leygardagur 24. august 1991síða 14

Hvat skalt tú ungdómur gera? "Ungdomsball í Tovotanum" - Nidanfyri hava vit eina lýsing av, hvussu ein danskur blaðmaður sær ungdómslívið í Havn. Hetta er hugtakandi lesnaður fyri tann, sum kennur býarlívið í Havn. Vit spyrja um ungdómurin góðtekur viðurskiftini sum tey eru? Fyri 10 árum síðani var rættuligur ófriður í Havn, tí at dansurin endaði á midnátt. Í dag er so gott sum eingin dansur fyri ungdómin, men hví ger eingin nakað??? Gløgt er gestsins eyga, sigur orðatakið og hetta munnu vit so mangan hava sannað. Í seinastu útvávuni av Danair-blaðnum (blaðið tú fært í flogførum Danairs) er grein um ungdómslívið í Havn. Greinin ber heitið, "Ung- domsbal í Toyotaen" og snýr seg um føroyska ungdómin, sum verður beittur til bilarnar, tá hann skal út at hugna sær við vinunum. Greinin byrjar soleiðis: "I hovedstaden Torshavn findes der ingen ung- domsklubber, ingen musiksteder og ingen caféer. Kun et indkøbs- center og et dyrt disko- tek fungerer som ånde- huller for de unge. Begge med begrænset åbningstid. Når man går udenfor det organiserede steder foreningsliv står der skralt til med mulig- hederne Skal man i kontakt med de unge, er det i gaderne, det foregår. De går sent ud især i weekenden. Omkring kl. 22 skiftes de 13 - 15 årige ud med de lidt ældre teenagare. Alle kommer de ind til centrum af Torshavn. Inden for et ganske lille område omkring gågaden, diskoteket og dele af havnen foregår al liv. Her mødes man. Pjat, snak, druk, hygge og ungdommelig livsglæde er faste bestanddele i nattelivet.” Syndarliga råsdrekkamoral Vidari verdur sagt at ungdómurin í Føroyum koyrir nógv í bili, men tað eru serliga tey dýraru bilmerkini, tú leggur merki til, verður sagt: "Af og til holder de stille ved havnens P- plads med tænte billygter. "Rønigen” kaldes stedet med hen- visning til, at det lange lys af og til bliver sat på for at "gennemlyse” en forbipasserende pige på det modsatte fortov” Sidani verdur tosad um okkara syndaliga rús- drekkamoral. Sagt verður at ein avoldað rúsdrekka- lóg bannar teimum ungu at drekka og at "Ung- domsballet bliver for- flyttet til Toyotaen” Tey tosa eisini við bý- ráðsformannin í Havn, sum vidgongur at føroy- ingar hava eina sera dup- ultmoralska rúsdrekka- skipan, sum "hurtig gør de unge til lovbrydere": "Flere danseklubber er nedlagt til fordel for private nøgleklubber, de såkaldte ølklubber. For et årligt kontigent plus en anbefaling fra et medlem kan man optages i disse klubber. Man skal være 20 år for at blive medlem, og det samme gælder, hvis man vil have sín gl- og spiritusration. Pá Færgerne sælges der ikke alkohol pá restau- ranter eller í butikker. Ølkllubberne er derfor det færøske nattelivs selvklare centrum. Klub- berne er lukket for ikke- medlemmer, med mindre man bliver inviteret som gæst af et medlem.” Rædast tey "religiøsu" Sidani tosa tey um hvussu trtupult tad er at finna fólk, sum heil- hugað taka undir við galdandi rúsdrekkalóg. Men, siga tey, kortini vilja politikkararnir ikki broyta lógina. Siðvenja saman við óttanum at missa atkvødur frá "den stærkt religiøse del av befolkningen" tykist at vera orsøkin til mangl- andi initiativid frá politiskari síðu. Danski blaðmaðurin hevur eisini tosað við Kathrinu L Joensen, formann í Ungdóms- ráðaum og Hallstein Sigurðsson, fyrrverandi formann, um tey manglandi ungdóms- húsini. Eisini tosar hann við liðleiðaran á lands- liðnum, Jóannes Jakob- sen. Jóannes heldur at fritidarmøguleikarnir i Føroyum eru sera våna- ligir. Itrotturin hevur altíð havt góðar umstødur, sigur hann, "men der er katastrofal mangel på ungdoms- klubber”, sigur Jóannes at enda. 0 kr. til pedagogar "Modsat landsholdsanføreren er borgmester Poul Mich- elsen en af de stærke modstandere af brugen af kommunens penge til ungdomsklubber og pæ- dagoger: "Vi tynger i forvejen folk med skatter, og skal vi til at aktivere ungdommen, skal der bruges mange penge. Jeg