hósdagur 22. august 1991síða 11

Nr. 152 — 22. august 1991 verð - Ungfólk eigur so avgjørt at fara út í verðina, um hugurin er til tess, sigur Sámal Ravnsfjall Tú hugsaði ongantíð um at fáast við annað arbeiði enn at spæla á gøtuni hesi árini, tú vart burtri? Nei. Onkuntíð arbeiddi eg í barrini tjá týsku vin- fólkum okkara í Rom. Eg fekk uppihald og mat, men onga løn. Hesi árini var eg ongan- tíð skrásettur í Italia - tímdi ikki at fáast við tað. Men hettar var innan fyri EEC, so eingin trupulleiki var í so máta. Sum vera man var dýrari ut liva í Týsklandi enn í I- Ja, nógv dýrari. ingradu tit, at tit vóru farnir ul Tysklands? Nei - tað var ein uppliving koruni. So fekst tú eisini betri innlit i, hvørjar trup- ulleikar dálkingin í Europa hevur við sær. Nógva staðni í Rhín-ánni er ikki loyvt at svimja. Javnan hoyrdist í útvarpinum í Ruhr-gkinum, at fólk mátti halda seg inni fyri "smog". Av okkara egnu dálking kunnu vit ikki anda luftina niður í okkum! Hugsa um umhvørvid Men hinvegin er fólkið eisini meiri tilvitandi um dálkingina og roynir at liva eftir tí. Eitt nú høvdu tey handlar, har tú kundi lata inn silvurpappír. Hetta hugsa vit lítið um í Føroy- um - og italska fólkið enn minni. Eisini høvdu tey rudd- ingardagar, tá ið fólk setti ymiskt út á getuna, tey ikki brúktu. So kundu onn- ur koma og hyggja at tí og taka tað við sær. Hetta var um tað mund- ið, tá ið tvungið varð at hava katalysator á bilum í Týsklandi - og føroyingar skiftu út innbúgvið annað hvørt ár, og brenni- stødirnar vóru á tremur! A Sicilia eru tey eftir- bátar í so máta og dálka náttúruna illani við plast- ikk-posum 0.Ø. Norðuritalia líkist Týsklandi Munurin millum Týsk- ' land og Norðuritalia er ikki so stórur. Hettar er ídnaðargki, og fólkið er býarfólk. Tú sært eisini nógv ljóshært fólk har norðuri í landinum Hinvegin er munurin millum Suður- og Norður- italia stórur. Fólkið har norðuri í landinum heldur lítið um tey har suðuri - og serliga um tey á Sicilia. "Har er bara mafia", plaga tey at taka til. Hon virkar vist ikki har norðuri. A Sicilia tosa tey italska dialekt. Alskyns tjóðir hava hertikið oynna mill- um ár og dag - víkingarnir komu hagar úr Russlandi, og stutt er til Afrika. Tí er fólkið á oynni blandað, og eitt nú er fólkið í Italia ikki so rasistiskt ímóti nekarum. Merktu tit nakað til Maf- iuna? Nei, púrt einki. Allar- helst vóru vit alt ov smá. Eystantil á Sicilia helt fólk fast uppá, at Mafian var hinumegin á oynni. Men tað er ósatt. Hon er eisini eystanfyri. Men fyri at siga sum er, so var eg ikki fyri nókrum keðiligum hendingum á hesari ferðini - sá ikki so frægt sum bardaga! Tað var heilt vanligt í dans- inum í Sørvågi. Einaferð - hetta hevur verið onkuntíð í 1985 - hitti eg italiumann, sum hevði búð i Stockholm. Hann helt tad vera løgid, at tad bar til hjå Olof Pal- me at ganga einsamallur å gøtuni.! Hetta var årid fyri, at hann vard myrdur. I Italia standa våpnadir politistar við hvønn banka, og i hvørjum bili eru tjúkkar ketur á róðrinum. Fyri at lýsa munin mill- um fólkið í Italia og í Týsklandi kann eg greiða frá roynd, ið okkurt blað gjørdi í so máta: Teir settu útvarpstól á ymsar strendur bæði í Týsklandi og Italia. I Italia vóru tey stolin, tá ið fimm minuttir vóru gingnir, men í Týsklandi vórðu tey standandi. Týskarar hava jú í sær, at "Ordnung muss sein". Ein onnur roynd var, at onkur skuldi látast at smella á gøtuni. Italiu- menn vóru skjótir at hjálpa, men týskarar gingu uttanum. Yvirhøvur er lættari at koma í prát við fólk í Ital- ia enn í Týsklandi. Ber til at liva bíliga Hvat lærdi henda ferðin teg? Fyrst og freiast um dálkingina. Haraftrat livn- aði tað upp aftur, ið eg hevði lært av máli, og nógv nýtt lærdi eg. Eg gekk ikki á forn- minnissavn har niðri . Jú - eg var inni í kirkjuni hjá Frans av Asissi. Men ann- ars er Italia eitt stórt forn- minnissavn, alt sum tad er. Eg lærdi eisini, at tad ber til at livbjarga sær, um tå so bert spælir