um, ella at áseta skipa- kvotur. Hvert av hesum boðum hevur sínar vansar ella fyrimunir, men enda- málið er hitt sama. Hóast stórur peningur er lagdur í eitt fiskifar, so áseta vit av stovnsrektargrundum Nr. eina forðan fyri teimum, sum hava sett pening í hetta, at nýta sítt veiðitól munadygt og skilagott. Talið av fiskiferum kann minkast, við upp- hegging, við at seta forð- ingar (kvotur á veiði ella fiskidagar), soleiðis at fíggjarligu úrslitini gera, at ein partur av flotanum fer av Feroyagrunninum. Hetta tó treytað av sjálv- andi, at stuðulsveitingin ikki verður hækkað. Eisini kunnu nýtast tekniskar skipanir sum meskavíddir ella stongd ekir. Í hesum tiltøkum liggja eisini av- gerðir um, hverjir partar — hverjir reiðskapir — skulu liva og hverjir skulu burtur. Hesar avgerðir kunnu vera medvitnar ella ein óumhugsað fylgja av teimum tólum, sum verða nýtt. Hvussu verður veiðan vidgjørd: Vit eru í eini broytingar- tíð. Tollbrovtingar koma t ikavirkini sk past vid europ« isk eril indid ur sin til skif 149 17. august 199 sløg, sum hava verið studningsfiskasløg burturav, nú meguliga kunnu veita einum og hverjum sítt. Nógv verður tosað um góðsking, at fáa meiri pen- ing fyri minni veidinøgd. Tosað verður eisini um at taka heilt nýggjar tættir upp í fiskivinnuna, lív- tekni (bioteknologi), nýtslu av tí parti av fiskalikaminum, sum í dag fer í slógv o.a. Lítið ítekiligt er at vísa á her. Tað er kanska vert at umhugsa, hverjar treytirnar eru fyri menn- ing á hesum økjum. Eg fari at seta fram hes- ar fyritreytir: 1. Teir karmar, sum politiskt verða settir fyri hesum, stuðla til virkni og góðan bú- skap. Virkini vera alla tíðina noydd at kapp- ast móti teimum bestu fyri at klára seg. Nn Miðvís útbúgving á ellum stigum. Kanska er miðvís útbúgving av fólki fyrsta treytin fyri at taka nýggjar tættir upp.