er godt klar over, at det kan få en præventiv virkning i forbindelse med alkohol m. v., men der er ingen beviser for - heller ikke i Danmark - at det betyder færre unge, der kommer ud i ulykke.” "Forelagt kritikpunkterne omkring manglende politiske til- tag svarer borgmester Poul Michelsen: "Hvis der skal være ungdoms- klubber, kan det gøres under samme former som idrætsklubberne. De kan få 30% støtte til lokaler fra kommmunen og 30% fra Landsstyret, men ingen penge til pædagoger eller støute- lærare. De unge kan selv køre ungdomsklubberne. De er meget mere intelligente, end da jeg var ung. Men det synes, som om hendlekraften formindskes, efterhånden som intelligensen voks- er,” sigur Poul Mich- elsen at enda. Stødan nógv versnad Ja, gløgt er gestsins eyga. Vit, sum dagliga ferðast í Havnini geva okkum kanska ikki so nógv far um, hvussu vánalig viðurskiftini í býnum veruliga eru. Heldur ikki hoyra vit ungdómin gera so nógv um seg, sum hann kanska gjørdi fyri tíggju árum síðani. So kunnu vit spyrja hví? Hvgr minnist íkki skilið, tá diskotekklubb- arnir vórðu stongdir og dansurin í høvudsstad- num mátti enda á midnått leygarkvøld? Hvør minnist ikki orr- ustuna í Havn ein augustmánaða fyrst í 80'unum, tá eldur varð settur á ein bil á Vaglinum og rútar knústir í so gott sum øllum handlunum i midbynum. Politistarnir sum hætadu sær f byin hetta kvgldið endaðu á skaðastovuni, tí teir vórðu grýttir undir í fløskum. Hvør var orsøkin til hettar? Var ungdómurin villari og meiri oyðileggjandi tá? Hugsa vit okkum eitt sindur um, so vóru við- urskiftini tá so ótrúðliga nógv betur, enn tey eru í dag hjá teimum sum eru undir 20 ár. Tá vóru ikki færri enn trý dansistød, sum vóru til henda ald- ursbólk. Har var Kvøld- lot, Klubbin, Queen (seinni Gaman) og tá hettar lat aftur, kom Dallas uppi í Losjuni. Í dag er so gott sum einki! Men ungdómurin skikkar sær væl. Tey sita í Gongugøti, pråta, roykja og kanska onkur fær sær ein litlan i vikuskiftinum. Annars koyra tey i bili aftur og fram eftir Aarvegnum og Havnargøtu. Ut til Kaffivognin at venda og so nidan å Vaglid, tå aftur kós verður sett móti kaffivogninum. Og so ikki at gloyma at trýsta á floytuna ella at fara ein túr inn í røntgena til at fáa eit prát vid ung í ødrum í "um. Eingin ger nakað Tá ungdómurin so nærk- ast teimum 20 árunum, so kunnu eisini tey tekna seg sum lim í onkrum ølklubba. Kanska fyrst í Club 20, tí tað er enn einasti ungdómsglklubb- in. Soleiðis gongur so lívið. Eingin tekur stig til at stovna nakran ung- domsklubba, ella at end- urstovna Skansastovu. Hví? kunnu vit so spyrja. Er tað tí at myndugleikarnir hava verið so trekir at fingist við, ella ungdómurin sum hevur givið upp, ella er tað sum býráðsformaðurin í Havn sigur, at "handlekraften formindskes, efterhánden som intelligensen vokser?" Komið við í kjakið! Hetta eru spurningar, sum eru ógvuliga áhuga- verdir. Serliga í hesum døgum er tað av stórum týdningi, at ungdómurin hevur okkurt at fara til. Tí fara vit at lata bóltin rulla víðari og vóna at onnur politisk ungmann- afeløg og onnur sum hava áhuga fyri hesum kunnu koma við í kjakið. Øll sum hava áhuga, eru vælkomin at skriva til BERGMÁL, co/SO- SIALURIN, Box 76, 110 Tórshavn. eli Skeið um hav- umhvørvi okkara Samband Ungra Jafnaðarmanna, SUJ, sum er ungmannafelagið hjá íslendska javnaðarflokkinum, skipar í heyst fyri skeiði í Íslandi. Skeiðið verður fyri føroyingar, íslendingar og grønlendingar og er ætlanin at hvert land skal verða umboðað við fimm umboðum. Tó verða helst fleiri úr Íslandi. I Íslandi eru fyrireikingarnar byrjaðar og frættu vit í gjár at evnini á skeiðinum m. a. verða um hvussu vit betur kunnu troyta fiskastovnar okkara, um dálking á havinum, um EF o. a. m. Um vit føroyingar ynskja at viðgera onnur evni, eru vit vælkomin við hugskotum, siga tey úr Íslandi. Ætlanin er at fáa fólk úr flestu lokal- feløgunum avstað og verður skeiðið í døgunum 11. til 14. oktober. eli