týsdagur 10. september 1991síða 17

Nr. 165 — 10. september 1991 tekur seg upp, til demis um tyrla kemur illa fyri, tá ið lendast skal á palli. Síðani varð koyrt norður fram við strondini til Stonehaven at vitja bjarg- ingartænastuna har. Og leygarmorgunin var so farið heim aftur til Fer- oya við Atlantic Airways, so ferðalagið varð heima aftur fyrrapartin. Avbjóðing Hin meira »almenni« part- urin av ferðalagnum, so- kallaðu politikararnir, fingu mestu tíðina at ganga við at hava fundir við umboð fyri oljufelog og myndugleikar. Bein- leiðis tingingar kunnu vit illa tala um; og teir báðir landsstýrismenninir løgdu eisini dent á, at endamálið var at »kunna seg við viðurskifti í sam- bandi við meguliga fer- yyska lutteku í oljuvinn- A111< Sum onkur í sterra part- inum av ferðalagnum spei- liga tók til, so bar kanska eisini illa til at tingast um nakað, fyri ikki um at tala at „selja nakað“, ið før- yingar ikki so frægt sum skoyttu um“, t.e. Føroya ind, sjógki undir- sambært ella ind Og astyrisløgini er meira asamt, um føroyskir tiskir myndugleikar Va nakKri 3 É við nnur n 1 1 €r eila IKK nillum lítla føroyska landsstyris lkin, t.e. ienninar, bretski konsul- n, feroyski umboðsmað- urin í Bretlandi og olju- ráðgevi landsstýrisins, og ymisk oljufeløg, bretskar myndugleikar og onnur. - Vit bíða spent eftir úr- slitunum! Serliga tvey ovurstór heimsumfatandi oljufeløg søgdu seg vera fús til og hava hug at fara undir royndarboringar á fer- oyskum eki. Og hesi vóru hitt ameriska AMOCO, har um 53.000 fólk starv- ast, og hitt bretskt- franska TOTAL. Hesi segust vilja fara undir ar- beiðið beinan vegin, um so skuldi verið. Bæði takast við bæði fyrstu jarðfreði- ligu kanningarnar, roynd- ir, royndarboringar og framleiðslu. Og bæði søgdu seg hava tørv á ar- beiðsmegi, arbeiðarum, handverkarum og fólki við serkunnleika á ymiskum økjum innan oljuvinnuna, men eisini — og ikki minst — á dugnaligum sjófólki. Annars vóru fundir við Shell, BP og onnur, eins og fundur var við bretskt stjórnarumboð, sum segði, at bretska stjórnin og umsitingin av fullum huga vildi stuðla og hjálpa føroyingum, ætlaðu teir sær undir oljuvinnu á ein- hvenn hátt. — Og hetta Frá framsýningini kann hava nógv at týða, hava vit í huga, at Aber- deen verður mettur sum miðdepil og hevuðsstaður oljuvinnunnar í Norðsjó num, og at har um leiðir eru bestu og mest iram- KOMNU UtDUgVINgar! til, nær og hvusst Ella sær at taka iut 1 olju vinnuni um okkara leiðir Skil Men illa ber til at ímynda sær, at somu politikarar og somu vinnulívsfólk, sum seinasta mansaldurin hava seplað øll virði og all- ar meguleikar burtur, skulu ganga á odda, nú nýggjar leiðir meguliga verða royndar. Neyðugt verður at finna fram til heilt annað hátta- lag, skal føroyska tjóðin fáa veruligt gagn av hesi nýggju vinnu. Tí vinnan er víttfevnandi. Hon snýr seg ikki einans um bori- pallar fyri fleiri miljardir, tað er ikki neyðugt; tí í fyrsta lagi tráa oljufelog- ini eftir viðlíkahaldsar- beiði, tænastuveitingum av ymiskum slagi og fólki, dugnaligum fólki á ymisk- um ekjum. Berast má so í bandi, at ikki tað vanliga ódugna- liga kraddara- og speku- lantaslagið, sum einans hugsar um egnan vinning, fær fótin fyri seg, so sum tað tykist hava á ellum ødrum økjum, har pening- ur — ikki minst almennur — er at tevja. Tí so er lítið vunnið. Og so er frægast als ikki at hugsa um nakra framtíðar oljuvinnu. Hetta er galdandi bæði fyri politikarar og vinnu- tíðindablaðið