eitt sindur upp á gittara, og tað styrkir sjálvsálitið. Tann materielli tørvurin minkar eisini sera nógv. Vit keyptu brúkt klæðir á marknaðinum, og annars livdu vit av teim fruktum, sum komu tær ymsu árs- tíðirnar (hetta var har suð- uri á landinum). Fisk fekst tú ikki inni í landin- um, men summastaðni vuksu olivug, fikutrø og rossaber vilt - og eisini var frukt og grønmeti sera bíl- igt at keypa. T.d. kostaði cin posi av tomatum tvær krónur - mitt í ferðafólka- tíðini! Ætlaði mær heimaftur Hugsaði tú ongantíð um at koma aftur til Føroya? Jú, tað ætlaði eg mær alla tíðina. Hettar var bert eitt ævintýr, og eg kundi ikki hugsað mær at búð aðrastaðni. Tá ið eg kom heimaftur - í 1986 - var eisini nógv arbeiði at fáa. Verri hevði verið í dag. Ætlar tú tær eina slíka ferð aftur? Nei - eg havi "gjørt mína verjuskyldu" í so máta. Tá ið eg var yngri, droymdi eg oftani um eina tilika ferð. Men hesin møguleikin kom av tilvild. Eg átti at verið farin, tá ið eg var yngri. Eg var 29 ár, tá ið eg fór. Men eg vil mæla fólki til at fara út í verðina, um hugurin er. Tú fært nógva inspiratión. Tí dámar mær væl, at so nógv ungfólk í Føroyum fer út í verðina. Hon er ikki so stór - tað er bara at fara avstað. Men nú verði eg í gll- um fórum verandi í Før- oyum, sigur Sámal Ravns- fjall. ð Strævið hjá popp- BE tonleikarunum - Men tú kanst ikki liva av at spæla við i bert einum bólki, síga teir í Plúmm. - At spæla við í fimm bólkum í somu viku er alt ov nógv. Vit hava lovað okkum ov nógv út hesaferð, sigur Leivur Thomsen, tá ið vit skiftu orð við bólkin Plúmm á Tórshavnar Jazz, Fólka og Blues Festival. Men hví hava tit tikið so nógv á tykkum? - Tí vit duga íkki at siga nei. Haraftrat hava vit orð á okkum at vera væl samanspældir. Tí hava vit spælt undir hjá Mariu Guttesen, Terja 0.Ø. - Eisini er øgiliga in- spirerandi at spæla saman vid so négvum ymsum ténleikarum sum gjørligt. Men tá ið alt kemur ísenn, verður tað nnur I r r rinnur Hansen in SIgUr, at tú kanst ikki liva av at spæla við í bert einum bólki. Marknaðurin í Føroyum er ov lítil til tað. - Skalt tú vera hálv- professionellur tónleikari her á landi, mást tú spæla við á nógvum ymsum bólkum, sigur hann. Manningin í Plúmm spældi eisini undir hjá Mariu Guttesen og Jam- es, og tveir teirra spæla í JazzOasis. Plúmm spældi eisini undir hjá Johnny Logan, tá ið hann var her á landi í fyrra- árið. Landið er ov lítið Leivur Thomsen sigur, at vansin at spæla í Før- oyum er, at landið er ov lítið. Ahoyrararnir eru teir somu allastaðnis. - Í Keypmannahavn Ld. eru eini hundrað ym- isk stød, sum tú kanst spæla á - og tískil ikki somu áhoyrarar hverja ferð. - Her á landi er so, at ein bólkur kann hava vant eina skrá. Men tá ið tú so hevur spælt einar fimm konsertir, er fólk longu troytt av tónleik- inum. Longu triðju ferð, vit spæla skránna, spyr fólk, hví vit altíð spæla tað sama. Hetta ger, at tú mást endurnýggja teg alla tíðina, og tað er slít- andi. - Víst hevur jazztón- leikur áhuga ímillum fólk her á landi - men tey, ið hava áhuga, eru ov lét at koma at lurta. Vit spæla vidhvørt í Djónastovu, og mangan er lítið fólk. Tað, ið fólk hevur hoyrt áður tað nytt, 10 tey skulu konsen- trera seg um, býður tað teimum ímóti, sigur Leivur. - Hvat savnar føroy- ingar? Handilstónleikur - kommersiellur tónleikur, sigur Arnold Ludvig. - MTV-poppur, sigur Magnus Johannesen. - Men er hetta mest millum heilt ung fólk. Hinvegin skal áhugin hjá teimum byrja onkustaðni. Men tú skalt helst vaksa frá slíkum tónleiki - i øllum fórum vera vaksin frå honum, tå ið tú ert vorðin triati ella so. Annars kemur tú ikki víðari, sigur Magnus. - Eitt, ið er eitt sindur troyttandi, er, at føroy- ingar tosa altíð um "Før- oya besta..., Føroya besta..." og blanda allar stílar saman: Jazz, Rock 0.a. At tosa um "Foroya besta..." ber ikki til, tá ið stílarnir eru so ymsir. Tú kanst vera bestur á tín hatt og innan fyri tíu øki, sigur Leivur Thom- sen at enda. ð