leygardagur 24. august 1991síða 16

lr Síða 16 BR) SOSíalurin | Helen Ravnbo um ridivid erðina sum ítrótt á altjóða stigi: Feroyingar aktans gera seg galdandi Sambært danska fysio- terapeutinum og ríði- læraranum Helen Ravnbo hava føroying- ar eins géðan møguleika at gera seg galdandi innan kapp- ingar í ríðing fyri rørlsutarnad, sum dómi hava verið um tað innan svimjingina, har vit hava havt fleiri - heimsmeistarar hesi seinastu nógvu árini. Savnsynd: Kalmar »Fyri summi fær ríðingin í viðgerðini so nógv at siga, at væl gerast fór fyri at vera við í kapp- ingum,< sigur danski fysioterapeuturin Helen Ravnbo. >Men verður tað meira ítróttur enn viðgerð hjá eitt nú spastiskum, gongur tað útyvir likamligu úrslitini.< Sum nevnt í blaðnum í gjár, hevur Spastikarafel- agið í hesum døgum vitjan av trimum donskum ser- frødingum innan viðgerð av spastikarum og gðrum rérslutarnaðum. Tey trý eru fysiotera- peuturin og ríðilærarin Helen Ravnbo, barna- ortopedurin og yvirlæknin Jørgen Reimer og barna- neurologurin Michael Juul Hansen. Meðan teir báðir seinnu nevndu hava havt konsul- tation á Skúlanum á Trødni, hevur Ravnbo lagt teimum lag á, sum í Før- oyum taka sær av ríðivið- gerðini, umframt at hon hevur mett um, hvussu tey eru fyri, ið hava fingið og fáa hesa serligu viðgerð. Sosialurin hevði fyrra- partin hósdagin eitt prát við Helen Ravnbo um hesa ríðingina, og hverjir møguleikar kunnu liggja í henni. Ikki bert smáir meguleikar Og sum skilst á henni er talan ikki bert um smáar møguleikar, men eitt nú upp til fleiri HM-heiti í riding fyri rørslutarnad. »Eg kann nevna eitt dømi um tvey donsk ung- fólk — Lene Nicolaisen og Jens Kryger, sum hava rið- ið i åvikavist 13 og 16 år,« sigur hon. »Tey hava bæði tvey stór heims- meistarasteyp standandi heima á hillunum, sum tey hava vunnið í ymsum kappingum, DM, NM, HM og ødrum.« Viðgerðin av teimum báðum donsku heims- meistarunum byrjaði,tá tey vóru smá, og umframt at tey framvegis eru í við- gerð fyri at halda byrjaða arbeiðið við likaminum við líka, eru tey sum longu nevnt vorðnir drivnir ríð- arar. lkki bestu umstødur fyri rørslutarnad Men hvussu við føroy- ingum, verður gjørligt her á landi eisini at koma so % langt á leið við ríðingini, at rórslutarnað úr Føroy- um eitt nú kunnu vera við í altjóða kappingum? »Heilt avgjørt,« svarar Helen Ravnbo. »Lika sum tit innan svimjingina hava nått g60 urslit., kunnu tit eisini koma langt vid hesi ríðingini.< Til slíkar ríðikappingar fyri rørslutarnad er vanligt at royna at bólka fólk sam- an, eftir hvussu nógv tey eru tarnað, og so skulu tey kappast móti hvørjumødr- um á so jøvnum føti, sum tað nú ber til. »Men umstødurnar eru — sum altíð hjá teimum rørslutarnadu — út av lagi vánaligar,< greiðir Helen Ravnbo frá. >Tá tey koma til kappingar her í Dan- mark, fáa tey eitt korter at læra hestin at kenna í, og so skulu tey út á ríðibreyt- ina at gera sítt besta út frá teimum fyritreytunum. Hetta er tað, ið verður bjóðað teimum brekaðu, men aðrir ríðarar høvdu ongantíð funnið seg í tí.< Einasta undantakið í sambandi við slíkar kapp- ingar í Danmark eru tey, ið vilja ríða við egnum hesti. Men tey verða so bólkað fyri seg, tí tey hava hendan fyrimun. >Og so er sjálvandi eitt undantak aftrat, og tað eru HM-kappirgarnar, har tey fáa tvey samdøgur at lærar hestin at kenna í, men tað er framvegis einki at reypa av.« Vidgerdin må vid Nakað, sum Helen Ravnbo slær fast í hesum sambandi, er at ríðingin tó má vera fyrst og fremst viðgerð, og í hvussu er altíð eisini viðgerð. »Eg kenni ein, ið hevur riðið í mong ár, men sum hesi seinastu árini hevur sagt seg ríða bert av ítróttarligum áðum,< sigur Nr. 154 — 24. august 1991 hon. >Tað vil siga, at bert fær lærdóm í sjálvari ríð- ingini, meðan viðgerðin verður forsømd, so hans- ara stig sum spastikari er nógv verðsnað, hóast hann kanska dugir betur at ríða nú. So her er eisini ymist, ein eigur at ansa eftir. Føroyingar róstir Viðgerðin, sum verður latin i Føroyum í sam- bandi vid ridingina, er enn eftir stigtøku frå privatum, ið vilja royna hetta sjálv. Tað almenna stuðlar ikki við einum oyra. Kortini er ríðiviðgerðin væl fyri, hvat fysiotera- peuti og hjálparfólkum viðvíkur. Millum annað er fysioterapeutur knýttur at ríðingini, og umframt at hava sína útbúgving sum fysioterapeutur, verður hann eisini skjótt ríðilær- ari, og harvið fulldugandi til at veita viðgerð. Men eisini hini, ið eru við í at veita viðgerðina her, fáa rósandi orð frá danska serfréðinginum á økinum, ið hevur meira enn 25 ára royndir aftanfyri seg. bj.