lívsfólk. Politikarar, sum ikki megna at hugsa um annað enn atkveður og at sæta sær og sínum, eru ikki búnir at slóða fyri nakrari nýgerð. Vinnulívs- fólk, sum eru ikki for fyr t )t ell: parta henni Krevst SK SK su higartil tíverri hevur verið ringt at hóma í politikki og vinnulívi í Føroyum. Møguleikar Hetta vóru nøkur sjónar- mið, ið komu fram, tá ið fólk í ferðalagnum talaðu saman í Aberdeen og á kanningarferðunum hað- ani. — Men eyðvitað varð eisini talað um, hvat íteki- liga kundi verða gjørt. Sum er, verða tvey fer- oysk útgerðar- og hjálpar- skip, supply-skip tikin í nýtslu heilt skjótt. Og ungir feroyingar tykjast hava góðan hug at fara undir styttri útbúgvingar í sambandi við oljuvinn- una, t.d. serlig kavara- skeið, har ein feroyingur longu hevur lokið eitt skeið. Men sum skilst, so er al- stórur tervur á servand- um og serútbúnum fólki í oljuvinnuni, ikki einans um okkara leiðir, men um allan heim. Onkur spurdi, hverjir vóru betur fyri at arbeiða á sjóleiðunum kring Feroyar enn júst føroyingar sjálvir. — Men eisini er stórur tervur á fólki við hægri útbúgving- um frá lærdum háskúlum, skulu vit gera okkum vón- ir um nakran stórvegis á- góða av meguligari fram- tíðar oljuvinnu. — Og á handverkarum við ískoyt- isskeiðum, ið best kunnu takast í Aberdeen ella har um leiðir Væl ber til at fara undir framleiðslu av áví ] im og pørtum tIl andi; og helst var tad vid IVri eyga at kommunurnar vóru sí væl umboðaðar í ferðalag- num. Men hetta er eyðvitað alt slíkt, sum tey serkenu og politikararnir og vinnu- iívið (tað verandi og kom- andi) mugu taka steðu til so við og við. Tó er neyvan rætt at drála, tí alt bendir á, at skjøtil má setast á tað, ið gerast skal, innan- fyri eitt 2—3 ára skeið. Skjøtil setast å? Og å hvønn hått kann so hesum OFFSHORE EUROPE ri arbeiðs- og vinnings skapandi við- líkahalds- og umvælingar- arbeiði. I eðrum lagi verða meguleikarnir fyri bæði arbeiðsplássum og pen- ingaligum vinningi mettir stak góðir í sambandi við tænastuveitingar av ym- iskum slag oljuvinnuni viðvíkjandi. Í triðja lagi siga øll oljufeløg, sum hava oljuboripallar og royndarpallar um okkara leiðir seg hava stóran tørv á arbeiðsfólki, serliga á steðugari arbeiðsmegi. Og í fjórða lagi eru so tey virksemi Síða 17 miklu gjeld, ið oljufeløg lata fyri royndarboriloyvi, og tey ovurstóru avgjeld, tey rinda fyri ta negd av olju og gassi, tey fram- leiða. Og her koma vit so til tað mest ivasama og er- kymlandi: tað politiska. Kunnu vit vænta, at somu fólk, sum nú í 10—15 ár hava sagt seg virka fyri at fáa føroysku tjóðini ognarrættin til undir- grundira undir og kring Feroyar, men enn einki úr- slit eru komin til, nú knappliga fara at greiða hetta vandamál? Og kunnu vit vænta, at ver- andi »politisku myndug- leikarnir« megna ella eru búnir ella hava fortreytir til at ógvusligari »Styra« eini SO vinnu oljuvinnan er? sum liga. Fyritreytin fyri, at nakað hepi verður i før- oyskari lutteku í oljuvinn- uni, er gott, regluligt sam- band við Bretland, Skot- land. Bæði sjó- og loft- vegis. Hetta hevði eisini verið til ómetaligt gagn hjá eðrum pertum av sam- felagslívinum, sum er um at kódna av hesum ússa- liga og snævurskygda fer- ovska-dansKa I fødi n på ) ms og ak S stórbroytingar við sær, soleiðis kunnu eisini tiltøk móti enda okkara aldar í sambandi við oljuvinnuna vera við til at spreingja teir karmar, føroyska tjóð- in á okkara døgum tykist mistrívast innanfyri. Tórður Jóansson